Hưng Phong phập phồng khi triều dâng

27/09/2018 - 07:10

Dự báo viên của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Nguyễn Phước Định cho biết, năm 2018, dỉnh lũ ở thượng nguồn sông Cửu Long sẽ trên mức báo động 2, báo động 3, còn đỉnh lũ ở cuối nguồn lên mức báo động 3 và trên báo động 3. Đỉnh triều cao nhất bắt đầu từ nữa cuối tháng 9, tháng 10 và duy trì đến tháng 11, tháng 12. Theo dự báo, tại Chợ Lách có khả năng đạt 198cm, tại Mỹ Hóa có khả năng đạt 178cm… Điều đáng nói, hồi tháng 2-2018, tại Mỹ Hóa, đỉnh triều đạt mức 186cm, đây là đỉnh triều cao nhất trong lịch sử tại nơi này. Những thông tin này làm cho tôi trăn trở về những vùng đất cồn mỗi khi đỉnh triều dâng…

Tuyến đường về ấp Hưng Long - Hưng Phú vừa được nhựa hóa.

Tuyến đường về ấp Hưng Long - Hưng Phú vừa được nhựa hóa.

Cồn Ốc không có đê

Nguyên Bí thư Đảng ủy xã Hưng Phong (Giồng Trôm) Nguyễn Văn Bé giải thích rằng, Hưng Phong xưa thuộc làng Hưng Thạnh của xã Thanh Phú Đông, còn tên gọi là cồn Ốc là vì khi cồn nổi lên, cây lát mọc rất nhiều, khi đỉnh triều lên thì ốc cũng nổi lên rất nhiều, cho nên người ta đặt cái tên cồn Ốc. Cồn Ốc có hình thoi, chiều dài hơn 10km, chiều rộng nơi hẹp nhất 1,2km. Chính thức thì xã Hưng Phong được thành lập từ tháng 12-1971 với 4 ấp Hưng Long, Hưng Quí, Hưng Phú và Hưng Điền, diện tích tự nhiên hơn 1.157ha, với 6.000 nhân khẩu, 1.493 hộ, sinh hoạt ở 66 tổ nhân dân tự quản. Đời sống chính của bà con nơi đây là làm vườn kết hợp chăn nuôi.

Ông Bé cho biết thêm, sau giải phóng, xã Hưng Phong được người ta xem như một xã trù phú, giàu có, bởi trong chiến tranh, địa phương gần như không bị tàn phá gì, mặc dù Hưng Phong có đường dây thông tin liên lạc giữa hai cù lao Minh - Bảo. Đây còn là con đường vận chuyển lương thực, vũ khí giữa huyện Ba Tri, Giồng Trôm sang huyện Mỏ Cày vì Hưng Phong chỉ cách một con sông Hàm Luông với xã Bình Khánh, Phước Hiệp của huyện Mỏ Cày. Theo ông Bé, trước đây, Hưng Phong trù phú với nhiều chủng loại cây ăn trái có tiếng như cam, quýt, nhãn, chanh và bưởi. Thế nhưng, 10 năm trở lại đây, các loại cây ăn trái dần biến mất khi mà triều cường dâng cao, quá trình xâm nhập mặn buộc người dân chỉ còn độc canh cây dừa. “Bây giờ mới biết đó là do biến đổi khí hậu, nước biểu dâng mà Hưng Phong nằm ở cuối nguồn sông Hàm Luông, ở đầu cửa sông này chảy ra biển. Mỗi khi đỉnh triều dâng cao, Hưng Phong gần như mênh mông nước. Cồn này, không hề có đê bao. Nơi cao nhất là con đường về ấp Hưng Phú thì ít ngập. Ngay như trụ sở UBND xã có khi cũng ngập trong “bể nước”. Hưng Phong bây giờ gần như bị ảnh hưởng hoàn toàn với 6 tháng mặn, 6 tháng ngọt” - Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Liêm cho biết thêm.

Hưng Phong - cồn Ốc, là một trong những cồn lớn nhất của huyện Giồng Trôm với các cồn nhỏ khác như cồn Lát, cồn Linh (thuộc xã Thạnh Phú Đông), cồn Đeo, cồn Bần, cồn Long Thành (thuộc xã Sơn Phú và Phước Long). Tình hình sạt lở ở cồn Ốc cũng diễn biến khá phức tạp theo con nước khi đỉnh triều dâng. Theo Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Liêm, cồn được hình thành ở cuối nguồn sông Hàm Luông, chia đoạn sông này ra làm hai mà người dân gọi là Hàm Luông nhỏ - phía xã Phước Long, Hàm Luông lớn - phía xã Phước Hiệp. Điều đáng quan ngại là ở phía sông Hàm Luông nhỏ, có một cồn mới nổi lên là cồn Bần. Chính cồn này đã làm thay đổi hoàn toàn dòng chảy và gây ra sạt lở nghiêm trọng ở đầu cồn (thuộc ấp Hưng Long và Hưng Phú). Ông Nguyễn Văn Bé cho rằng, tình hình sạt lở nghiêm trọng diễn ra trong những năm gần đây. Nhà ông, trước đây còn cách mé sông hơn 3 công đất, thế nhưng sạt lở đến giờ chỉ còn 30m. Thường thì tôi thấy các cồn đều có đê bao, tại sao người dân Hưng Phong không làm đê như các cồn khác?

Ông Bé cho rằng, địa hình đặc biệt của cồn Ốc là có hàng trăm con rạch lớn nhỏ, nên người dân thường chỉ có đê bao cục bộ để bảo vệ ao hồ nhà mình và trữ nước ngọt cho những tháng mặn. Năm 2010, tỉnh có dự án làm khu du lịch sinh thái tại cồn Ốc, lúc đó tôi mừng khấp khởi. Dự án có tổng vốn đầu tư 60 tỷ đồng, trong đó, chủ yếu đầu tư cho hạ tầng giao thông và có hệ thống đê bao bao bọc cả diện tích của cồn này. Thế nhưng, dự án đã phá sản vì tính khả thi của nó. Đồng thời, nhiều nhà đầu tư rất ngán ngại bởi sản phẩm du lịch của cồn bấy giờ chưa có gì.   

Xã bãi ngang

Theo Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Liêm, hiện nay nguồn vốn đầu tư cho hạ tầng giao thông nông thôn (GTNT) chủ yếu từ nguồn vốn của xã bãi ngang. Đầu năm 2017, xã Hưng Phong được công nhận là xã bãi ngang và hàng năm được đầu tư 1,6 tỷ đồng cho hạ tầng giao thông. Hiện nay, tuyến đường liên ấp Hưng Long và ấp Hưng Phú đã được nhựa hóa, còn tuyến đường về ấp Hưng Quí và Hưng Điền dù đã bê-tông nhưng chưa đạt chuẩn và đang xuống cấp. Thống kê mới đây, hệ thống GTNT liên xóm, ấp có 7 tuyến cần được mở rộng và nâng cấp. Cùng với đó là 13 cống, cầu với 27 con rạch chằng chịt cần được nạo vét và sửa chữa, làm mới. Thực hiện Đề án số 3333 của tỉnh, địa phương sẽ tiến hành khảo sát, xây đựng mới 7 tuyến đường liên xóm, ấp và tuyến đường liên ấp Hưng Quí và Hưng Điền.

Theo ông Bé, với những đặc điểm của vùng đất cồn, hệ thống kênh, rạch chằng chịt như Hưng Phong, thì việc xây dựng GTNT là rất khó khăn bởi việc san lắp mặt bằng. Trong phương hướng xây dựng mới các tuyến đường, địa phương cũng nên tính đến việc nâng cao hơn nền hạ vì đây sẽ là đê bao cục bộ cho các ấp. “Tính đến thời điểm này, Hưng Phong chỉ đạt 6 tiêu chí nông thôn mới. Tỷ lệ hộ nghèo trên 20%. Đất thì ít dần, người mỗi lúc càng đông. Ngoài thu nhập từ dừa ra, người dân Hưng Phong đều có con em đi làm ăn xa, vào các khu công nghiệp. Là lãnh đạo địa phương, chúng tôi luôn đao đáo về tương lai, chẳng biết bao giờ Hưng Phong được bảo vệ bởi đê bao quanh cồn, hay rất có thể, đất Hưng Phong sẽ càng thu hẹp dần khi quá trình nước biển dâng lên” - Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Liêm trăn trở.

Chia tay xã Hưng Phong lúc 5 giờ chiều khi mực thủy triều của con nước cuối tháng 9 hạ thấp. Anh Toàn - người dân của địa phương cho biết, thủy triều sẽ dâng ngập luôn cầu phao của phà, lúc 21 giờ. Người dân cũng quen rồi nhưng đỉnh triều cường trong những năm gần đây diễn biến bất thường lắm.

Bài, ảnh: Thành Lập

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN