Đất đã “mềm thịt”

02/06/2009 - 08:57
Thế hệ dừa mới trên vùng đất Phú Long (Bình Đại).

Trong ba ngày từ 26 đến 28-5-2009, tôi đã đi qua các xã như Tân Mỹ (Ba Tri); Châu Bình, Châu Hòa, Phong Mỹ, Phong Nẫm (Giồng Trôm), các xã thuộc tiểu vùng II của huyện Bình Đại từ Thới Lai đến Thạnh Trị... Đây là những xã có vùng đất tiếp giáp với dòng sông Ba Lai. Tận mắt thấy sự đổi thay về những vùng đất vốn nhiễm phèn, mặn-từ hàng chục năm về trước, nay đã được “lột xác” từ việc ngọt hóa sông Ba Lai. “Bây giờ mà ra đó mua đất là “phỏng tay”. Mấy năm về trước, một công chưa được chỉ vàng nhưng giờ thì… hơn cây vàng rồi”- Chủ tịch UBND xã Châu Bình Hồ Văn Hùng cho biết như thế.

Tân Mỹ, Châu Bình, Châu Hòa- bài viết xin được nói sâu về ba vùng đất này - những vùng đất nằm ở cuối nguồn của dòng sông Ba Lai trước đây bị nhiễm phèn, mặn rất nặng. Vì thế, hai loại cây chính là dừa và mía ở đây năng suất rất thấp, đặc biệt là dừa, có khi chẳng thu hoạch được quả nào, dừa “điếc” thì nhiều. Tân Mỹ có khoảng 4km tiếp giáp với sông Ba Lai. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Quang Thu cho biết: “Không trồng được gì ngoài mía và chuối”. Tương tự, những vùng đất trong đê (đê quốc phòng-ngăn mặn) bà con chỉ trồng toàn mía, lúa thì một vụ không ăn chắc, năng suất rất thấp. Nhưng hơn hai năm trở lại đây, mọi chuyện đã khác, có nước ngọt từ sông Ba Lai, quá trình tháo chua, rửa phèn đã làm cho vùng đất này trở nên “mềm thịt”. Bà con đã mạnh dạn chuyển từ đất mía sang làm lúa và trồng hoa màu rất có hiệu quả. Lúa đã làm được ba vụ, trồng màu như cà chua, khổ qua, bầu, bí, gừng… năng suất khá cao. Hiện có hơn 12ha đất trồng màu, mô hình trồng gừng đạt 50 triệu đồng/ha đang phát triển mạnh ở ấp Tân Quí. Song song đó, diện tích mía ngày càng thu hẹp lại, nhường chỗ cho những vườn dừa, chủ yếu dừa xiêm xanh. Ngoài ra, bà con còn tận dụng được diện tích mặt nước trong các mương vườn để nuôi tôm càng xanh. Nếu như trước đây, Tân Mỹ lấy nguồn nước ngọt chính từ kênh 9A và kênh Châu Bình, thì nay, nguồn nước lấy chính từ cống đập Vàm Hồ-sông Ba Lai, nước rất mạnh. Vì thế, quá trình tháo chua, phèn, mặn đối với vùng đất này là rất nhanh, hiệu quả. Anh Nguyễn Quang Thu cho biết thêm, hiện nay 6 tuyến kênh nội đồng (với chiều dài 31km) đã được nạo vét hàng năm, hàng chục tuyến kênh nhỏ cũng được bà con khai thông. Với đà này, vài năm nữa, vùng đất này không còn là vùng đất của phèn và mặn. Sự phì nhiêu, màu mỡ của nó sẽ nâng giá trị kinh tế mang lại từ vùng đất và sự giàu lên, cải thiện đời sống của bà con là rất rõ.

Xã Châu Bình có khoảng 10km đất tiếp giáp sông Ba Lai, đi qua ba ấp. Chủ tịch UBND xã Hồ Văn Hùng khẳng định hiệu quả từ việc ngọt hóa sông Ba Lai đã mang lại lợi ích thiết thực cho bà con xã nhà thấy rõ. Trước đây, vùng đất ngoài đê quốc phòng là đất hoang hóa, nay bà con khẩn đất, trồng được mía, dừa. Đặc biệt, năng suất rất cao (mía năng suất còn cao hơn vùng đất trong đê, năng suất cho từ 9-12 tấn/công). Quá trình bồi tụ phù sa, tự dưng cho bà con có thêm vài trăm mét đất để canh tác. Riêng vùng đất phía trong đê, bà con đầu tư trồng cây ca cao xen vườn dừa, một vài hộ đã mạnh dạn trồng bưởi da xanh - hiện phát triển rất tốt. Hai loại cây trồng chính là mía và dừa, năng suất tăng lên thấy rõ. Bình quân mía từ 9-10 tấn/công (trước đây chỉ 6-8tấn/công). Trăn trở nhất hiện nay của xã là hệ thống kênh dọc con đê quốc phòng đã quá cạn, cần được nạo vét. Nếu khai thông được dòng kênh này, hiệu quả kinh tế của vùng đất càng được nâng cao hơn- bà con thuận tiện vận chuyển mía ra ngoài sông Ba Lai. Nói về giá trị của đất hiện nay, theo anh Hùng: “Bây giờ mà ra đó mua đất là “phỏng tay”. Mấy năm về trước, một công chưa được chỉ vàng, nhưng giờ thì… hơn cây vàng rồi”.

Chủ tịch UBND xã Châu Hòa Trần Ngọc Cường chỉ vào bản đồ sử dụng đất năm 2005 và nói, đây là con đê quốc phòng (có từ năm 1993), sát nó là con kênh xáng, năm 1999 đã được nạo vét một lần, hiện còn sử dụng tốt. Phần đất phía ngoài đê, xã có diện tích khoảng 500ha, khi chưa có cống đập Ba Lai ngăn mặn, bà con chỉ trồng được mía- chỉ vài trăm ha, phần còn lại là đất hoang hóa. Năng suất rất thấp từ 5-6 tấn/công. Trong khi đó, cũng là mía nhưng “trong đê” đạt năng suất từ 7-8 tấn/công. Nhưng nay thì khác, ngoài đê, không còn mảnh đất nào trống, bà con khẩn hết, trồng mía, năng suất từ 9-10 tấn/công, trong đê cũng thế. Không những vậy, bà con trồng ca cao xen dừa cũng rất tốt. Càng đi vào sâu vùng đất trong đê, ngút ngàn màu xanh của bưởi, cam, chanh… Điều này, 5 năm về trước là “không dám mơ”. Cá biệt ở vùng đất cặp đê, bà con chuyển từ mía sang trồng hoa màu như đu đủ, bầu, bí, dưa, cà… rất tốt và năng suất khá cao. Định hướng của xã Châu Hòa là đối với 500 ha đất ngoài đê, xãâ khuyến khích bà con phát triển cây dừa.

Nếu như ba xã: Tân Mỹ, Châu Hòa, Châu Bình có lợi thế tận dụng ngay được nguồn nước ngọt từ sông Ba Lai,  vì đã có sẵn hệ thống kênh khai thông từ trước thì các xã như Thới Lai, Lộc Thuận, Phú Long, Thạnh Trị của huyện Bình Đại hiện đang gặp phải bế tắc, bởi sự ngăn cách của con đê quốc phòng, nguồn nước ngọt cho những vùng đất này, nói như hai đồng chí Chủ tịch xã Thạnh Trị và Phú Long là như “nắng hạn gặp mưa”.

KỲ SAU: BỨC XÚC... TỪ BÀI TOÁN ĐÃ CÓ LỜI GIẢI.

Bài, ảnh: Thành Lập

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN