Hội nghị thượng đỉnh EU - châu Phi: Thành công nhỏ, chia rẽ lớn

11/12/2007 - 09:47

Lãnh đạo hai châu lục đứng cạnh nhau nhưng không hiểu nhau - Ảnh: Reuters

Phần lớn châu Phi là thuộc địa cũ của nhiều nước châu Âu. Nhưng Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - châu Phi trong hai ngày 8 và 9-12 tại Lisbon (Bồ Đào Nha) cho thấy EU đang chậm chân so với Trung Quốc trong cuộc đua giành ảnh hưởng tại lục địa đen.

Kết thúc hội nghị, lãnh đạo 67 quốc gia thuộc hai châu lục ký tuyên bố thúc đẩy thương mại tự do và dân chủ. Tuy nhiên, theo Hãng tin BBC, thay cho việc ký Thỏa thuận hợp tác kinh tế (EPA) theo đề xuất của EU, hai bên chỉ đạt được các thỏa thuận thương mại tạm thời nhằm thay thế các hiệp định hiện tại sẽ hết hạn vào ngày 31-12-2007.

Tờ IHT cho biết EU đang rất muốn ký hàng loạt EPA với châu Phi trước năm 2008. Theo hiệp định này, các nước châu Phi phải mở cửa thị trường cho hàng hóa châu Âu. Đổi lại, phía châu Phi sẽ tiếp tục được xuất khẩu vào châu Âu mà không phải chịu thuế, ngoại trừ mặt hàng gạo và đường. EU đã đe dọa nếu hai bên không thể ký kết thỏa thuận, châu Phi sẽ mất đi ưu đãi này kể từ đầu năm 2008 theo qui định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Theo đó, những nước nghèo nhất vẫn được miễn thuế xuất khẩu vào châu Âu, nhưng một số quốc gia phát triển hơn như Namibia hay Senegal sẽ bị thiệt hại nặng nề do mất thị phần.

Dù một số nước đông Phi đã gật đầu với EPA, lãnh đạo phần lớn quốc gia khác e ngại dòng thác hàng hóa từ châu Âu sẽ phá hủy nền kinh tế vẫn còn mong manh của họ. IHT dẫn lời Tổng thống Senegal Abdoulaye Wade tuyên bố thẳng thừng: “Chúng tôi không nói về EPA nữa, chúng tôi không chấp nhận chúng”. Trước lời đe dọa của EU, một số lãnh đạo châu Phi khẳng định việc EU áp thuế đối với hàng xuất khẩu châu Phi sẽ khiến quan hệ hai châu lục đổ vỡ, đặc biệt trong thời điểm Trung Quốc đang mở rộng tầm ảnh hưởng tại lục địa đen với những khoản cho vay ưu đãi, các dự án hạ tầng qui mô lớn và hàng hóa giá rẻ.

Ngay cả nội bộ châu Âu cũng có sự chia rẽ về cách tiếp cận của EU. IHT cho biết Anh đang gây sức ép yêu cầu EU cam kết không áp thuế đối với hàng xuất khẩu châu Phi nếu hai bên không thể ký thỏa thuận EPA trước ngày 31-12. Còn Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy tuyên bố châu Âu không nên “rút máu” các nước nghèo. Trong khi đó những tổ chức phi chính phủ như Oxfam buộc tội EU ép các nước nghèo mở cửa thị trường quá sớm, khi nền kinh tế chưa đủ sức cạnh tranh.

Các nhà quan sát nhận định hội nghị thượng đỉnh EU - châu Phi đầu tiên trong vòng bảy năm qua là một nỗ lực của EU nhằm giành lại ảnh hưởng đã mất tại châu lục trước sự có mặt ngày càng vững chắc của Trung Quốc. Tuy nhiên, bất đồng thương mại sâu sắc giữa đôi bên cho thấy EU không đạt được mục tiêu này.

Ngoài ra theo BBC, Bắc Kinh đầu tư mạnh tay vào châu Phi nhưng không động chạm đến nhiều vấn đề nhạy cảm như dân chủ hay nhân quyền, ngược lại với EU. Sự xuất hiện của Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe là một bằng chứng rõ nét. Tại hội nghị ông Mugabe, bị EU buộc tội vi phạm nhân quyền và điều hành kinh tế sai lầm, đã chỉ trích hàng loạt quốc gia châu Âu là quá “kiêu ngạo”. Lãnh đạo các nước châu Phi cũng nhiều lần

Theo Tuổi Trẻ

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN