Đưa khởi nghiệp trở thành công việc thường xuyên, có tính chiến lược

10/09/2018 - 07:09

Thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thành lập hệ sinh thái khởi nghiệp (KN), khơi gợi tinh thần doanh nhân, truyền cảm hứng cho người trẻ về khát vọng vươn lên làm giàu, lập thân, kiến quốc bằng con đường KN, KN sáng tạo. Nhờ đó mà số lượng doanh nghiệp (DN) thành lập mới tăng đáng kể. Song, mặt trái của bức tranh KN là số lượng DN giải thể cũng tăng một cách đáng ngại. Và câu chuyện KN ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang ở đâu, như thế nào là vấn đề đang rất được quan tâm.

Phần lớn người tham gia cuộc thi khởi nghiệp là thanh niên và sinh viên.

Phần lớn người tham gia cuộc thi khởi nghiệp là thanh niên và sinh viên.

Đồng bằng trong bức tranh chung

Ông Đặng Đức Thành - Ủy viên Ban Chấp hành Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI Việt Nam), Giám đốc Học viện KN Thành Công cho biết thông tin mới nhất từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 8 tháng năm 2018, cả nước có 42 ngàn DN tạm ngừng hoạt động hoặc chờ giải thể, tăng 45,9% so với cùng kỳ năm 2017. Mặt khác, tỷ lệ 53% trong tổng số DN không có lợi nhuận đã gây băn khoăn. Lý giải điều này, một số chuyên gia cho rằng, có 2 nguyên nhân khiến số lượng DN giải thể ngày càng gia tăng. Một mặt là do làm ăn thua lỗ kéo dài; DN gặp khó khăn trong quá trình hoạt động vì không huy động được vốn, tài chính để tiếp tục hoạt động. Mặt khác, do năng lực quản lý, điều hành DN của cá nhân, tổ chức còn hạn chế; thiếu kinh nghiệm quản lý, điều hành đã làm tình trạng kinh doanh ngày càng đi xuống.

Theo ông Đặng Đức Thành, vấn nạn này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Đó là với các DN đã từng thành công trong quá khứ, đã từng đứng ở đỉnh cao vinh quang trong kinh doanh, nhưng nay đang gặp khó khăn, bị đối thủ cạnh tranh “vượt mặt”, thị phần bị thu hẹp, người tiêu dùng quay lưng, hàng tồn kho nhiều. Bên cạnh đó, đa số DN sở hữu công nghệ lạc hậu, vốn liếng bị thu hẹp, nên kinh doanh thua lỗ, nguy cơ phá sản rất lớn.

Đó là bức tranh chung của cả nước. Riêng về KN và phát triển DN ở các tỉnh ĐBSCL, bà Nguyễn Thị Thương Linh - Phó giám đốc VCCI Chi nhánh Cần Thơ chia sẻ, thời gian qua, mặc dù nhiều cơ quan, đơn vị ở ĐBSCL đã có cố gắng tạo lập hệ sinh thái KN, tạo môi trường thuận lợi cho KN và phát triển DN. Tuy nhiên, kết quả chưa đạt như kỳ vọng, đa phần còn dừng lại ở phong trào, chưa đi vào thực chất.

Bà Thương Linh so sánh, nếu lấy tỷ lệ DN thành lập mới của ĐBSCL so với cả nước trong những năm gần đây làm cơ sở đánh giá thì chưa thấy được hiệu quả của việc thúc đẩy KN ở ĐBSCL. Cụ thể, năm 2014, tỷ lệ thành lập DN mới của ĐBSCL so với cả nước là 8,07% nhưng năm 2015 giảm còn 7,61%, năm 2016 tiếp tục giảm còn 7,17% và năm 2017 giảm còn 7,09% (theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư)... Ở góc độ khác cũng có thể suy ra rằng, tốc độ tăng trưởng của DN thành lập mới ở ĐBSCL tuy có tăng nhanh nhưng vẫn còn chậm hơn so với cả nước, nói cách khác là chưa tạo đột phá của khu vực so với phạm vi cả nước.

Theo phân tích từ VCCI Cần Thơ, tỷ lệ KN thành công và thành lập DN chủ yếu là người lao động qua quá trình làm việc. Tỷ lệ phụ nữ KN sinh kế ở các hội phụ nữ tỉnh hiện nay là khá cao, như Đồng Tháp, Bến Tre có đến hàng trăm sản phẩm KN sinh kế của các chị em phụ nữ tuổi từ 25 - 35 dù sản phẩm hiện còn đơn sơ, trùng lắp và bao bì nhãn mác còn chưa bắt mắt, chưa làm tăng giá trị sản phẩm. ĐBSCL cũng là vùng nông nghiệp có tỷ lệ lao động phổ thông chưa qua đào tạo nghề cao nhất cả nước…

Để chương trình đạt hiệu quả

Theo bà Nguyễn Thị Thương Linh, để KN ở ĐBSCL đạt hiệu quả, các địa phương, cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể được giao nhiệm vụ nên có chiến lược và kế hoạch thực hiện cụ thể và công khai hơn. Các cơ quan hữu quan cần liên kết, phối hợp để thực hiện, tuyên truyền đúng về KN. Điều này sẽ giúp tối đa hóa sức mạnh nguồn lực, giảm chi phí cho địa phương. Quan trọng hơn là tạo niềm tin đối với cộng đồng, DN về sự đồng bộ và nghiêm túc trong việc thuận lợi hóa các điều kiện KN tại địa phương hay vùng ĐBSCL. Bên cạnh đối tượng chính đang được khuyến khích KN hiện nay là thanh niên, sinh viên thì người lao động trong DN, phụ nữ nên được sự quan tâm, thúc đẩy tham gia KN thông thường hay KN sinh kế.

Ông Đặng Đức Thành cho rằng, đã đến lúc DN phải phân tích chữ “thời” với ngành hàng, sản phẩm và dịch vụ mình đang kinh doanh để có chiến lược sắp xếp, thay đổi, định vị, tái cấu trúc DN nhằm đáp ứng sự thay đổi, sự chuyển động của thị trường, của nhu cầu khách hàng… “Mỗi cá nhân, DN vận dụng chữ “thời” trong kinh doanh chính là phải biết luôn làm mới mình, phải cập nhật và theo kịp những tiến bộ của khoa học công nghệ để ứng dụng vào quy trình vận hành sản xuất, kinh doanh của DN; đồng thời, kết nối mạng lưới, gia tăng sự liên kết, hợp tác kinh doanh trong môi trường kinh doanh toàn cầu” - ông Thành nhấn mạnh.

Nhà báo Trương Hòa Hội - Báo Tiền Phong cho rằng, mỗi địa phương có cách hỗ trợ, thúc đẩy KN khác nhau. Khoảng vài năm gần đây, KN đã chuyển từ KN thoát nghèo, lập nghiệp sang KN sáng tạo càng nhiều hơn. Nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình KN rất ấn tượng. Song, trong số này cũng có không ít những dự án KN, DN KN đã thất bại. Vấn đề quan trọng ở đây là sự quan tâm, chính sách hỗ trợ, sự vào cuộc kịp thời của chính quyền địa phương đó. Nhờ đó, một số dự án gần như đã “chết lâm thời” nhưng đã vực dậy tự tin hơn, cải tiến hơn.

“So với các nơi khác, Bến Tre khá đặc biệt hơn bởi có chương trình KN và phát triển DN riêng, với những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể. Tỉnh cũng đã ban hành nhiều chính sách riêng hỗ trợ KN và thu hút đầu tư, phát triển DN. Đây sẽ là nền tảng vững chắc cho KN thành công của Bến Tre trong khu vực ĐBSCL” - nhà báo Hòa Hội cho biết thêm.

“Để hoạt động KN không chạy theo phong trào, từ thực tiễn của VCCI Cần Thơ thời gian qua, các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan hữu quan của Nhà nước, trước hết cần nhìn nhận KN là vấn đề mang tính chiến lược, có ý nghĩa thực sự đối với xã hội và cộng đồng trong phát triển kinh tế. Đồng thời, phải hết sức nghiêm túc trong việc phối hợp thực hiện để chương trình này trở thành công việc thường xuyên và dài hạn”.

(Bà Nguyễn Thị Thương Linh - Phó giám đốc VCCI Chi nhánh Cần Thơ)

Bài, ảnh: Nhiên Luận

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN