Chất lượng… hụt hơi

13/11/2009 - 07:25
Tấm bảng “Giữ vững danh hiệu ấp văn hóa...” đã bị bong tróc.

Tiêu chí đã có, vấn đề là nhận thức của một số cấp ủy Đảng, chính quyền và không ít cán bộ lãnh đạo về phong trào này chưa sâu và thiếu tâm huyết. Một cán bộ có tên trong danh sách đoàn thẩm định cấp tỉnh về xã, phường văn hóa có lần than với tôi rằng: Đi kiểm tra, phúc tra công nhận xã văn hóa nhiều khi buồn lắm. Nếu để cán bộ cấp xã hướng dẫn thì tới nhà nào cũng tươm tất, có hàng rào cây xanh, các tiêu chí văn hóa đủ chuẩn cả, còn chỗ nào mình tự đi thì… Theo qui định, khi tỉnh, huyện đến chấm phúc tra, nếu có một phiếu trung bình thì xã đó coi như phá sản, chưa được công nhận xã văn hóa. Nhưng dòm qua ngó lại rồi cuối cùng cũng bỏ phiếu… đạt!

Chính sự cả nể, vu vi này mà trong việc công nhận danh hiệu văn hóa còn lắm điều phải bàn. Một xã được công nhận văn hóa phải đảm bảo điều kiện không để xảy ra trọng án hình sự ít nhất từ 1 năm trở lên. Vậy mà, ở xã A (Châu Thành), năm trước xảy ra vụ giết người, năm nay thì xảy ra vụ gây rối tập thể và tất nhiên là Đảng bộ xã này không đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh. Dù vậy, xã vẫn tổ chức mời đoàn phúc tra cấp tỉnh, huyện bỏ phiếu thẩm quyết. Một số thành viên trong đoàn có ý kiến nhưng cuối cùng kết quả vẫn đạt 100%?!

Nhà văn hóa xã. Ảnh: T.L

Liệu rằng trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa có chạy theo số lượng, nói như trong ngành giáo dục là “bệnh thành tích”? Xã này văn hóa, xã kia cũng văn hóa, tất cả cùng chạy nên chuyện “mắc nợ tiêu chuẩn văn hóa”, “chuẩn còn non” đã trở thành… bệnh trầm kha. Để được công nhận đạt chuẩn ấp, xã văn hóa, nhiều tiêu chí không đạt chuẩn thì được cho “thiếu nợ” và tất nhiên là phải “trả nợ” sau khi được công nhận. Nhưng, như lời Chủ tịch UBND thành phố Bến Tre Nguyễn Tấn Đạt: “Thường thì chỉ một quí sau khi được công nhận danh hiệu văn hóa là phần đông địa phương bắt đầu có biểu hiện buông lơi. Còn “nợ tiêu chí” thì hầu như ít địa phương nào trả cả”. Qua thực tế ở một số địa phương, việc phấn đấu đạt danh hiệu văn hóa mà cứ như sợi dây thun cố giãn ra để “chạm” đến chuẩn, khi được công nhận, mọi người thỏa mãn với thành tích đạt được, buông dây thun thì mọi sự đâu lại về đấy! Ông Huỳnh Nam Bình, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy đồng thời là Trưởng đoàn kiểm tra của Tỉnh ủy về phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, nhận xét: “Tiêu chí công nhận các danh hiệu là thống nhất nhưng thực tế việc kiểm tra, công nhận các danh hiệu văn hóa giữa các huyện, thành phố về chất lượng không đồng đều, chưa nhất quán. Vẫn còn khu dân cư tiên tiến, ấp – khu phố văn hóa… có tiêu chí chưa đạt chuẩn nhưng đến nay vẫn chưa được ban chỉ đạo các huyện, thành phố kiểm tra nâng chất. Vì vậy, một số khu dân cư, ấp – khu phố văn hóa chưa đạt so với quy chế qui định”.

Vấn đề của phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa là phải tạo được yếu tố bền vững, hình thành nếp nghĩ, cách làm tự giác của mọi người. Nhưng “văn hóa mà để đối phó với đoàn kiểm tra, ấp này chạy qua xóm kia mượn cột cờ là không được” – ông Trần Văn Cồn, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy nói. Chính vì yếu tố không bền vững nên chất lượng phong trào ở một số địa phương chưa phát huy tác dụng. Vẫn có những địa phương, các thiết chế văn hóa, thể thao được xây dựng nhưng chưa khai thác sử dụng đúng mức, đúng mục đích. Ông Lê Văn Em - Trưởng Ban Văn hóa-xã hội, Hội đồng nhân dân tỉnh nói: “Một số xã do nhà văn hóa ở xa trụ sở UBND xã nên không được sử dụng, bảo vệ tốt. Nhiều khi, có việc cần đến phải dọn vệ sinh, phát quang cây cối, dây leo um tùm. Các câu lạc bộ, nhóm sở thích, một số địa phương lập ra, sau khi công nhận văn hóa rồi thì chỉ còn cái danh mà không hoạt động”.

Chất lượng của phong trào chưa cao còn thể hiện ở tính thiết thực của các qui ước, hương ước ở ấp, khu phố. Ấp, khu phố văn hóa nào cũng có qui ước, hương ước nhưng quá trình lập qui ước, hương ước nhiều nơi lại không lấy ý kiến trực tiếp của người dân ngay trong ấp mình mà sao chép từ những ấp, khu phố khác. Cách làm máy móc này đã tạo ra chuyện qui ước một đàng nhưng thực tế lại một nẻo, người dân không thể áp dụng.

Xây dựng danh hiệu văn hóa đã khó, giữ danh hiệu càng khó hơn là câu “cửa miệng” của bất kỳ nơi nào, cấp nào trong ngày đón nhận danh hiệu văn hóa. Nhưng, giữ bằng cách nào, hình như các địa phương đang bỏ ngỏ. Nhất định phải có một giải pháp thật rắn và quyết liệt để phong trào vốn dĩ đã được toàn dân hưởng ứng, được giữ gìn theo đúng bản chất tốt đẹp của nó.

(Còn tiếp 1 kỳ)

P.Yến

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN