Không an toàn, còn đâu nét đẹp

11/07/2013 - 07:58

Thức ăn đường phố (TĂĐP) là những thức ăn, đồ uống làm sẵn hoặc chế biến tại chỗ, có thể ăn ngay và được bán trên đường phố. Loại hình kinh doanh này đang phát triển nhanh, khó kiểm soát, trong khi mầm bệnh và nguy cơ đe dọa an toàn vệ sinh rất lớn. Vụ 173 người ngộ độc do ăn bánh mì mới đây lại thêm một lần gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn đề vệ sinh ở các cơ sở kinh doanh dịch vụ TĂĐP.

Sẫm tối. Xe bán phở, hủ tiếu trên lề đường Đồng Khởi lúc nào cũng đông khách. Người bán với tay trần bốc từ thịt sống đến bò viên, thịt chính, hành ngò. Phía sau, nơi rửa tô là mấy sô nước mà rất khó để nhận ra sô nào là nước rửa cuối cùng. Dưới những bàn ăn là đủ thứ rác rưởi từ giấy vệ sinh, cọng rau, xương xẩu… Nếu dạo một vòng thành phố Bến Tre, hình ảnh tương tự như thế không phải quá xa lạ ở các hàng quán bán TĂĐP. Bên cạnh những người bán có dùng bao tay khi lấy thức ăn, người thu tiền phục vụ riêng thì số lượng không nhỏ hàng quán đều bán buôn kiểu “tất cả trong một”. Đặc thù của loại hình kinh doanh này, nhất là với gánh hàng, xe đẩy hoặc kê bán ở vĩa hè thường chỉ có một người. Vậy nên, nếu người bán không ý thức cao sẽ rất khó bảo đảm an toàn vệ sinh trong bán hàng.

Bệnh truyền qua thực phẩm là mối nguy hiểm lớn nhất đối với sự an toàn thực phẩm. Nhiễm trùng, nhiễm độc thực phẩm xảy ra khi ăn phải thực phẩm có chứa sinh vật gây bệnh. Sinh vật này sau đó sản sinh ra độc tố trong ruột và gây bệnh. Các yếu tố quan trọng được xem là có liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm được chia thành ba nhóm: thực phẩm, người tham gia chế biến, phục vụ và cơ sở vật chất. Hiện nay, việc dùng chung dao thớt cho thức ăn sống và chín, không có vải che đậy thức ăn, không có tủ kính bày thức ăn, kệ chưa đủ cao theo quy định… tuy có nhiều cải thiện nhưng vẫn còn khá phổ biến ở các hàng quán TĂĐP. Đây lý do để mầm bệnh bị lây chéo, lây nhiễm từ môi trường vào thức ăn.

Con người được coi là nguy cơ chính đối với sự an toàn thực phẩm. Kiến thức, thái độ và thực hành đúng của con người về vệ sinh an toàn thực phẩm là quan trọng. Bà Cao Thanh Diễm Thúy - Phó Chi cục trưởng Chi cục vệ sinh an toàn thực phẩm Bến Tre cho biết, trong một khảo sát trước đây với 256 mẫu được chọn ngẫu nhiên từ hệ thống kinh doanh TĂĐP trên địa bàn thành phố Bến Tre thì có đến 38,8% người bán không rửa tay trước khi phục vụ; 98,5% không mang khẩu trang; 97% không đội nón bảo hộ che tóc; 95,1% không mang găng tay, không mang tạp dề; 45,6% không dùng kẹp, đũa để gắp thức ăn… Khảo sát này cũng xác định tỉ lệ nhiễm E.coli trên bàn tay người chế biến và buôn bán từ 37-58% và nhiễm S.auureus trên dưới 90%.

E.coli và S.auureus được xác định là 2 loại vi khuẩn thường gặp nhất trong các vụ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh Bến Tre trong những năm qua. E.coli là trực khuẩn đường ruột, theo phân ra ngoài và thường gặp ở trong nước, đất và không khí. E.coli được coi như là vi khuẩn chỉ điểm của sự nhiễm bẩn phân tươi và là nguyên nhân gây ngộ độc cao nhất. S.auureus là vi khuẩn nội sinh, thường gặp ở da và các hốc tự nhiên của người như các đầu móng tay, kẻ ngón tay và có rất nhiều ở những nơi bị viêm nung mủ trong cơ thể, bàn tay bị nấm móng, nung mủ.  Theo bà Diễm Thúy, quá trình chế biến và bảo quản thực phẩm không hợp vệ sinh thì các vi khuẩn này rất dễ nhiễm vào thực phẩm, nhất là khi dùng tay bốc thức ăn, không mang khẩu trang,…

Đa dạng, rẻ tiền, thích hợp với đa số đồng thời giải quyết được việc làm, tạo thu nhập cho nhiều người nên TĂĐP luôn đủ lý do để tồn tại và phát triển. Bên cạnh việc nâng cao trách nhiệm quản lý của cơ quan chức năng, thì ý thức vệ sinh an toàn thực phẩm của người kinh doanh và cả thực khách là yếu tố quyết định. Dường như người kinh doanh TĂĐP chưa quan tâm đến việc mình phải đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Ý thức vệ sinh cá nhân khi tham gia buôn bán còn thấp, nhất là việc rửa tay trước khi chuẩn bị thức ăn, dùng tay bốc thức ăn. Còn với thực khách, trong một khảo sát cho thấy có đến gần 75% số người được hỏi cho biết chưa thấy yên tâm khi ăn TĂĐP. Dù vậy vẫn có đến 96% người cho biết đã từng ăn TĂĐP, 71% ăn ít nhất 1 lần/tuần và người ăn TĂĐP hàng ngày chiếm đến 23,6%.

TĂĐP từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa ẩm thực của người dân nói chung. Chiều cuối tuần hoặc sau giờ làm việc, ngồi trên vỉa hè hay một quán cóc cùng với gia đình hay bạn bè thưởng thức món mình thích, ngắm phố xá lung linh là thú thư giãn tuyệt vời. Nhưng không thể bạ đâu ăn đó, mà đó phải là những hàng quán, dù là vĩa hè vẫn phải sạch sẽ, người bán không chỉ lịch thiệp, niềm nở mà còn phải đảm bảo vệ sinh trong chế biến, phục vụ thức ăn. Có như vậy, ẩm thực đường phố mới thật sự là nét đẹp văn hóa theo đúng nghĩa của nó.

Phương Yến

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN

Liên kết hữu ích