Bến Tre tập trung giảm nghèo và thoát nghèo bền vững

20/07/2018 - 07:36

UBND tỉnh đã triển khai kế hoạch công tác giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020 và ban hành Đề án phát triển đa dạng sinh kế, thoát nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020 (gọi tắt là Đề án sinh kế). Mục tiêu là tập trung thực hiện các hoạt động cải thiện sinh kế của người nghèo, người cận nghèo với phương châm hộ nghèo, hộ cận nghèo phát huy nội lực là chính, Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thông qua các chế độ chính sách, phát triển sinh kế, làm đòn bẩy giúp hộ nghèo, cận nghèo vươn lên thoát nghèo bền vững.

Người dân nâng cao ý thức, tiếp cận đa dạng sinh kế, thoát nghèo bền vững. Ảnh: C.Trúc

Người dân nâng cao ý thức, tiếp cận đa dạng sinh kế, thoát nghèo bền vững. Ảnh: C.Trúc

Trên 15,8 ngàn hộ có điều kiện cải thiện sinh kế

Theo kết quả tổng điều tra hộ nghèo, hộ cận nghèo theo phương pháp tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 - 2020, năm 2016, toàn tỉnh còn 61.227 hộ nghèo, hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 16,51%; trong đó, có hơn 44.900 hộ nghèo, chiếm hơn 12%.

Để khắc phục những hạn chế, yếu kém trong công tác giảm nghèo giai đoạn 2011 - 2015, Nghị quyết Đại hội X Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015 - 2020 đã đề ra chỉ tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân mỗi năm là 1,5%, tương đương giảm khoảng 5.600 hộ nghèo, hộ cận nghèo. Để cụ thể hóa nghị quyết, UBND tỉnh đã ban hành Đề án 4190 - Đề án sinh kế.

Theo đề án, phấn đấu trong 5 năm, toàn tỉnh có 15.858 hộ có điều kiện cải thiện sinh kế thoát nghèo bền vững, không tái nghèo, trong đó 300 lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia xuất khẩu lao động và hỗ trợ các trường hợp xuất khẩu lao động trở về khởi nghiệp vươn lên làm giàu.

Để triển khai thực hiện Đề án sinh kế, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (với vai trò Thường trực thực hiện đề án) đã phối hợp với các sở, ban ngành, địa phương tuyên truyền sâu rộng về đề án đến với mọi tầng lớp nhân dân, nhất là đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo, các cấp, người nghèo. Ngoài ra, sở còn phối hợp với các hội, đoàn thể trong việc phân công quản lý, tư vấn và hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia Đề án sinh kế để xây dựng kế hoạch phát triển sản xuất, kết nối nguồn lực hỗ trợ và theo dõi quá trình phát triển sinh kế của hộ nghèo, hộ cận nghèo. Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn, hỗ trợ các huyện, thành phố và các ngành có liên quan thực hiện Dự án phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo cho hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia Đề án sinh kế…

Công tác giảm nghèo ở cơ sở được thực hiện theo phương pháp công tác xã hội, nhằm phát huy năng lực, tiềm năng của chính bản thân người nghèo và vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc tiếp cận, hướng dẫn, kết nối nguồn lực hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Theo Đề án sinh kế, hộ thoát nghèo được đánh giá là bền vững phải đảm bảo các tiêu chí về thỏa mãn các nhu cầu cơ bản theo tiêu chí đa chiều; thu nhập tăng và duy trì ở mức trung bình trở lên; thoát nghèo bền vững và không tái nghèo.

2.656 hộ thoát nghèo bền vững

Theo ông Nguyễn Minh Lập - Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, qua 2 năm triển khai, đến nay, toàn tỉnh có 11.879/15.858 hộ tham gia Đề án sinh kế, chiếm tỷ lệ 74,91%. Trong đó, có 8.146 hộ nghèo, hộ cận nghèo mở sổ theo dõi hướng dẫn lập kế hoạch sản xuất, ghi chép thu chi trong gia đình. Đã xây dựng và nhân rộng 113 mô hình, cho 1.107 hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia.

Qua rà soát hộ nghèo cuối năm 2016 và năm 2017, toàn tỉnh giảm 14.761 hộ nghèo; trong đó có 4.133 hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia Đề án sinh kế. Đặc biệt, trong số hộ đã giảm nghèo thì có 2.656 hộ đạt tiêu chí thoát nghèo bền vững. Như vậy, xét theo kế hoạch 5 năm, đến nay, tỉnh có gần 75% hộ đã tham gia Đề án sinh kế.

Nhìn chung, kết quả quan trọng nhất là Đề án sinh kế đã tác động chuyển đổi nhận thức bước đầu của cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp. Xem công tác phát triển đa dạng sinh kế, thoát nghèo bền vững là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó có vai trò của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp. Các tổ chức chính trị - xã hội tham gia khá tốt trong công tác tuyên truyền, vận động và phối hợp thực hiện bằng nhiều giải pháp thiết thực, được sự đồng tình hưởng ứng của nhân dân, đặc biệt là sự phấn đấu vươn lên thoát nghèo của người nghèo.

Hoạt động nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác giảm nghèo các cấp được quan tâm. Sự phối hợp các ngành, đoàn thể có bước chuyển đổi nhất định, công tác theo dõi, quản lý, hỗ trợ hộ nghèo từng bước đi vào cụ thể, có sự linh hoạt trong vận động lồng ghép nguồn lực để thực hiện công tác giảm nghèo. Một số hộ nghèo dần chuyển đổi nhận thức và vượt khó vươn lên trong phát triển sản xuất và tham gia lao động tại thị trường nước ngoài nhiều hơn. Hiện có 80/164 xã, phường, thị trấn triển khai thực hiện tốt các nội dung, phương pháp và quy trình thực hiện Đề án sinh kế đến với người dân.

Một số khó khăn cần tháo gỡ

Mục tiêu của Đề án sinh kế là làm thay đổi phương pháp tiếp cận, hỗ trợ người nghèo, từ thực hiện chính sách giảm nghèo thuần túy sang nâng cao năng lực người nghèo, kết hợp kết nối các nguồn lực hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất dựa trên phương pháp công tác xã hội đối với người nghèo.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Minh Lập, qua hai năm triển khai thực hiện Đề án sinh kế vẫn còn những hạn chế. Đó là số hộ tham gia còn thấp, chỉ đạt 75% so với kế hoạch, trong khi đó cả tỉnh có trên 61 ngàn hộ nghèo, cận nghèo. Công tác chọn hộ tham gia chưa đúng đối tượng. Số hộ thoát nghèo bền vững chỉ đạt 46,34% so với chỉ tiêu. Công tác triển khai đề án ở cơ sở chưa rộng khắp, sự theo dõi tư vấn cho hộ chưa chặt chẽ và đồng bộ, nhiều nơi còn thực hiện chung chung. Ban chỉ đạo cấp xã có xây dựng kế hoạch thực hiện đề án nhưng chưa tập trung chỉ đạo thường xuyên, liên tục, thiếu kiểm tra, đôn đốc. Công tác tiếp cận, hướng dẫn hộ nghèo cách thức phát triển sinh kế chưa đạt yêu cầu, chưa tạo được sự chuyển biến để nâng cao ý thức của người nghèo tự phấn đấu vươn lên thoát nghèo. Công tác kết nối các nguồn lực hỗ trợ người nghèo còn hạn chế. Việc thực hiện công tác giảm nghèo thời gian qua chủ yếu thực hiện chính sách, chưa áp dụng phương pháp tiếp cận nâng cao năng lực của người nghèo nên kết quả chưa đạt yêu cầu, mục đích đề ra.

“Cấp ủy cơ sở có xây dựng nghị quyết, Ban chỉ đạo cấp xã có xây dựng kế hoạch thực hiện đề án nhưng chưa tập trung chỉ đạo thường xuyên, liên tục, thiếu kiểm tra, đôn đốc. Thậm chí có trường hợp chọn danh sách hộ tham gia đề án chưa sát với tiêu chí. Nguyên nhân do Ban chỉ đạo cấp xã nhận thức chưa đầy đủ về mục tiêu, phương pháp, ý nghĩa của đề án; hoạt động chưa đều, chủ yếu là giao khoán cho cán bộ giảm nghèo, chưa thật sự quan tâm vào cuộc và chưa có sự phối hợp đồng bộ của các thành viên Ban chỉ đạo trong thực hiện Đề án sinh kế” - ông Nguyễn Minh Lập nhấn mạnh.

Tác động hỗ trợ về kỹ thuật nông nghiệp cho người nghèo còn ít. Cụ thể là hơn 1 năm triển khai nhưng cũng chỉ có 589 hộ được tập huấn khuyến nông - khuyến ngư. Chưa có nhiều mô hình giảm nghèo hiệu quả, điển hình để nhân rộng và hướng dẫn hộ nghèo thực hiện nhằm thu hút sự hợp tác của người nghèo. Bên cạnh đó, người nghèo thiếu chủ động phát huy tiềm năng, thế mạnh của bản thân.

6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Để thực hiện đạt mục tiêu giảm nghèo bền vững theo Đề án sinh kế, đồng thời thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy xác định 2018 là năm “tăng tốc” thực hiện Nghị quyết Đại hội X Đảng bộ tỉnh, trong thời gian tới, ngoài việc tiếp tục thực hiện các giải pháp trọng tâm của Đề án sinh kế, Sở Lao độ̣ng - Thương binh và Xã hội tập trung thực hiện đồng bộ 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cơ bản.

Trước hết là đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi trong cán bộ, nhân dân và người nghèo nâng cao nhận thức về mục tiêu, nội dung của việc thực hiện Đề án sinh kế. Qua đó, giúp cho người nghèo có ý thức vượt khó, phát huy nội lực, thế mạnh, tiềm năng của chính người nghèo để vươn lên thoát nghèo bền vững. Đồng thời, tổ chức rà soát, điều chỉnh danh sách, thay thế những hộ nghèo, hộ cận nghèo có đủ điều kiện tham gia Đề án sinh kế, thực hiện đủ số lượng hộ tham gia trong năm 2018.

Có phân công rõ trách nhiệm của từng thành viên Ban chỉ đạo trong thực hiện Đề án sinh kế, nhất là Ban chỉ đạo cấp xã phải nắm được hoàn cảnh, điều kiện cụ thể của từng hộ nghèo để xây dựng kế hoạch hỗ trợ cho hộ nghèo cách thức làm ăn, phát triển sinh kế phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương. Theo đó, phân công cán bộ phụ trách, tiếp cận, hướng dẫn cụ thể từng hộ nghèo, hộ cận nghèo xây dựng kế hoạch thoát nghèo và kết nối nguồn lực để giúp người nghèo phát triển sản xuất và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, tạo thói quen sinh hoạt có vệ sinh để từng bước nâng cao đời sống tinh thần cho người dân trên địa bàn.

Đặc biệt, tập trung thực hiện công tác nâng cao nhận thức, năng lực về công tác giảm nghèo bằng cách hướng dẫn người nghèo tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, gắn với việc hướng dẫn cách làm ăn và chuyển giao kỹ thuật vào sản xuất. Bên cạnh là hỗ trợ liên kết, tiêu thụ sản phẩm. Đẩy mạnh khuyến khích người nghèo, người dân và cộng đồng cùng tham gia thực hiện Đề án sinh kế, với phương châm là khuyến khích người nghèo tự nguyện, tự giác tham gia Đề án sinh kế. Lấy nội lực của hộ gia đình làm nền tảng để phát triển bên cạnh chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

“Một trong những vấn đề cốt lõi cần quan tâm trong thời gian tới là ý thức vươn lên thoát nghèo bền vững của một bộ phận người nghèo còn hạn chế. Hầu hết hộ nghèo đều có vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội nhưng hiệu quả sử dụng nguồn vốn chưa cao do chưa có phương án sản xuất tăng thu nhập khả thi. Vì vậy, để tác động, hỗ trợ người nghèo tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo là một quá trình dài, mà vai trò của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể cấp xã là rất quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo xây dựng kế hoạch phát triển sinh kế”.

(Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Minh Lập)

Mỹ An

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN