“Đi... bừa bãi”, hậu quả khôn lường

04/12/2015 - 07:19

Nếu được sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh như thế này, trẻ em sẽ không mắc phải nhiều chứng bệnh.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã chứng minh rằng, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh có thể giảm được 32% bệnh tiêu chảy. Ở nước ta, vấn đề thiếu nhà tiêu hợp vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính làm cho tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi lên đến 26%, đã được Bộ Y tế công bố. Tuy vậy, trên địa bàn tỉnh chỉ mới 45% dân số có nhà tiêu hợp vệ sinh, trong khi mặt bằng chung cả nước thì tỷ lệ người dân có nhà tiêu hợp vệ sinh đã được 65%. Điều này có nghĩa nguy cơ mắc bệnh ở tỉnh cao gấp rưỡi so với cả nước.

Một thói quen có hại

Hiện nay, rất nhiều người dân ở nông thôn vẫn giữ thói quen đi tiêu ở cầu cá, hoặc những cây cầu được che tạm ven các kênh, rạch, sông. Tình trạng này khiến cho môi trường nước, đất ở xung quanh họ bị ô nhiễm thêm trầm trọng từng ngày. Vậy nhưng, khi được hỏi, bản thân những người này hầu như không mấy quan tâm đến vấn đề ô nhiễm. Thậm chí, những người dân này cho rằng việc con em họ bị mắc các bệnh về tay - chân - miệng, tiêu chảy... là do những nguyên nhân khác.

Chúng tôi đến hộ bà Phạm Thị Liên (xã Giao Thạnh, huyện Thạnh Phú), thấy việc vệ sinh của gia đình bà chủ yếu là “tự do” trên bờ vuông tôm cách nhà chừng 30m. Theo bà Liên, việc đi tiêu xa nhà vậy nên không bị bốc mùi thối. Bởi, nếu khi gió lùa từ hướng đi tiêu vào nhà thì đổi chỗ khác để tránh là được. Trong khi, nước tiểu, các rác thải chỉ cần dội nước xuống vuông tôm là sạch sẽ hết. “Từ đó giờ quen vậy rồi, tiền ăn còn chạy từng bữa, lấy đâu ra tiền mà xây nhà vệ sinh. Gia đình tôi là hộ nghèo. Hơn nữa, cả khu vực này, dù nhiều nhà khá giả nhưng mấy nhà có nhà tiêu, tiểu gì đâu”, bà Liên bộc bạch.

Chúng tôi đến căn nhà cấp 4 rộng trên 100m2 của hộ bà Phạm Thị Huề (cùng xã với bà Liên), bất ngờ rằng hộ này trước đó khi xây nhà cũng không xây nhà tiêu. Bà Huề cho biết, nhà tiêu hợp vệ sinh của gia đình vừa xây cách đây 6 tháng, sau khi được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã (LHPN) tuyên truyền và cho vay từ quỹ Unilever Việt Nam số tiền 10 triệu đồng.

“Hồi trước, thằng cháu ngoại của tôi sao cứ bị tiêu chảy, sốt hoài. Một hôm, có người cháu làm bên ngành y tế về dự đám giỗ, nhìn thấy cảnh tiêu tiểu tùy tiện và môi trường hôi hám, mới nói là cháu ngoại tôi có thể bị nhiễm bẩn qua đường miệng nên mới bị sốt và tiêu chảy hoài. Nếu để tình trạng này kéo dài thì cả nhà tôi cũng bị nữa, chứ đừng nói chi tụi nhỏ. Rồi sau đó, mấy lần đi họp tổ NDTQ lại nghe bên y tế xã lên tuyên truyền, cũng nói y vậy. Tôi mới nhờ mấy chị em ở Chi hội Phụ nữ ấp, xã để được vay thêm vốn, rồi xây cái nhà vệ sinh 14 triệu đồng. Từ ngày xây cái nhà vệ sinh xong, quả nhiên thằng cháu nó rất hiếm khi bị bệnh đường ruột, mà người lớn cũng cảm thấy thoải mái hơn trong mỗi lần đi vệ sinh”, bà Huề cho biết.

Bà Phùng Thị Quyên Quyên - Trưởng trạm Y tế xã Giao Thạnh cho biết, cơ quan thường xuyên phối hợp với Hội LHPN xã tuyên truyền thông qua đài truyền thanh, các cuộc họp tổ NDTQ ấp, cũng như liên hệ với một số tổ chức tín dụng để hỗ trợ người dân vay vốn xây nhà tiêu hợp vệ sinh. Đến nay, có hơn 100 hộ vay vốn từ các quỹ này để xây và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh và phong trào cũng được nhân dân trong xã hưởng ứng nhiệt tình và có nhiều hộ dân trong xã đều ý thức được “đi... cho mát” là một hành vi hết sức nguy hiểm cho bản thân, cộng đồng.

Cần thay đổi

Ông Võ Hồng Khanh - Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, tỷ lệ trẻ em mắc các bệnh về tay - chân - miệng, đường hô hấp, tiêu chảy, dịch tả... vẫn ở mức khá cao và nhiều năm qua chưa có dấu hiệu giảm. Đáng chú ý, tỷ lệ trẻ em ở các vùng nông thôn mắc bệnh ngày càng tăng, trong khi tỷ lệ trẻ em ở đô thị giảm đáng kể.

“Một số bệnh nguy hiểm lây truyền qua đường phân miệng vẫn chưa được khống chế một cách triệt để, có nguy cơ bùng phát bất cứ lúc nào như tiêu chảy, tả, lỵ, giun sán, đặc biệt là bệnh  tay - chân - miệng trong thời gian gần đây. Nguyên nhân chính bệnh nhân bị mắc phải do phân người phát tán ra môi trường nước, đất, thực phẩm, bàn tay bẩn hoặc qua côn trùng trung gian truyền bệnh. Chúng tôi đã và đang phối hợp với một số sở, ngành, đoàn thể xã hội khác, chính quyền địa phương, vận động toàn dân xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, chấm dứt tình trạng đi tiêu bừa bãi để giải quyết tận gốc vấn đề này”, ông Võ Hồng Khanh khẳng định.

Hội LHPN tỉnh là một đơn vị có nhiều hoạt động hiệu quả trong việc làm thay đổi thói quen đi cầu tiêu ao cá không hợp vệ sinh ở vùng nông thôn, từ năm 2012 đến nay. Bà Nguyễn Thị Thu Ba - Giám đốc Quỹ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế (thuộc Hội LHPN tỉnh) cho biết, “Hành trình nhà vệ sinh sạch khuẩn” do Cục Quản lý môi trường y tế (thuộc Bộ Y tế) chủ trì, đã và đang tiến hành ngày càng rộng rãi trên địa bàn tỉnh. Trong năm 2015, từ nguồn vốn vay của chương trình này, Bến Tre đã có thêm hơn 400 hộ được sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh. Cùng với một số chương trình khác của Hội LHPN các cấp, từ năm 2012 đến nay, đã có trên 1.200 hộ dân đầu tư xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh.

Nếu người dân tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng thông qua phong trào “Đồng khởi mới” về xây dựng gia đình văn hóa và thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, chúng ta tin tưởng rằng, các vấn nạn về ô nhiễm môi trường do phân người gây ra sẽ bị triệt tiêu vĩnh viễn.

Theo Tổ chức Liên hiệp quốc, việc sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh có thể cứu sống hơn 200.000 trẻ em trên thế giới. Các nước có tỷ lệ đi tiêu bừa bãi cao cũng là các nước có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị chết và suy dinh dưỡng cao.

Bài, ảnh: Phương Bình

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN