Đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học

29/10/2018 - 07:47

Chất lượng giáo dục và đào tạo học sinh (HS) ở bậc THPT được phản ánh rõ nét qua kỳ thi THPT quốc gia. Hàng năm, tỷ lệ HS đỗ tốt nghiệp của tỉnh đạt từ 98% trở lên, tuy nhiên điểm số từng môn có phần hạn chế. Trong 3 năm gần đây xuất hiện nhiều điểm dưới 5 ở hầu hết các môn. Do đó, nâng cao chất lượng các môn học là một vấn đề cấp thiết, tác động tích cực đến kết quả học tập của HS.

Tiết học tiếng Anh tại Trường THPT Che Guevara (Mỏ Cày Nam).

Tiết học tiếng Anh tại Trường THPT Che Guevara (Mỏ Cày Nam).

Khơi nguồn học tập

“Thành công có phương pháp, thất bại có nguyên nhân”, để nâng cao chất lượng dạy và học, việc quan trọng là giáo viên (GV) nhận diện, phát hiện nguyên nhân, từ đó có biện pháp giúp đỡ, góp phần nâng cao chất lượng học tập. Theo thầy Nguyễn Văn Hận - GV môn Toán Trường THPT Trần Trường Sinh (Thạnh Phú), gốc rễ của việc nâng cao chất lượng dạy và học là phải đi tìm nguồn cảm hứng học tập để lấy lại niềm tin và khả năng học của chính bản thân HS, đó là vấn đề cốt lõi.

“Lâu nay GV đã phạm phải một sai lầm coi HS là một đối tượng thụ động, chịu sự tác động của GV, của bài giảng, của quá trình giảng dạy mà không thấy rõ chính HS là chủ thể. Qua nhiều cuộc khảo sát, điều tra, nhận thấy vai trò của GV không chỉ truyền thụ kiến thức máy móc, một chiều mà cần sự tương tác giúp phát huy cao độ năng lực chủ thể của HS”, thầy Nguyễn Văn Tâm - Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên Ba Tri nhìn nhận.

Để khơi dậy niềm say mê học tập, kích thích sự tò mò, sáng tạo của HS đòi hỏi GV phải thường xuyên cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực, đem lại sự hứng thú cho HS học tập. Từ đó, giúp HS rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Hiện nay, một trong những giải pháp tiên quyết được nhiều GV lựa chọn đó là sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng HS. Thực tế, việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông đều hướng tới lấy HS làm trung tâm, GV chỉ đóng vai trò chủ đạo hướng dẫn và đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ.

 Tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên Ba Tri, thay vì hướng dẫn giải bài toán từ bước 1 đến đáp số thì GV xây dựng các nội dung thành dạng câu hỏi như gameshow “Rung chuông vàng” để HS tự giải và tìm đáp án. Cách xây dựng chương trình giảng dạy mới mẻ tạo sự ham thích, phát huy tính tự học của HS. Em Lê Thị Cẩm T. - HS lớp 11 chia sẻ: “Trước đó, 45 phút/tiết học em thấy căng thẳng với kiến thức toán học khô khan. Nhưng khi có những đổi mới trong giảng dạy của thầy, em thoải mái, hứng thú hơn với việc học”.

Pháy huy tính chủ động của HS

Nhiều GV cho hay, hiện nay HS lười đọc sách, việc tìm kiếm tài liệu phục vụ việc học của các em còn rất hạn chế. Trong giờ học, đa số các lớp thụ động, HS hầu như không phát biểu nhiều, khi trình bày một vấn đề trước lớp thường cảm thấy rất khó khăn, lúng túng, thói quen tự học và chủ động học tập của HS chưa phát huy tối đa…

Thầy Phan Trọng Hải - GV Trường THPT Nguyễn Huệ (Châu Thành) cho biết, tự học là khâu rất quan trọng trong hoạt động dạy và học nhằm biến các kiến thức được trang bị trong quá trình học tập thành kiến thức cá nhân. Do đó, bên cạnh vai trò của GV, HS đóng vai trò chính trong quá trình dạy học. Dựa trên kiến thức GV hướng dẫn, HS phải nghiên cứu các biện pháp để rèn luyện khả năng tự học và hình thành kỹ năng học tập suốt đời của bản thân.

Em Nguyễn Thế Lữ - cựu HS Trường THPT Chuyên Bến Tre cho hay: “Ngoài thời gian học trên lớp, các bạn HS nên dành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu và giải thêm bài tập bộ môn khoa học tự nhiên. Có thể tuần/lần tham gia hoạt động học tập theo nhóm để cùng bàn luận, phân tích các vấn đề khó ở từng môn. Việc học tập nhóm sẽ giúp các bạn có thêm khả năng phân tích, biện luận và kích thích sự tiến bộ, phát huy tính tự học của các thành viên trong nhóm”.

Nhiều trường trên địa bàn tỉnh áp dụng hình thức dạy học theo nhóm để tổ chức phụ đạo các em HS có học lực yếu kém. Phương pháp này giúp các em HS tiếp cận kiến thức với mức độ khó sẽ tăng dần. Việc học tập theo nhóm, HS có cùng năng lực chia sẻ dễ dàng hơn, tạo hứng thú, giúp các em phát huy được tính chủ động sáng tạo vốn có. “Việc học nhóm giúp HS mạnh dạn, tích cực hơn khi tham gia xây dựng bài. Mỗi HS có sự cố gắng hơn, dần dần hình thành thói quen tự nghiên cứu, tự học tập”, thầy Phan Trọng Hải cho biết.

“Để nâng cao chất lượng dạy và học, GV phải thường xuyên cập nhật kiến thức, bồi dưỡng trình độ chuyên môn. Tổ chuyên môn phải tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề, chú trọng tổ chức tập huấn hướng dẫn GV sử dụng phần mềm hỗ trợ giảng dạy. Đồng thời, tăng cường đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin và hướng dẫn HS khai thác công nghệ đúng mục đích học tập”.

(Ông Cao Minh Sơn - Trưởng phòng Giáo dục trung học - thường xuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo)

Bài, ảnh: Phan Hân

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN