Cung chưa đủ cầu

12/06/2009 - 07:53
Cán bộ thú y kiểm tra, đóng dấu kiểm soát giết mổ.

Mua một kilôgam thịt heo (bò) hay nửa hoặc nguyên con gà (vịt) làm sẵn đem về chế biến món ăn cho gia đình, là chuyện hàng ngày của phụ nữ. Lúc mua hàng, “thượng đế” thường ngắm nghía chọn miếng thịt ngon, nhưng ít khi họ để ý tới sản phẩm mình mua đã được cơ quan thú y kiểm soát dịch bệnh hay chưa. Hậu quả sẽ không nhỏ, nếu như họ mua nhầm phải thịt mang mầm bệnh.  Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến những sự việc xảy ra trên địa bàn thị xã Bến Tre. 

“Sạch” hay “không sạch” đều có mặt

Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý Chợ thị xã Bến Tre, chợ Bến Tre (phường 3) hiện có: 60 sạp kinh doanh thịt gia súc (trong đó có 52 sạp thịt heo, 8 sạp thịt bò), 16 hộ đăng ký bán thịt gia cầm sạch. Nguồn thịt cung cấp cho các sạp được lấy từ các lò mổ tập trung (qua kiểm dịch) và cả những nơi mổ nhỏ lẻ (không qua kiểm dịch).

Chúng tôi có mặt tại khu vực bán thịt gia súc chợ Bến Tre (phường 3) lúc 3 giờ, các thớt thịt heo (bò) chưa bày dọn đủ. Nơi đây nhộn nhịp, người, xe tấp nập chở hàng vào cho kịp phiên chợ sớm. Các chủ sạp tranh thủ trải thau dưới nền chợ để làm sạch thịt, cắt thành miếng, treo lên thớt… Qua kiểm tra, Thanh tra Thú y phát hiện một điểm bán thịt heo không có dấu kiểm dịch. Lúc bị lập biên bản vi phạm hành chính, chủ hàng chỉ vào số thịt heo của mình (khoảng 70 đến 80 kg) phân bua: “Tôi chuyên mua đầu, lòng của các lò mổ để bán lại. Bữa nay, mua được con heo ngon… tính kiếm chút đỉnh, ai dè…”. Đối với số thịt bị “lọt lưới” này, nhìn  bên ngoài cũng rất tươi, đẹp mắt, nhưng có mầm bệnh hay không thì chỉ có… trời và ông “thịt” heo mới biết. Vì trước đó vài tiếng đồng hồ, tại một cơ sở giết mổ gia súc ở phường 5, thị xã Bến Tre, khi bị tôi phát hiện cơ sở này không có dấu kiểm định của cơ quan thú y, một ông chủ…  quả quyết: “Tôi thu mua heo hơi ở nhiều chỗ lắm. Chỉ mua heo mạnh, chứ không dám mua heo bệnh”. Thậm chí, một ông chủ lò quay heo cũng “tinh mắt” không kém khi đảm bảo nguồn heo anh mua được là heo không bệnh, do phải bao xe đi các xã ở xa mua, anh chỉ chọn heo mạnh chứ không dám chọn nhầm con yếu, vì sợ heo chết thì bị lỗ hoặc bán không được. Tương tự, lò heo quay này cũng không có dấu kiểm định của thú y.

Chợ đầu mối (phường 8, Thị xã) nhộn nhịp nhất từ khoảng 2 giờ khuya trở về sáng. Anh Chín Ngàn-Đội trưởng Quản lý chợ cho biết: “Chợ này, có 7 tiểu thương bán thịt heo. Họ lấy nguồn thịt từ các lò giết mổ tập trung ở Thị xã. Tại đây, nghiêm cấm bán gia cầm sống, chỉ có hai sạp bán sản phẩm gia cầm sạch đông lạnh, chủ yếu để bỏ sỉ cho khách hàng”. Giờ này (3 giờ 40 phút), chợ đang đông khách, ở các khu bán cá, thịt và đồ hàng bông, tấp nập cảnh người mua, kẻ bán. Hỏi thăm mấy chủ hàng thịt heo, được biết, bình quân mỗi thớt tiêu thụ một con heo thịt/ngày (khoảng 100 kg/con). Chủ quầy gia cầm sạch đông lạnh Nguyễn Kim Thoại kéo dài giọng: “Mỗi ngày, tôi bán vừa sỉ và lẻ khoảng hơn 100kg. Chợ dạo này ế… lắ…m”. Chị Thoại bán hàng đóng gói của Công ty TNHH-DVTMSX Việt Sin đã được mấy năm nay, số lượng khách hàng khá ổn định. Cùng bán mặt hàng gia cầm sạch đông lạnh, nhưng chị Nguyễn Thị Liên, có thêm sản phẩm chả cá (biển) xay. Anh Nhân (chồng chị Liên) cho biết: “Tôi bán hàng này đã lâu, có nhiều mối quen ở các huyện và các quán ăn, nhà hàng”. Anh bán các mặt hàng gồm: đùi góc tư (1/4 con gà), đùi tỏi (đùi gà), cánh gà, lòng…

Theo ông Thái Văn Bé-Trưởng Ban Quản lý (BQL) Chợ thị xã Bến Tre: “Chúng tôi đã phân công cho các đội, tổ quản lý các chợ tăng cường kiểm tra các sản phẩm thịt tươi sống, nhất là gia cầm, kiên quyết không để gia cầm sống có tại chợ”. BQL Chợ Thị xã hiện quản lý địa bàn khá rộng, gồm 8 chợ: Trung tâm thương mại (chợ phường 2), chợ Bến Tre (phường 3), chợ đầu mối (phường 8), chợ Giữa (Phú Hưng), chợ An Hòa, chợ Sơn Đông, chợ cầu Bà Mụ và chợ phường 5. Tại các chợ, hiện không xảy ra tình trạng bán gia cầm sống. Tuy nhiên, có một số tiểu thương đăng ký bán mặt hàng gia cầm sạch (đã qua kiểm dịch), thỉnh thoảng đã xen hàng chưa kiểm dịch vào. Ông Hồ Phước Hải - Đội trưởng Đội Bảo vệ chợ Bến Tre, cho biết, tại chợ có 16 hộ đăng ký bán gia cầm sạch, nhưng thường xuyên chỉ có 7 hộ buôn bán. Số còn lại thì tới chợ cho có lệ, chủ yếu là tìm cách bắt tay với những khách hàng (là người quen) có đám tiệc rồi về nhà làm gà, vịt (chưa qua kiểm dịch) đem tới tận nơi, theo yêu cầu của khách. Vừa qua, Đội đã nhắc nhở  và lập biên bản vi phạm, buộc các hộ kinh doanh cam kết không tái phạm.

Rất cần sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ trong quản lý giết mổ

Sáu tháng đầu năm 2009, ngành Thú y tỉnh Bến Tre: thực hiện 41 lượt kiểm tra vận chuyển gia súc, gia cầm (GSGC), phát hiện 22 trường hợp vi phạm (phạt tiền 4,52 triệu đồng), chuyển Thanh tra Sở NN&PTNT xử lý 4 trường hợp; thực hiện 76 lượt kiểm tra kinh doanh, mua bán GSGC và sản phẩm GSGC, phát hiện 26 trường hợp vi phạm (phạt tiền 4,4 triệu đồng).

Ông Nguyễn Tấn Hữu-Quyền Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Bến Tre, cho biết: “Công tác thanh tra, kiểm tra thường được tiến hành theo giờ hoạt động của các đối tượng (lúc khuya), những người này thường tỏ thái độ chống đối, gây khó khăn cho cán bộ thú y. Nếu phối hợp với lực lượng khác thì không có kinh phí”. Theo ông Hữu, kinh phí hàng năm bị “âm” do phải cân đối cho công tác này, đã làm ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị. Cùng trăn trở, ông Trần Quang Thái-Chánh Thanh tra Chi cục Thú y tỉnh Bến Tre cho biết: “Thẩm quyền xử phạt vi phạm của thanh tra chuyên ngành theo Nghị định 129/2005/NĐ-CP ngày 17-10-2005 của Chính phủ, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y còn bị hạn chế, mức xử phạt còn thấp nên không mang tính răn đe cao”. Ông Thái hy vọng, ngày 15-6-2009, Nghị định số 40/2009/NĐ-CP ngày 24-4-2009 của Chính phủ, quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thú y có hiệu lực thi hành, nâng cao thẩm quyền xử phạt của Thanh tra chuyên ngành, sẽ tạo điều kiện tốt hơn trong công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y. 

Theo thống kê của Chi cục Thú y, thị xã Bến Tre hiện có 3 lò giết mổ gia súc tập trung, 1 lò giết mổ gia cầm tập trung đang hoạt động là có giấy phép. Mỗi ngày, địa bàn Thị xã có khoảng 4,5 tấn thịt gia súc và 200 con gia cầm được đem ra thị trường tiêu thụ từ những nơi giết mổ này. Nếu so với lượng thịt gia súc tiêu thụ bình quân khoảng 7 tấn/ngày ở các chợ tại Thị xã (gồm 8 chợ do BQL Chợ thị xã Bến Tre quản lý) và một số chợ nhỏ khác thì lượng thịt gia súc đã qua kiểm duyệt của ngành thú y là không đủ đáp ứng (thiếu khoảng 2,5 tấn). Số lượng thịt thiếu hụt này được các lò mổ không phép (không qua kiểm dịch) tuồn ra. Có ai dám đảm bảo trong số 2,5 tấn thịt đó, đều là thịt sạch, không mang mầm bệnh?

Thị xã Bến Tre đang xây dựng để trở thành thành phố loại III, trong đó có các tiêu chí về vệ sinh môi trường. Việc di dời các lò giết mổ ra khỏi khu dân cư và đưa các cơ sở giết mổ nhỏ, lẻ vào lò giết mổ tập trung là vấn đề cấp thiết. Và tới đây, ngày 15-6-2009, Nghị định 40/2009/NĐ-CP của Chính phủ “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y” có hiệu lực thi hành, sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp cho các cơ quan chức năng thực hiện tốt hơn công tác quản lý, phòng chống dịch bệnh ở GSGC cũng như hoạt động kiểm tra, kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm soát giết mổ, vệ sinh thú y… Với chiều hướng đó, hy vọng thị trường thịt gia súc, gia cầm sẽ ổn định, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bài, ảnh: HUỲNH ĐỨC

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN