Đoàn phải gắn liền với khát vọng trưởng thành của thanh niên

23/03/2011 - 08:20
Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thành Phong thăm sinh viên tình nguyện. Ảnh: Ánh Nguyệt

Dưới ngọn cờ của Đảng và Bác Hồ kính yêu,  Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã trải qua chặng đường 80 năm vẻ vang trong bối cảnh diễn ra nhiều chuyển biến qua các thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Quá trình đấu tranh cách mạng, quá trình xây dựng và phát triển với những bối cảnh khác nhau đặt ra cho tổ chức Đoàn những yêu cầu rất khác nhau, đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo đổi mới nội dung, phương thức hoạt động chống lại mọi biểu hiện giáo điều, xơ cứng, rập khuôn, hành chính hóa.

Và chính trong quá trình phải thích nghi với những chuyển đổi đó, hoạt động của Đoàn và phong trào thanh niên đã tích lũy được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu.

Chức năng cơ bản hàng đầu của Đoàn là giúp Đảng bồi dưỡng, đào tạo thế hệ trẻ thành lớp người mới, phát triển toàn diện vì sự nghiệp của Đảng và dân tộc. Chức năng này từ 80 năm qua và trong tương lai sẽ không thể thay đổi. Cả Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh đều coi tổ chức Đoàn là trường học lớn của tuổi trẻ. Tư tưởng xuyên suốt qua các thời kỳ của Đảng ta và Bác Hồ là dù trong điều kiện chiến tranh hay hòa bình, chiến đấu để giải phóng dân tộc hay xây dựng đất nước, vấn đề cách mạng hóa thanh niên hay vấn đề “Trồng người” luôn đặt ở vị trí trọng tâm trong công tác vận động thanh niên. Song, vấn đề này, trước hết là sự nghiệp trăm năm mà mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ lại có yêu cầu và phương pháp phù hợp làm sao thể hiện được tổ chức Đoàn tự thân nó là trường học xã hội chủ nghĩa (XHCN) của thanh niên, từ đó có cách tác động riêng (tức phương pháp, phương thức) cho từng đối tượng cụ thể, bởi lẽ thanh niên có mặt ở mỗi giai tầng xã hội, ở mỗi lĩnh vực hoạt động khác nhau, thậm chí ở từng độ tuổi khác nhau mà sự chín muồi về mặt xã hội lại không đồng nhất.

... Trước hết, cần xây dựng quan điểm đúng đắn mang tính khách quan, khoa học trong mối quan hệ giữa chăm lo bồi dưỡng, đào tạo và phát huy thanh niên. Lịch sử cho thấy đã có thời gian Đoàn thanh niên tự biến mình thành “đội quân công tác” đơn thuần, chỉ lo “nhận việc và làm việc” thiên về khai thác, huy động  tuổi trẻ mà không làm rõ tiền đề của quá trình phát huy, chính là chăm lo đào tạo, bồi dưỡng theo tư tưởng, quan điểm của Đảng và Bác Hồ.

Tuổi trẻ đến với Đoàn theo nhiều “kênh” khác nhau, trong đó điều quan trọng hàng đầu là khát vọng trưởng thành (hiểu theo nghĩa rộng). Đáp ứng khát vọng này, tổ chức Đoàn mới có thể xem mình vừa là người bạn, vừa là người đồng hành định hướng phát triển toàn diện cho thanh niên.

Hai là, không bao giờ được xa rời bản chất của Đoàn TNCS là tổ chức tự giáo dục, điều này có nghĩa rằng trước khi Đoàn thực hiện chức năng giúp Đảng giáo dục, bồi dưỡng thanh niên thì tự thân mình, Đoàn phải phấn đấu trở thành tổ chức tự giáo dục thật sự. Vì lẽ đó, Bác Hồ luôn căn dặn: “Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đoàn viên đều phải làm gương cho thanh niên noi theo”, muốn làm gương tất yếu phải tự giáo dục mình cho tốt trước. Hiện nay, ranh giới giữa đoàn viên và thanh niên có nơi, có lúc còn rất mờ nhạt. Tổ chức Đoàn có nơi, có lúc chưa thể hiện được mình là một tổ chức giáo dục, là trường học XHCN, tính gương mẫu của một bộ phận đoàn viên chưa có sức thuyết phục, thậm chí có đoàn viên yếu kém không sửa chữa khuyết điểm, phải đưa ra khỏi Đoàn.

Ba là, phương pháp, phương thức tự giáo dục và giáo dục ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn và cho mỗi đối tượng là phạm trù của những tìm tòi, sáng tạo khai phá không ngừng. Trước đây, đã có thanh niên đến với cách mạng, với Đoàn thoạt tiên là qua một tác phẩm văn học, thậm chí một bài thơ yêu nước nào đó làm lay động con tim của họ, từ đó dẫn dắt họ đi tới giác ngộ, đi tới chính trị, đến với cách mạng… Bác Hồ đã tổng kết các hình thức giáo dục thông qua các điển hình tiên tiến trong xã hội bằng cách nâng cao hình thức này qua cuộc vận động lớn “phấn đấu trở thành người tốt làm việc tốt” (gọi tắt là “người tốt, việc tốt”). Đây chính là xã hội hóa một phương thức giáo dục nêu gương rất có ý nghĩa và đã phát huy tác dụng trong nhiều thập niên qua…

Nói đến phong trào thanh niên, có người nghĩ ngay đó là hoạt động bề nổi nào đó. Hoàn toàn không phải như vậy, lịch sử đã chứng minh rõ ràng phong trào thanh niên bao giờ cũng xuất phát từ việc đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của Đảng đặt ra, Đoàn TNCS với tư cách là một tổ chức sáng kiến, tìm tòi, sáng tạo ra cách chuyển tải đến đông đảo quần chúng thanh niên theo phương thức thích hợp để họ hành động tự giác. Mặt khác, phong trào thanh niên bao giờ cũng xuất phát từ khát vọng của chính thanh niên. Các thế hệ thanh niên lớp trước do không thể ngồi nhìn nước mất, nhà tan hăng hái tòng quân giết giặc, cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh, Ba sẵn sàng, Năm xung phong... Đấy chính là đáp ứng khát vọng độc lập, tự do, thống nhất đất nước của thanh niên. Chúng ta đi từ cứu quốc đến kiến quốc và hiện tại là xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Từ bài học quá khứ, giờ đây phong trào thanh niên tất yếu phải phát triển theo quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng vừa phải đáp ứng nhu cầu, lợi ích chính đáng của thanh niên, điều đó đồng nghĩa với việc qua phong trào hành động của Đoàn phải giúp thanh niên tiến bộ trong học tập, có việc làm, có thu nhập, thực hiện ước mơ thành đạt để cống hiến nhiều hơn cho quê hương, đất nước. Muốn vậy, tổ chức Đoàn phải khơi dậy tính tích cực chính trị, xã hội, tinh thần xung phong, tình nguyện xây dựng và bảo vệ đất nước, ý chí vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học công nghệ, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng và nhân dân.

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN