Đậm đà hương vị quê nhà

27/01/2019 - 13:12

Phân loại, đóng gói tôm khô tại Cơ sở sản xuất tôm khô Diễm. Ảnh: Hoàng Mai

Phân loại, đóng gói tôm khô tại Cơ sở sản xuất tôm khô Diễm. Ảnh: Hoàng Mai

Làm giàu nhờ đặc sản quê nhà

Nhấp ngụm trà nóng ấm xua tan cái lạnh của buổi sớm cuối đông, anh Đỗ Văn Phương, sinh năm 1965, ngụ ấp Thạnh Hưng, xã Mỹ An, huyện Thạnh Phú kể chuyện thoát nghèo, vươn lên khá giả ngay vùng nước mặn trên quê hương mình. Anh Phương tâm sự: “Vùng đất này có 6 tháng nước mặn, chỉ làm một vụ lúa mùa năng suất thấp, cuộc sống người dân trước đây rất khó khăn. Những năm gần đây, đời sống người dân nơi đây đã thay đổi nhanh chóng nhờ vào đặc sản con tôm càng xanh và lúa sạch”. Gia đình anh Phương có hơn 0,85 héc-ta mặt nước, năm nay, trúng vụ tôm càng xanh đem về lợi nhuận hơn 150 triệu đồng. Đây là một trong nhiều hộ nông dân trong ấp vươn lên khấm khá nhờ mô hình lúa - tôm trên quê biển Thạnh Phú.

Gần 40 năm sản xuất lúa, chưa bao giờ ông Hồ Văn Cương, ngụ xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú hài lòng như lúc này vì đời sống kinh tế ổn định. Hiệu quả từ mô hình lúa - tôm mang lại gấp nhiều lần. Trước đây, gia đình ông Cương canh tác 2,5 héc-ta đất nhưng chỉ sản xuất được 1 héc-ta lúa mùa với năng suất khoảng 2 tấn/héc-ta. Diện tích còn lại là mương, lung không làm gì được vì mùa nước ngập trắng đồng, mùa khô lại rút cạn. Lúc nông nhàn, cả nhà phải đi xứ khác làm thuê để kiếm sống. Tất cả đã thay đổi khoảng chục năm trở lại đây khi có đê bao cục bộ, ngành nông nghiệp đầu tư nạo vét hệ thống kênh, mương để sản xuất một vụ lúa, một vụ tôm.

Ông Cương tâm sự: “Khi hệ thống thủy lợi hoàn chỉnh, nhà tôi vẫn sản xuất khoảng 1 héc-ta lúa, diện tích mương xung quanh được bao lại để nuôi thủy sản nên hiệu quả tăng hơn 10 lần so với trước đây. Nhờ lúa và tôm cộng lại, nông dân có thể thu lợi nhuận trên 120 triệu đồng/héc-ta”. Hiện tại, ông Cương cùng các xã viên trong hợp tác xã trồng lúa không đủ bán vì liên kết với doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu giá 7.600 đồng/kg. Mô hình lúa - tôm sẽ bổ trợ cho nhau khi cây lúa nhờ phân từ tôm và ngược lại đến vụ tôm nhờ gốc rạ tạo ra sinh vật, phiêu sinh nên nông dân ít tốn thức ăn mà tôm vẫn phát triển tốt. Vì vậy, nông dân thu hoạch cả lúa, tôm với năng suất cao, sản phẩm sạch, giá bán cao hơn trước đây.

Chủ tịch UBND huyện Thạnh Phú Đào Công Thương cho biết: “Mô hình lúa - tôm với diện tích khoảng 6,5 ngàn héc-ta trên địa bàn huyện mang lại hiệu quả kinh tế khá cao, nông dân đạt lợi nhuận khoảng 120 triệu đồng/héc-ta. Năm 2017, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp nhãn hiệu lúa sạch Thạnh Phú. Từ đó, mô hình này ngày càng được nhân rộng, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân”.

Phát huy giá trị tài nguyên bản địa

Những ngày cuối năm, bà Lê Thị Trúc Mai - Giám đốc Công ty TNHH dừa nướng Ba Đốt ở ấp Phú Nhơn, thị trấn Châu Thành, huyện Châu Thành đang tất bật chuẩn bị hàng giao cho đối tác phục vụ thị trường Tết. Đặc sản dừa xiêm xanh, dừa dứa tại địa phương được bà Mai “nâng tầm” qua 3 công đoạn đốt để mang lại hương vị đậm đà, khó phai cho người tiêu dùng, nhất là đối với khách du lịch đến với xứ Dừa. Con đường khởi nghiệp từ quả dừa của bà rất gian nan, nếm trải bao lần thất bại. Bà Mai cho biết: “Năm 2016, tôi cùng một Việt kiều Thái Lan đầu tư làm dừa nước ba đốt theo công nghệ Thái Lan nhưng thất bại do chưa có kinh nghiệm, làm ra hư hỏng rất nhiều. Sau đó, anh Việt kiều này bỏ làm dừa nướng nên bán lại các thiết bị, máy móc để tôi tiếp tục thực hiện dự án”. Suốt năm 2017, bà Mai chủ yếu làm thử nghiệm rồi chào hàng ở các điểm du lịch, khu vui chơi cho khách hàng dùng thử. Quy trình sản xuất dừa nướng ba đốt dần hoàn thiện, tỷ lệ sản phẩm hư hỏng giảm từ 80% xuống còn 20%. Quả dừa xiêm, dừa dứa tươi sau ba lần nướng qua lửa than sẽ được gọt tới gáo rồi cắt nắp, in chữ theo nhu cầu của khách hàng rất đẹp mắt. Đặc biệt, hương vị nước dừa sẽ thơm hơn, cơm dừa béo nên dần được thị trường chấp nhận.

Từ chỗ phát miễn phí cho khách du lịch dùng thử, doanh nghiệp của bà Mai đã nhận được nhiều đơn hàng ở các khu du lịch, điểm vui chơi và các tỉnh trong khu vực. Giá trị quả dừa xiêm, dừa dứa cũng tăng lên từ 4 - 5 lần và tạo việc làm ổn định cho hơn 20 lao động ở địa phương. Đồng thời, doanh nghiệp đang liên kết xây dựng vùng nguyên liệu diện tích 50 héc-ta với 75 hộ nông. Giá thu mua dừa tươi luôn ổn định ở mức từ 100 - 120 ngàn đồng/chục. Bà Mai cho biết: “Hiện tại đang vào cao điểm sản xuất phục vụ thị trường Tết nên sản lượng tăng dần. Mỗi ngày, doanh nghiệp nhận đơn đặt hàng của các đơn vị trong tỉnh và TP. Hồ Chí Minh khoảng 500 - 700 quả dừa”.

Nơi quê biển Bình Đại, Tết này, Cơ sở sản xuất tôm khô Diễm của bà Ngô Diễm Phúc, ấp Tân An, xã Thạnh Phước cũng chạy nước rút để kịp giao hàng cho khách. Đây là nghề truyền thống của gia đình trải qua 3 đời. Riêng bà Phúc với hơn 30 năm sản xuất tôm khô từ nguyên liệu là con tôm bạc đất tự nhiên. Thời gian gần đây, bà Phúc mạnh dạn mở rộng cơ sở với 0,4 héc-ta sân phơi được tráng xi-măng, máy tách vỏ tôm, máy hút chân không để sản xuất sản phẩm sạch, an toàn. Bà Phúc cho biết: “Chuẩn bị Tết, thị trường tiêu thụ rất mạnh nên cơ sở làm bao nhiêu bán hết bấy nhiêu. Do nguồn nguyên liệu từ thiên nhiên nên sản xuất phụ thuộc vào con nước, trung bình mỗi tháng chỉ làm khoảng 20 ngày. Hiện tại, cơ sở đã đăng ký thương hiệu và xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm an toàn để mở rộng kinh doanh, phát triển sản xuất từ con tôm bạc đất là một đặc sản của địa phương”.

Hiện tỉnh đang tập trung triển khai Chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) nhằm nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm chủ lực của địa phương. Thống kê sơ bộ của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, có 67 sản phẩm thế mạnh thuộc 6 nhóm thực phẩm, đồ uống, thảo dược lưu niệm - nội thất - trang trí, dịch vụ du lịch nông thôn... Với các sản phẩm chủ lực từ dừa, bưởi da xanh, tôm, bò, lúa sạch.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Lập phấn khởi chia sẻ: Tỉnh đang tập trung chỉ đạo các ngành liên quan triển khai thực hiện Đề án OCOP đảm bảo đúng tiến độ. Xây dựng hệ thống phần mềm quản lý sản phẩm trên hệ thống tem điện tử thông minh, đảm bảo truy xuất nguồn gốc cũng như chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Đối với các sản phẩm chủ lực, tập trung phát triển theo hướng nâng cao chuỗi giá trị, liên kết bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Quang Khởi - Hoàng Mai

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN