Dạy lịch sử địa phương góp phần giáo dục truyền thống, đạo đức học sinh

26/10/2015 - 07:40

Giờ học lịch sử địa phương của học sinh Trường THPT Chuyên Bến Tre.

Trong giáo dục phổ thông, các môn xã hội nói chung, môn lịch sử nói riêng có vai trò quan trọng trong việc khơi nguồn, bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách, bản lĩnh và tư duy của con người. Bác Hồ kính yêu từng dạy “Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”, do vậy, dạy lịch sử không chỉ giúp học sinh nắm được lịch sử hình thành của một quốc gia, dân tộc mà còn hình thành ở các em lòng tự hào để từ đó các em thêm yêu quê hương, đất nước mình hơn.

Yêu quê hương qua những giờ học lịch sử

Có thể nói, lịch sử dân tộc hay lịch sử địa phương đều là dựng lại quá khứ về lòng yêu nước, về truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc ta trong dựng nước và giữ nước, ghi lại những nét văn hóa truyền thống, tinh thần nhân đạo sâu sắc của dân tộc Việt Nam trong quá trình hình thành và phát triển. Do đó, giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua môn học lịch sử sẽ rất đa dạng và phong phú. Bởi qua mỗi bài học, mỗi sự kiện lịch sử, học sinh sẽ có thêm niềm tin vững chắc vào lý tưởng cách mạng. Từ những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước, các em sẽ tự hào và ý thức hơn về tình yêu quê hương, đất nước. Qua đó, các em ra sức học tập, rèn luyện để trở thành những con người có ích góp phần xây dựng quê hương, đất nước.

Theo Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Tuyết Mai - giáo viên môn Lịch sử, Trường THPT Chuyên Bến Tre, không có hình thức nào giáo dục ý thức về truyền thống quê hương cho học sinh tốt bằng giáo dục qua lịch sử địa phương. Vì vậy, dạy lịch sử địa phương không chỉ bó hẹp theo phân phối chương trình mà phải lồng ghép trong chương trình giảng dạy. Từng giai đoạn lịch sử dân tộc, giáo viên sẽ có chủ đề gắn với lịch sử địa phương. Cụ thể, như kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, giáo viên cho học sinh tìm hiểu về những di tích lịch sử, những anh hùng của địa phương gắn với phong trào đấu tranh của nhân dân Bến Tre trong thời kỳ đó. Theo cô Mai, để học sinh hình dung và khắc sâu kiến thức lịch sử là phải tham quan thực tế từ những chuyến về nguồn, những lần đi thực địa. Đến tận nơi quan sát, tìm hiểu, các em sẽ có ấn tượng như mình đang sống trong những năm tháng kháng chiến hào hùng của dân tộc, và như vậy, các em sẽ cảm thấy tự hào, trân trọng sự hy sinh anh dũng của cha anh những người đi trước.

Em Nguyễn Thanh Liêm, lớp 12 chuyên Sử, Trường THPT Chuyên Bến Tre chia sẻ: “Qua những nhân vật, những sự kiện lịch sử, sự hy sinh của các anh hùng dân tộc, em như được bồi dưỡng thêm tinh thần anh dũng, sự gan dạ, lòng trung thực và hiểu hơn về địa danh Bến Tre. Em cảm thấy tự hào về quê hương mình, nơi em sinh ra và lớn lên. Từ những dấu ấn lịch sử gắn liền với địa phương, không biết từ bao giờ, cứ mỗi lần đi xa về thấy dòng chữ “Quê hương Đồng Khởi kính chào quý khách” lòng em lại nao nao dâng lên niềm vui khó tả. Em như được trở về chính ngôi nhà của mình, về với vòng tay yêu thương của mọi người”. 

Cần sinh động trong dạy và học

Trao đổi với chúng tôi về thời lượng giảng dạy chương trình lịch sử địa phương, ông Nguyễn Minh Chí - Chuyên viên Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, hiện nay, các trường thực hiện nội dung giảng dạy trên cơ sở phân phối chương trình do nhà trường chủ động biên soạn căn cứ trên điều kiện thực tế của đơn vị nhưng phải tuân thủ theo chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành từ năm học 2009-2010. Về thời lượng, đối với cấp THCS lớp 6 và lớp 8: 1 tiết/năm học, lớp 7: 3 tiết, lớp 9: 2 tiết; cấp THPT, lớp 10, 11: 1 tiết, lớp 12: 2 tiết/năm học.

Về nội dung, từ năm học 2011-2012, theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở đã phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục xuất bản tài liệu dạy học chương trình lịch sử địa phương, thực hiện theo các chủ đề, được biên soạn tương đồng với thiết kế chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cụ thể, cấp THCS dạy về các nhân vật lịch sử tỉnh Bến Tre, những di tích lịch sử - văn hóa, nghề thủ công, lịch sử khẩn hoang hình thành tỉnh Bến Tre từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XIX...

Ông Chí nhận định, lịch sử địa phương có vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức học sinh, đặc biệt là giáo dục truyền thống địa phương, giúp học sinh nhận thức được tính gắn kết của các sự kiện địa phương hòa trong tiến trình lịch sử hào hùng của dân tộc, đó là những đóng góp của địa phương đối với lịch sử nước nhà. Qua đó, giúp cho học sinh có ý thức và trách nhiệm hơn đối với quê hương, đất nước. Hiện nay, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, ngành Giáo dục khuyến khích các hoạt động tương tác, thực tiễn, đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy lịch sử địa phương. Thông qua sử dụng di sản trong dạy học, giáo viên có thể linh hoạt dạy học trên lớp, tại thực địa, tại bảo tàng và tổ chức các hoạt động ngoại khóa khác; đồng thời, tăng cường tổ chức các hoạt động học tập như: trao đổi, thảo luận, trình bày ý kiến riêng của mình.

Trong thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục định hướng để tổ chức các hoạt động sáng tạo trải nghiệm gắn liền với việc dạy lịch sử địa phương như kể một mẩu chuyện về một địa danh hay nhân vật lịch sử của địa phương thông qua hình ảnh, tiểu phẩm trong học tập, thiết kế một hoạt động học tập tại thực địa...

Bài, ảnh: P.Tuyết

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN