Khi nhà doanh nghiệp “vào vai” nhà nông, nhà khoa học

09/08/2011 - 15:48
Giám đốc Công ty Huy Thuận giới thiệu với đồng chí Nguyễn Thành Phong - Bí thư Tỉnh ủy (bìa trái) và đoàn cùng đi về hiệu quả con tôm thẻ. Ảnh: H.H

Kỳ 1: Từ mô hình thực tế khi nhà doanh nghiệp là nhà nông và là nhà khoa học

Hội thảo “Liên kết bốn nhà” tổ chức tại Bến Tre vừa qua đã “giải mã” cho câu hỏi đang đặt ra trong thực tế là: cần làm thế nào để thế mạnh nông nghiệp Bến Tre ổn định và phát triển bền vững? Lời giải: nếu người dân không liên kết với nhà khoa học để tạo ra những giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, không liên kết với Nhà nước để tiếp cận những chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế, phát triển các mô hình kinh tế hiệu quả, và không liên kết với các doanh nghiệp để đảm bảo nguồn sản phẩm làm ra có nơi tiêu thụ ổn định, thì sẽ không thể “làm giàu trên chính mảnh đất” của mình được. Và khi nhà doanh nghiệp “vào vai”, hay nói cách khác, khi nhà doanh nghiệp vừa là nhà nông, vừa là nhà khoa học thì hiệu quả kinh tế trên lĩnh vực kinh doanh sẽ như thế nào? Bài viết này là một dẫn chứng cụ thể cho vấn đề trên.

Một trong ba đột phá chiến lược của cả nước từ nay đến năm 2015 là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, trọng tâm là tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính.

Cùng với quá trình tái cấu trúc nền kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ, các cấp ủy Đảng, chính quyền tại Bến Tre đã và đang tập trung chỉ đạo phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế để địa phương có thêm nhiều cơ hội bứt phá, phát triển kinh tế gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới.

Trong chuyến đi công tác cùng đồng chí Nguyễn Thành Phong - Bí thư Tỉnh ủy, khảo sát một số công trình hạ tầng cơ sở, giao thông trọng điểm trên địa bàn huyện Thạnh Phú (ngày 3-8-2011), chúng tôi có dịp thăm, tìm hiểu sâu một cơ sở nuôi thủy sản - tôm thẻ chân trắng và tôm sú của Công ty Đầu tư Thủy sản Huy Thuận (gọi tắt là Công ty Huy Thuận), tại xã An Điền. Diện tích sản xuất của doanh nghiệp có 150ha được chia thành 151 ao (5.000m2/ao), gồm 120 ao nuôi tôm thẻ chân trắng, 31 ao nuôi tôm sú. Sau bốn tháng thả nuôi, đến nay các ao nuôi tôm thẻ chân trắng bắt đầu thu hoạch, sản lượng ước khoảng 25 tấn/ha mặt nước, 31 ao nuôi tôm sú sẽ thu hoạch chậm hơn nửa tháng (4,5 tháng nuôi) và sản lượng ước khoảng 8 tấn - 10 tấn/ha. Giá bán hiện nay đối với tôm thẻ chân trắng (loại 40 con/kg) là 145.000 đồng và tôm sú cũng với kích cỡ này có giá bán là 165.000đ/kg. Không cần hạch toán chi li, chỉ nhìn vào thời gian nuôi, sản lượng nuôi, giá bán thì chúng ta cũng dễ dàng nhận ra: nuôi tôm thẻ chân trắng hiệu quả kinh tế mang lại cao hơn. Đó là chưa kể đến những ưu thế mà tôm thẻ chân trắng có được, tôm phát triển đồng đều, mật độ thả tôm giống nhiều hơn, không bị bệnh đóng rong trên đuôi tôm…

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI nhấn mạnh: “Tạo môi trường thuận lợi để khai thác mọi khả năng đầu tư vào nông nghiệp và nông thôn, nhất là đầu tư của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thu hút nhiều lao động… Hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các trang trại, hộ sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong nông nghiệp và khu vực nông thôn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế”.

Qua tìm hiểu được biết, cơ sở này là một trong ba cơ sở nuôi của Công ty Huy Thuận (hai cơ sở ở An Điền - Thạnh Phú có tổng diện tích là 182ha, một cơ sở ở Bình Đại 70ha). Ở đây, một vấn đề được đặt ra: tại sao hiện nay đa số cơ sở nuôi (cả tư nhân và tập thể) đều có xu hướng chuyển sang nuôi quảng canh, nuôi thiên nhiên (tôm rừng, tôm lúa) và thu hẹp dần diện tích thì Công ty Huy Thuận lại mở rộng diện tích nuôi? Anh Nguyễn Trọng Huy - Giám đốc Công ty giải thích, do Công ty chủ động trong khâu sản xuất con giống đảm bảo chất lượng, thực hiện đúng qui trình nuôi, và khi thu hoạch sản phẩm tôm thịt có nơi tiêu thụ ổn định, nên việc mở rộng diện tích nuôi là khả thi và sẽ còn mở rộng thêm khoảng 250ha ở khu An Điền này. Thực tế, Công ty Huy Thuận đã xây dựng và đưa vào hoạt động Trung tâm sản xuất tôm giống Huy Thuận đã được 7 năm, đảm bảo cung cấp đủ nguồn tôm giống chất lượng cao cho các cơ sở nuôi của bản thân doanh nghiệp và một số cơ sở nuôi khác trong và ngoài tỉnh, với năng suất sản xuất từ 500 triệu post nay tăng lên một tỉ post/năm (từ năm 2010). Ngoài ra, để xử lý “bất trắc” khi tôm có dấu hiệu bệnh hoặc môi trường nuôi có vấn đề, Công ty đã ký kết hợp tác với Tiến sĩ Nguyễn Hữu Dũng - giảng viên Trường Đại học Nha Trang, chuyên bệnh tôm và Tiến sĩ Hoàng Tùng - giảng viên Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn, chuyên di truyền chọn giống. Bên cạnh đó, Công ty còn hợp tác với ba thạc sĩ trực tiếp phụ trách khâu nuôi, trị bệnh tôm và sản xuất tôm giống. Kết quả rất khả quan, tôm nuôi đạt chất lượng cao. Sau khi thu hoạch, tôm nguyên liệu sẽ được chuyển trực tiếp đến Nhà máy Vina Clean Food đặt tại Sóc Trăng (anh Trọng Huy là Chủ tịch Hội đồng quản trị) để chế biến và xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản (70%), phần còn lại xuất sang các nước trong thị trường cộng đồng châu Âu (EU) và các nước khác.

Theo kế hoạch, quí IV năm nay Công ty Huy Thuận sẽ tiến hành xây dựng nhà máy chế biến thủy sản đặt tại Khu công nghiệp Giao Long (Châu Thành) và đến cuối năm 2012 sẽ đưa vào hoạt động. Song song đó, Công ty sẽ triển khai một Trung tâm nghiên cứu dịch bệnh và sản xuất tôm bố mẹ, tôm giống thẻ chân trắng đặt tại huyện Bình Đại, có công xuất sản xuất giống đạt 3 tỉ post/năm. Để có được thành quả nêu trên không phải là may mắn mà là cái hậu của một quá trình hơn 10 năm anh Trọng Huy và các đồng sự lăn lộn, trăn trở cùng người nông dân trên những ao tôm. “Cùng ăn, cùng ở, cùng làm” với nông dân, anh càng hiểu thấm thía những khó khăn về giống, kỹ thuật nuôi, đầu ra của sản phẩm.

Từ thực tế mắt thấy, tai nghe, có thể “kết luận”: Các cơ sở nuôi tôm của Công ty Huy Thuận là một mô hình trong đó có sự hiện diện đầy đủ: nhà doanh nghiệp, nhà nông và nhà khoa học, hay nói cách khác đây là một mô hình “3 trong 1”. Ở đây, có thể lý giải thêm khi nào nhà doanh nghiệp xuất hiện, khi nào nhà nông xuất hiện và khi nào là nhà khoa học? Khi thấy việc nuôi thủy sản - nuôi tôm, mang lại lợi nhuận và có khả năng thực hiện là nhà doanh nghiệp “xuất hiện”. Khi thấy con tôm có giá trị cao, người nông dân “xuất hiện” để sản xuất, và nếu không có đất, họ sẽ tìm cách mua đất, thuê đất để tiến hành nuôi. Con giống phải đạt chất lượng cao, qui trình nuôi phải đúng đó là nhiệm vụ nghiên cứu của nhà khoa học.

Có thể nói hiệu quả kinh tế từ mô hình này là rất lớn. Đó là, con giống tự sản xuất ra có nơi tiêu thụ, đảm bảo chất lượng cao nên sẽ hạn chế đến mức thấp nhất tỉ lệ dịch bệnh trên tôm nuôi. Môi trường nuôi được bảo vệ đúng qui định, phù hợp với việc nuôi thủy sản. Tôm được chăm sóc “chu đáo” đúng thuốc, đúng liều, đúng lúc nên năng suất đem lại cao, đạt chất lượng. Tôm thương phẩm được tiêu thụ kịp thời, giá cả ổn định. Đó là qui trình nuôi tôm của Công ty Huy Thuận và cũng là bí quyết gia tăng chuỗi giá trị trên một đơn vị sản phẩm. Ba cơ sở nuôi thủy sản này đã giải quyết việc làm cho 500 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân là 3 triệu đồng/người/tháng. Lợi nhuận thu được từ một héc-ta mặt nước đạt khoảng từ 500 triệu đến 700 triệu đồng/vụ (năm sản xuất 2 vụ)… Một yếu tố quyết định thành công của mô hình này chính là sự cập nhật và ứng dụng khá hiệu quả những thành tựu khoa học tiên tiến, hay còn gọi là công nghệ cao. Cái khó của doanh nghiệp hiện nay chính là liên kết với Nhà nước để có được “quỹ đất” phù hợp với quá trình tăng qui mô sản xuất, liên kết để xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông phục vụ đi lại giao thương và chuyên chở sản phẩm khi tới mùa thu hoạch...

(Còn tiếp 1 kỳ)

 

Thanh Chiến

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN