Đảm bảo an toàn thực phẩm cho thức ăn đường phố

14/08/2019 - 07:16

BDK - Với đặc tính tiện - nhanh - gọn mà thức ăn đường phố (TAĐP) ngày càng đáp ứng thị hiếu của phần đông người tiêu dùng. Tuy nhiên, bên cạnh sự thuận tiện đó, TAĐP vẫn luôn tiềm ẩn mối nguy hại ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng.

Mô hình về ATTP của chị Phạm Thị Mỹ Dung, phường 2, TP. Bến Tre.

Mô hình về ATTP của chị Phạm Thị Mỹ Dung, phường 2, TP. Bến Tre.

Nguy cơ mất an toàn

Từ lâu, ngành y tế đã khẳng định TAĐP không an toàn, tuy nhiên nhiều người vẫn làm ngơ, không quan tâm đến chất lượng, sẵn sàng thưởng thức những món ăn, thức uống đường phố với lý do “thấy tiện”.

Chú Nguyễn Ngọc Linh (Phường 1, TP. Bến Tre) là người dễ tính trong việc ăn uống, tiêu chí chọn quán ăn của chú khá đơn giản, chỉ cần hàng quán, thức ăn bày bán “sạch sẽ, gọn mắt là được”. Thường ngày, chú hay ăn tại điểm gần nhà, hoặc các quán dọc bờ sông Bến Tre. “Hàng quán vỉa hè, lề đường rất thuận tiện, thoải mái, thoáng mát và không cần tốn quá nhiều tiền”, chú Linh cho hay.

Là “tín đồ” của thức ăn nhanh, bạn Mỹ An ngụ ở phường Phú Khương, TP. Bến Tre thường xuyên mua hàng tại các quầy thức ăn nhanh và gánh hàng rong trên đại lộ Đồng Khởi. Khi được hỏi về vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP), Mỹ An chia sẻ: “Thức ăn hàng rong không đảm bảo vệ sinh như thức ăn được chế biến tại nhà nhưng vì tiện lợi, giá cả vừa túi tiền nên em và các bạn thường xuyên mua ăn”. Không riêng Mỹ An mà qua trao đổi, rất nhiều người dù biết là không an toàn nhưng vẫn nhắm mắt đưa chân vào các gánh hàng rong, quầy quán lề đường, vỉa hè. Không ít người sử dụng TAĐP cho rằng “giờ ăn gì cũng vậy”, “ăn đại không chết liền”...

Có thể nói, chính sự dễ dãi của người tiêu dùng mà loại hình TAĐP ngày càng nở rộ. Đa số dụng cụ hành nghề của các hàng rong khá đơn giản, bao gồm chiếc xe đẩy tự chế, bếp ga mi-ni và một cái xoong, chảo. Người khá hơn thì có tủ để bày bán các loại đồ ăn đã nấu sẵn hay các loại thực phẩm chế biến tại chỗ như xúc xích, cá viên chiên... Nhiều loại nước uống, thạch rau câu tự người bán nấu cho vào chai hũ nhựa, khâu bảo quản rất đơn giản, hạn sử dụng thì không được xác định. Không chỉ thế, nhiều người còn không đeo găng tay khi chế biến thức ăn.

Phó giám đốc Trung tâm Y tế TP. Bến Tre Trần Trung Luận khẳng định: “TAĐP bao gồm các xe hàng rong nằm trong diện không đủ điều kiện để buôn bán, bởi nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, các bệnh truyền nhiễm cao. Điều đầu tiên dễ nhận thấy, thực phẩm được bày bán ngay bên đường, không được che đậy, điều kiện vệ sinh cơ sở không có, thiếu nguồn nước để vệ sinh dụng cụ, các điều kiện về môi trường không đạt”.

Mô hình điểm

“Đa số người bán hàng rong chế biến thức ăn ở nhà rồi bưng ra bày bán nay chỗ này, mai chỗ khác, việc kinh doanh di động không đảm bảo các điều kiện vệ sinh như các quán, dịch vụ ăn uống cố định. Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, mỗi người nên cân nhắc khi sử dụng các loại thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn”.

(Phó giám đốc Trung tâm Y tế TP. Bến Tre Trần Trung Luận)

Cuối năm 2018, nhằm tạo thống nhất trong quản lý, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh triển khai mô hình điểm TAĐP trên địa bàn 2 phường (1 và 2) của TP. Bến Tre và giao Trung tâm Y tế TP. Bến Tre quản lý. Tham gia mô hình, có 10 hộ bán hàng rong được hỗ trợ 1 xe đẩy bằng nhôm có thiết kế kính xung quanh nhằm ngăn chặn bụi bặm bám vào thức ăn, đồng thời được hướng dẫn thực hiện cam kết đảm bảo điều kiện ATTP khi kinh doanh.

Sau gần 1 năm triển khai, đến nay, ý thức của hộ kinh doanh có cải thiện, các cơ sở tuân thủ các điều kiện về ATTP. Là một trong số 10 quầy hàng rong được hỗ trợ xe, chị Trần Ngọc Châu, bán cơm tấm ở đường Hùng Vương, Khu phố 1, Phường 1, TP. Bến Tre cho hay, khi tiếp cận mô hình, ngành y tế đã hướng dẫn chị những điều kiện ATTP như: cách chọn và sử dụng nguyên liệu có xuất xứ nguồn gốc rõ ràng, cách bày trí thực phẩm hợp vệ sinh, khi chế biến, lấy thức ăn phải đeo găng tay và định kỳ khám sức khỏe 1 lần/năm… “Nhờ được tập huấn, tôi biết được những quy định trong lĩnh vực ATTP TAĐP nên hạn chế các lỗi vi phạm. Từ đó, vừa đảm bảo ATTP cho người tiêu dùng, vừa đảm bảo quyền lợi cho bản thân”, chị Ngọc Châu chia sẻ.

Chị Phạm Thị Mỹ Dung bán bún trên đường Phan Ngọc Tòng, Phường 2, TP. Bến Tre cho biết: “Từ ngày được hỗ trợ xe để thức ăn, chỗ buôn bán đảm bảo vệ sinh hơn, việc kinh doanh có phần thuận lợi so với trước”. Theo chị Mỹ Dung, tất cả nguyên liệu để chế biến thức ăn chị đều có hợp đồng với nơi cung cấp. Điều này giúp chị an tâm vì đây là cơ sở pháp lý phòng khi có vấn đề về ATTP xảy ra.

Trước khi triển khai mô hình, ngành y tế TP. Bến Tre đã khảo sát, đánh giá 41 quầy, xe hàng rong trên địa bàn. Kết quả, chỉ có khoảng 17% các quầy kinh doanh thực hiện đúng các điều kiện đảm bảo ATTP, số còn lại không đạt yêu cầu. Qua 1 năm triển khai thực hiện, mô hình điểm TAĐP, các quầy đã đảm bảo tốt, ý thức của hộ kinh doanh có cải thiện.

Phó giám đốc Trung tâm Y tế TP. Bến Tre Trần Trung Luận cho biết, có gần 80% trong tổng số 41 cơ sở khảo sát ban đầu đã thực hiện các quy tắc đảm bảo ATTP. Mô hình điểm là một trong số giải pháp có thể thực hiện để hạn chế nguy cơ mất an toàn của TAĐP. Nếu mô hình được nhân rộng sẽ kiểm soát các tiêu chí về điều kiện cơ sở, sức khỏe người kinh doanh, cũng như từng bước nâng cao nhận thức của người dân, góp phần chuyển đổi hành vi có lợi trong chế biến thực phẩm.

 Theo ông Trần Trung Luận, thời gian tới, ngành y tế TP. Bến Tre tập trung tuyên truyền, vận động người kinh doanh thay đổi nhận thức và thực hành cũng như nâng cao ý thức của người tiêu dùng. Ông Trung Luận đề xuất: “Hầu hết người bán hàng rong kinh tế khó khăn, do đó cần có chính sách hỗ trợ, cung cấp phương tiện tạo cho người dân có địa điểm cố định buôn bán, đảm bảo điều kiện kinh doanh an toàn và góp phần tạo mỹ quan cho thành phố”.

Bài, ảnh: Phan Hân

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN