Giá dầu tăng cao, nghề đánh bắt thủy sản lao đao

01/07/2011 - 08:13

Bến Tre hiện có hơn 4.300 tàu, thuyền hoạt động khai thác thủy sản; trong đó, có 1.475 tàu đánh bắt xa bờ, tập trung nhiều nhất ở hai huyện biển Bình Đại và Ba Tri.  Sản lượng khai thác thủy sản bình quân mỗi năm đạt trên một trăm ngàn tấn. Nghề này cũng đã giải quyết việc làm cho hàng chục ngàn lao động địa phương. Vừa qua, giá nhiên liệu tăng vọt (tháng 2 và 3-2011) đã đẩy chi phí đánh bắt lên cao, nhiều chủ tàu phải lao đao và một số người phải lâm vào cảnh nợ nần. 

NỖI LÒNG CỦA NGƯỜI LÀM NGHỀ BIỂN

Trại đóng tàu ở xã Tân Thủy, Ba Tri. Ảnh: H.Đ

 

Chúng tôi gặp anh Ngô Văn Sĩ Em, chủ tàu L.T (ấp 5, xã Bình Thắng, Bình Đại) trong lúc anh đang tất bật chuẩn bị cho chuyến ra khơi. “Từ Tết tới giờ, sau khi giá dầu tăng cao, tàu của tôi đi biển đánh bắt bị lỗ nhiều hơn là có lãi” - anh Sĩ Em bày tỏ. Gia đình anh có thâm niên làm nghề đánh bắt hải sản, nghề cha truyền con nối. Trước đây, Sĩ Em làm nghề câu mực, sau đó anh chuyển qua nghề cào đôi. Nhà anh có ba chiếc tàu đánh cá; trong đó có hai chiếc cùng đánh bắt chung thành cặp (thường gọi là cào đôi); còn lại một chiếc, anh hùn với cha ruột để làm thành một cặp cào đôi khác. Sau Tết Tân Mão 2011, qua 3 chuyến ra khơi đánh bắt, cặp cào đôi của anh bị lỗ 250 triệu đồng, chiếc (hùn cào đôi) còn lại thì phá huề. Cùng hoàn cảnh với anh Em, chủ tàu H.T (ấp 5, Bình Thắng) ra khơi 2 chuyến, một chuyến lỗ, một chuyến có lãi ít. Phó Chủ tịch UBND xã Bình Thắng Nguyễn Minh Trí chia sẻ: “Giá dầu lên và điều kiện bất lợi của thời tiết đã khiến cho ngư dân không mạnh dạn ra khơi vì sợ bị lỗ”.  Bình Thắng hiện có 503 tàu đánh bắt xa bờ. Tính từ đầu năm 2011 đến nay, chỉ có 10% tàu ra khơi là có lãi (ít), 50% tàu huề vốn, 40% tàu bị lỗ.

Cùng ngụ xã Bình Thắng, anh Nghĩa (chủ tàu N.Ng) làm nghề câu mực, thổ lộ: “Chuyến này tôi gặp vận may nên không bị lỗ, bỏ hết chi phí mỗi người kiếm cũng được hơn chục triệu đồng. Con số này so với trước đây thì… quá ít”. Tàu N.Ng vừa cặp bến sau gần 50 ngày đi biển. Trước đây, mỗi chuyến ra khơi khoảng hơn 20 ngày, lúc về, sau khi trừ chi phí anh Nghĩa kiếm được từ 20 triệu đồng trở lên. Giờ đây, giá dầu tăng, các khoản chi phí khác đều tăng, nên số tiền anh cùng với bạn nghề biển kiếm được rất ít. 

Tại xóm biển An Thủy (Ba Tri), ông Ba T (chủ tàu VT) không giấu được nỗi buồn: “Tàu của tôi vào bờ từ hôm 24-10-2010 âm lịch cho tới nay. Hiện tại, bạn đi biển với tôi đã bỏ đi làm cho mấy chủ tàu cào đôi hết”. Ông T có hai chiếc tàu (cào đơn), đánh bắt thủy sản ở cửa Sông Đốc (Cà Mau); một chiếc bị hư đang nằm ụ, chiếc còn lại đang hoạt động “cầm chừng”. Từ khi dầu tăng giá, chi phí cho mỗi chuyến ra khơi quá cao, sản lượng thủy sản khai thác được lúc đem bán chỉ đủ bù vào chi phí, ông T rất băn khoăn vì còn phải sửa chữa chiếc tàu bị hư (ước tính khoảng 70 triệu đồng) và món nợ vay ngân hàng chưa thanh toán hết.

Chủ tịch UBND xã An Thủy Trần Nguyên Phấn cho biết: “An Thủy có 581 tàu đánh bắt xa bờ. Giá dầu cao như vầy, người làm nghề biển gặp rất nhiều khó khăn, một số người ra khơi bị lỗ và phải mắc nợ”. Trường hợp của ông Ba H (chủ tàu KH), làm nghề cào đơn. Sau khi bị lỗ, ông H không có tiền để ra khơi nên đành chọn phương án đi đánh bắt ở cửa Sông Đốc, tại đây có một chủ vựa cá cho ông nợ tiền dầu (10.000 lít) và nước đá cây, bù lại, ông H phải bán sản phẩm cho chủ vựa. “Dân biển như chúng tôi luôn gắn bó với con tàu, ngư trường và sóng gió. Làm nghề lâu năm, gặp điều kiện bất lợi không đi biển được, buồn lắm…” - ông Ba H tâm sự. Trao đổi với PV, chủ trại đóng tàu Năm Thọ (xã An Thủy) bày tỏ: “Những người làm nghề đóng tàu, ghe như chúng tôi cũng phải lao đao như những người làm nghề biển”. PV có dịp tiếp xúc với bà Hai Tốt, một chủ vựa làm nghề cá khô (xã Bình Thắng) lâu năm, bà cho biết: “Giá cá tươi tăng quá cao, chúng tôi bán cá khô cũng tăng, nhưng… khó bán hơn”. Trước lúc dầu tăng giá, mỗi ngày vựa cá khô của bà sản xuất và tiêu thụ được khoảng 400kg cá khô các loại, giờ thì chỉ được khoảng 50%. 

CẦN CÓ BIỆN PHÁP HỖ TRỢ NGƯ DÂN

Theo tính toán của những người làm nghề biển lâu năm: Bình quân, một cặp cào đôi với công suất khoảng 500 CV/chiếc, thời gian đi biển khoảng 40 đến 45 ngày, tiêu thụ khoảng 25.000 lít dầu Diesel, cộng với các chi phí khác như ngư cụ, nước đá cây, thực phẩm (12 người trên tàu) thì tổng chi phí cho mỗi chuyến ra khơi khoảng 800 triệu đồng. Nếu tính riêng về chi phí nhiên liệu (dầu), lúc chưa tăng giá là  367,5 triệu (14.700đ x 25.000 lít), lúc dầu tăng giá là 527,5 triệu đồng (21.100đ x 25.000 lít) thì chênh lệch tiền dầu cho mỗi chuyến ra khơi là 160 triệu đồng. Do vậy, một cặp cào đôi lúc ra khơi về phải đạt doanh thu từ một tỷ đồng trở lên, mới có lãi.

Chủ DNTN đại lý xăng, dầu (xã Bình Thắng) Nguyễn Văn Chí cho biết: “Tôi có khá đông khách hàng. Từ lúc giá dầu lên cao tới giờ, phần đông bà con ngư dân ra khơi đánh bắt đều bị lỗ nên tôi phải cảm thông với họ”. Giá dầu tăng hai đợt, vào tháng 2 và 3-2011, từ 14.700 đồng/lít lên 21.100đồng/lít (chênh lệch 6.400 đồng/lít) đã khiến nhiều khách hàng của ông rất e dè khi ra khơi, ông Chí đã phải linh hoạt giải quyết cho thân chủ để “giữ” chân khách. Anh Ngô Văn Sĩ Em (chủ tàu L.T) cho biết:  “Những năm trước đây, ngư dân thường trúng mùa, tàu ra khơi đánh bắt với thời gian ngắn hơn. Nếu tàu chạy khoảng 15.000 lít dầu, chúng tôi thu hoạch được khoảng 1,2 tấn đến 1,3 tấn khô và từ 20 đến 30 tấn cá, tôm các loại. Hiện nay, cũng với ngần ấy nhiên liệu tiêu hao nhưng chúng tôi chỉ thu được khoảng 6 đến 7 tạ khô và khoảng 10 tấn tôm, cá.

Theo báo cáo của UBND xã Bình Thắng, chi phí cho mỗi chuyến ra khơi khai thác thủy sản tăng từ 100 đến 300 triệu đồng (tùy theo quy mô tàu lớn, nhỏ). Ông Nguyễn Minh Trí - Phó Chủ tịch UBND xã Bình Thắng nhận xét: “Sau khi giá dầu tăng, sản phẩm thủy sản có tăng giá, nhưng không theo kịp. Giá dầu tăng đã kéo theo nhiều chi phí tăng cao, ảnh hưởng và chi phối lớn đến nghề nghiệp, sinh hoạt, cuộc sống của ngư dân”.

Theo báo cáo của Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bến Tre, tính từ lúc giá dầu tăng cho đến ngày 26-5-2011, Bến Tre có tổng cộng 812 phương tiện khai thác thủy sản nằm bờ (nhưng không đồng loạt); chủ yếu là nghề lưới kéo (cào) - nhóm tiêu hao nhiều nhiên liệu (tổng cộng 672 chiếc, chiếm 82,8% tàu nằm bờ, bằng 15,6% tàu cá toàn tỉnh). Sau thời điểm giá dầu tăng, hiệu quả khai thác thủy sản của tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là các đội tàu đánh bắt xa bờ, với hơn 84,9% số lượng tàu đăng ký hoạt động nghề cào (nghề tiêu hao nhiều nhiên liệu). Kết quả điều tra về hiệu quả đánh bắt trong tháng 4-2011 cho thấy, hầu hết tàu cá đi biển khai thác đều bị lỗ, nặng nhất là các tàu đánh bắt xa bờ. Tuy nhiên, tổng sản lượng khai thác toàn tỉnh vẫn tăng (so cùng kỳ năm 2010). 

Trao đổi với PV, Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Bến Tre Cao Văn Viết cho biết: “Chính phủ đã có quyết định về việc thực hiện một số chính sách khuyến khích, hỗ trợ khai thác, nuôi trồng hải sản và dịch vụ khai thác thủy sản trên các vùng biển xa. Trong tình hình hiện nay, ngư dân nên hợp tác với nhau để lập thành đội hoặc tổ đánh bắt, nhằm mục đích: khắc phục tai nạn, cứu hộ trên biển; tìm kiếm, khai thác ngư trường; vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm; cùng bảo vệ an ninh, an toàn trên biển. Trước mắt, ngư dân cần chuyển hướng sang làm nghề ít tiêu hao nhiên liệu như lưới rê, lưới vây, câu cá ngừ đại dương, câu mực, câu cá thu... Những nghề này mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngành thủy sản Bến Tre đã đề nghị về trên có những biện pháp hữu hiệu để hỗ trợ cho hoạt động đánh bắt thủy sản”.

Hiện tại, đánh bắt thủy sản đang vào mùa vụ (từ tháng 5 đến tháng 10 âm lịch). Trong tình trạng giá dầu tăng như hiện nay, người dân làm nghề biển thiết tha mong muốn được các ngành chức năng quan tâm, hỗ trợ.

 

H.ĐỨC

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN

Liên kết hữu ích