Tăng cường giải pháp kiểm soát bệnh dại

Đẩy mạnh tuyên truyền, tăng tỷ lệ tiêm phòng bệnh dại

30/09/2022 - 05:41

BDK - Trong khuôn khổ chương trình hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại, với chủ đề “Bệnh dại - một sức khỏe, không người tử vong”, UBND tỉnh phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) vừa tổ chức hội nghị phòng chống bệnh dại năm 2022. Hội nghị thảo luận, đưa ra nhiều giải pháp nhằm kiểm soát và hạn chế trường hợp tử vong do bệnh dại.

Người dân đưa chó nuôi tiêm ngừa dại tại lễ mít-tinh Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại.

Người dân đưa chó nuôi tiêm ngừa dại tại lễ mít-tinh Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại.

Hạn chế ca bệnh dại trên người

Theo Cục Thú y, từ năm 2010 đến nay, bệnh dại đã làm 1.066 người tử vong và hơn 5,5 triệu người phải điều trị dự phòng phơi nhiễm, gây tổn thất trên 15 ngàn tỷ đồng. Trong 9 tháng năm 2022, cả nước ghi nhận 43 ca tử vong do bệnh dại tại 17 tỉnh, thành phố. Tại Bến Tre, toàn tỉnh ghi nhận 11 trường hợp tử vong do bệnh dại, 11.235 người phơi nhiễm với vi-rút dại. Hiện tỉnh dẫn đầu cả nước về số ca tử vong do bệnh dại.

Thời gian gần đây, số người tử vong do bệnh dại có chiều hướng giảm ở các tỉnh nguy cơ cao, ngược lại có xu hướng gia tăng ở các tỉnh nguy cơ thấp và xuất hiện ở một số tỉnh mới. Theo nhận định của Cục Thú y, nguy cơ dịch bệnh dại tiếp tục xảy ra và gây bệnh trên người trong thời gian tới là rất cao.

Đánh giá tình hình tử vong do bệnh dại trên người tăng cao, TS. BS Thú y Pawin Padungtod - Điều phối viên kỹ thuật cấp cao, Trung tâm Phòng chống và Kiểm soát khẩn cấp bệnh động vật xuyên biên giới (ECTAD) nhận định: Chương trình quốc gia phòng chống bệnh dại giai đoạn 2022 - 2030 của Việt Nam đặt mục tiêu tiêm vắc-xin dại cho 70% tổng đàn chó, mèo trong giai đoạn 2022 - 2025. Hiện nay, theo thống kê, chỉ có 20% tỉnh, thành đạt tỷ lệ theo chương trình quốc gia đề ra, còn lại 40% các tỉnh có tỷ lệ thấp hơn 50%. Hiện nay, một số tỉnh có ca tử vong và các ca bệnh dại ở người tăng lên đều ghi nhận tại tỉnh có tỷ lệ tiêm phòng chó chưa đạt 70%.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Cảnh cho biết: “Tỉnh có hơn 210 ngàn con chó, chủ yếu là ở các hộ gia đình nuôi nhỏ lẻ, làm kiểng, giữ nhà. Trước năm 2017, tỉnh không có ca bệnh dại. Nhưng những năm gần đây, đặc biệt năm 2021 và 2022, bệnh dại gây chết người tăng đột biến. Nguyên nhân chủ yếu do một số người khi bị chó, mèo cắn không chủ động đến cơ sở y tế để tiêm ngừa, dẫn đến số ca tử vong cao”.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh, ở khu vực thành phố, thị trấn, khu vực đông dân cư, phần lớn chó nuôi có sổ quản lý theo dõi, được chủ nhà xích nhốt. Tỷ lệ tiêm phòng dại khu vực thành phố, thị trấn đạt trên 70% tổng đàn. Tuy nhiên, ở khu vực nông thôn, nuôi chó thả rông, tỷ lệ tiêm phòng dại còn ở mức thấp. 9 tháng năm 2022, có 99.952 con chó được tiêm phòng, đạt 47,21%.

Phấn đấu đạt mục tiêu phòng dại

TS.BS Thú y Pawin Padungtod đề xuất: Các tỉnh có tỷ lệ tiêm vắc-xin phòng dại thấp cần phân bổ nguồn lực thực hiện công tác quản lý đàn chó nuôi, tăng tỷ lệ tiêm phòng chó nuôi theo chỉ tiêu trong Chương trình mục tiêu quốc gia về khống chế bệnh dại đề ra (70% đàn nuôi được tiêm). Đẩy mạnh công tác điều phối, hợp tác trong ứng phó ổ dịch, tra bệnh dại xảy ra trên động vật. Tăng cường thông tin giữa 2 ngành thú y và y tế nhằm nhanh chóng khống chế, hạn chế các ca bệnh dại trên người.

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Cảnh, trước đây, tỉnh sử dụng ngân sách nhà nước trong việc tiêm miễn phí vắc-xin dại trên động vật ở địa bàn có nguy cơ. Đối với vùng có dịch, vận động người dân bỏ kinh phí thêm nên tỷ lệ tiêm còn thấp. Để đạt tỷ lệ 70% chó, mèo được tiêm chủng theo chủ trương của Chính phủ, sắp tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của bệnh dại và các biện pháp phòng ngừa.

“Đối với chủ nuôi phải khai báo với chính quyền địa phương biết, quản lý, tiêm ngừa theo quy định. Nuôi chó, mèo phải nhốt, rọ mõm. Trường hợp bị chó,  mèo cắn, phải tiêm ngừa theo khuyến cáo của ngành y tế; tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc nam trong điều trị”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Cảnh yêu cầu.

Đối với công tác quản lý đàn nuôi, tỉnh sẽ tập trung thống kê tổng đàn, cố gắng kiểm soát tổng đàn. Tổ chức tiêm phòng, quản lý tiêm phòng. Cùng với 10 ngàn liều vắc-xin do Tổ chức FAO trao tặng tại lễ mít-tinh hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại, tỉnh sẽ bổ sung kinh phí tiêm miễn phí, đảm bảo đến cuối năm 2022 đạt 80% chó, mèo được tiêm chủng. Đồng thời, tỉnh sẽ triển khai mô hình nuôi an toàn.

Giám sát dựa vào cộng đồng

Theo các tổ chức quốc tế, vai trò chỉ đạo của UBND các cấp là mang tính quyết định trong công tác phòng chống, loại trừ bệnh dại. Đại diện CDC Hoa Kỳ cho rằng: Cần giám sát bệnh dại theo mô hình IBCM (giám sát dựa vào sự kiện). IBCM được công nhận toàn cầu, mô hình giúp giảm chi phí cho việc ngăn ngừa mỗi ca tử vong trên 2 lần, giảm 20 triệu liều vắc-xin điều trị dự phòng trên thế giới, ngăn chặn 400 ngàn ca tử vong do bệnh dại trong 15 năm tới. Từ năm 2016 đến nay, có 10 tỉnh, thành tại Việt Nam thí điểm mô hình giám sát IBCM.

Theo đại diện CDC Hoa Kỳ, quy trình giám sát IBCM có 5 bước. Bước 1, bác sĩ tại phòng tiêm thông báo trường hợp đến tiêm phòng dại. Cộng đồng thông báo các dấu hiệu liên quan đến chó cắn, chó nghi dại trong cộng đồng. Bước 2, điều tra thông tin dịch tễ của người bị chó cắn. Các bước còn lại, gồm: theo dõi cách ly, xét nghiệm, thông báo kết quả xét nghiệm, xử lý ổ dịch.

Là tỉnh đầu tiên thực hiện thí điểm mô hình giám sát IBCM, Phú Thọ giảm 29 ca so với giai đoạn chưa triển khai mô hình giám sát. Chi cục trưởng Chi cục Thú y Phú Thọ Nguyễn Tất Thành cho biết: Khi triển khai mô hình, Phú Thọ phát hiện nhanh các ổ dịch dại trên đàn chó. Nhờ đó, xử lý nhanh, triệt để ổ dịch cả ở người và vật nuôi, giảm nguy cơ tử vong, giảm chi phí điều trị dự phòng. Kết quả triển khai giám sát chủ động, Phú Thọ phát hiện càng nhiều ổ dịch dại trên động vật, đã giảm trên 10 ca tử vong trong giai đoạn 2016 - 2022. Từ đầu năm 2022 đến nay, tỉnh phát hiện 39 ổ dịch dại trên động vật, ghi nhận 1 ca tử vong trên người.

“Thời gian qua, tỉnh chưa giám sát chủ động, chưa lấy mẫu giám sát theo mô hình IBCM nên chưa kịp thời phát hiện những trường hợp có nguy cơ để triển khai xử lý. Thời gian tới, Cục Thú y sẽ phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh triển khai khắc phục tình trạng ca dại tăng đột biến tại địa phương. Khi triển khai IBCM, sẽ phát hiện sớm những con chó có nguy cơ phát bệnh dại, nhằm giảm nguy cơ truyền bệnh dại từ động vật sang người. Trường hợp không may những người bị chó cắn sẽ có biện pháp điều trị dự phòng, giảm tỷ lệ tử vong rất nhiều”.

(Quyền Cục trưởng Cục Thú y Nguyễn Văn Long)

Bài, ảnh: Phan Hân

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN