An Hội - ngôi đình trên trăm năm tuổi

30/01/2015 - 07:44

Đình An Hội vẫn còn giữ nguyên nét xưa.

Đình An Hội (Phường 2, TP. Bến Tre) là một trong những ngôi đình cổ ở Bến Tre. Ngày 31-1-2015, UBND TP. Bến Tre sẽ tổ chức lễ đón Bằng công nhận Đình An Hội là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh.

Năm 1882, làng An Đức, làng Mỹ Hóa, làng Phú Khương nhập lại thành làng An Hội thuộc tổng Bảo Hựu, hạt Bến Tre. Trước đó, vào năm 1846 (Thiệu Trị ngũ niên), Đình An Hội được phong sắc thần. Nếu dựa vào sắc phong thì đình được xây dựng trước năm 1846. Người sáng lập đình là ông Huỳnh Văn Sắc, một quan chức do triều đình cử về làm việc tại đây.

 Đình có diện tích gần 1.150m2, trong đó diện tích xây dựng gần 121m2 được chia làm các khu vực: võ ca, sân tương, trung điện, chánh điện, hậu đình... Đình được xây dựng theo hình chữ Nhất, mái lợp ngói âm dương. 4 mái uốn cong theo kiến trúc cổ phương Đông, hếch lên ở góc mái tạo sự thanh thoát, lấy cảm hứng từ mũi thuyền của nền văn minh sông nước. Đình có kết cấu cột, kèo, đòn dông, đòn tay… bằng gỗ quý dựng theo kiểu nhà xuyên trính 3 gian, 2 chái. Các cây cột cái gắn kết nhau từng cặp theo chiều ngang bởi các cây trính và theo chiều dọc mỗi hàng có một thanh gỗ xuyên qua 4 cây cột. Trên giữa mỗi cây trính là cây trổng và áp quả hình tam giác để chống đỡ đầu 2 cây kèo. Toàn bộ ngôi đình bằng gỗ, vững chắc mà không hề có một cây đinh.

Ngay từ đầu khi xây đình, người ta lắp đặt “Lưỡng long chầu nhật” (2 con rồng bằng gốm sứ tráng men xanh chầu mặt trời bằng gốm sứ màu đỏ) và dãy tượng “Bát tiên dự hội” rất sống động. Dãy tượng Bát tiên này được xem là cổ nhất của đình vì từ lúc xây dựng đầu tiên người ta lắp đặt trên mái đình. Trên mái đình còn được lắp đặt 8 con nghê chầu “Bát tiên dự hội”. Tám con nghê có chất liệu bằng gốm sứ tráng men với biểu tượng tạo hình thuần Việt. Ở nước ta, từ bao đời nay, trong các chốn uy nghiêm như lăng tẩm, cung điện, đình, án thờ, tấm chạm, cột, đầu đao đình làng, trên mái đình… luôn xuất hiện tượng con nghê (được làm từ chất liệu: gỗ, đồng, gốm sứ…).

Nội thất của đình được trang trí nhiều hoành phi, liễn đối… bằng chữ Hán chạm trổ rất tinh vi. Một số liễn đối tạm dịch: An (Hội) bên tả dùng cánh chim để đón gió xuân trăm họ sẽ đoàn kết với nhau - bên hữu đón chào vận tốt cho nhân dân mở đường tìm đất tốt mà hát khúc hoan ca; Giúp cho nhân dân yên ổn mà cảm hóa trời đất làm cho mưa thuận gió hòa - cùng nhau chấn hưng sự tốt đẹp của đất nước làm cho vạn vật tốt tươi, nhân dân khỏe mạnh… Còn các bức hoành phi tạm dịch: Trời đất không phụ người cần cù, siêng năng; Ân của thần sẽ che chở, bảo vệ cho mọi người; Đất linh sinh người tài.

Đình An Hội hiện thờ 3 vị thần là Thành hoàng bổn cảnh của 3 làng với 8 sắc phong: thần làng An Hội (3 sắc phong), thần làng Mỹ Hóa (3 sắc phong), thần làng Phú Khương (2 sắc phong). Ông Trương Chi Khiêm - Trưởng Ban quản lý Đình An Hội cho biết, trong những năm gần đây, đình được cải tạo mới mặt tiền. Cửa chính và hai cửa phụ (chính môn, hữu môn, tả môn) được nghệ nhân tạc tượng 2 con kỳ lân bằng xi-măng màu vàng. Hai bên được tạc 2 bức phù điêu vô cùng sống động: bên tả thanh long (rồng xanh vươn nanh, múa vuốt vờn mây), bên trên chạm cuốn thư màu vàng với dòng chữ “Phong điều vũ thuận” ý nói mưa thuận gió hòa giúp mọi người làm ăn phát đạt; bên hữu bạch hổ (cọp trắng dưới cội tùng chuẩn bị chiếm giữ ghềnh đá bên kia), bên trên chạm cuốn thư màu vàng với dòng chữ “Quốc thái dân an” hàm ý mong muốn đất nước mãi mãi được thái bình, nhân dân được hạnh phúc, yên ổn. Tại nơi thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, tháng 4-2014, Ban quản lý đình mời nghệ nhân ở Huế chạm trổ “Tứ long hội trụ”, “Song long phò trụ” gọi chung là “Lục long trấn trụ” với chất liệu bằng xi-măng sơn màu vàng. Trên mái ở khu sân tương này có 4 con rồng quay ra ngoài được sơn màu vàng. Đình được chia làm 7 khu, trong đó có 2 khu tiếp khách riêng biệt (nam và nữ). Toàn bộ đình có 17 nghi thờ (bàn thờ): thờ các vị thần như đã nêu, thờ Bác Hồ, thờ vua Hùng Vương, thờ tiền hiền - hậu hiền… Hàng năm, đình tổ chức trang trọng các lễ: giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 âl), cúng Kỳ Yên (12 và 13-3 âl), Lạp miếu (12 và 13 tháng Chạp), Thượng nguơn (15-1 âl), Trung nguơn (15-7 âl), Hạ nguơn (15-10 âl), kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7).

Nói về Đình An Hội, ông Phạm Đông Thuận - Bí thư Đảng ủy Phường 2 đánh giá: Đình An Hội là ngôi đình cổ không chỉ ở TP. Bến Tre. Đây cũng là nơi sinh hoạt văn hóa của người dân, đồng thời còn là nơi để chính quyền địa phương tổ chức phổ biến, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến người dân Phường 2.  

Bài, ảnh: Hoàng Vũ

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN

Liên kết hữu ích