Ký ức hào hùng về mùa Thu tháng Tám ở Bình Đại

17/08/2018 - 18:34

BDK.VN - Ngày 3-8-1945, Nhật đảo chính Pháp, dân tộc ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam đã làm nên Cách mạng tháng Tám thành công rực rỡ. Ngày 2-9-1945, cả nước cùng hướng về Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn độc lập, công bố khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

Ông Lê Chí Nhân

Ông Lê Chí Nhân.

73 năm qua (1945 - 2018), trải qua nhiều thế hệ, khí thế hào hùng của phong trào toàn dân đứng lên giành lấy chính quyền vẫn còn mãi mãi âm vang trong lòng của hàng triệu triệu trái tim người Việt. Trong đó có những người con yêu nước đã từng vào sinh ra tử trên mảnh đất Bình Đại.

Triệu người đứng lên giành chính quyền

Đến bây giờ, nhà báo cách mạng lão thành Lê Chí Nhân (Tư Chí Nhân) vẫn còn nhớ như in thời điểm lịch sử của những ngày tháng Tám hào hùng. “Rất nhiều, nhiều lắm, nào là nam thanh, nữ tú tập hợp lại luyện võ, hát những bài ca cách mạng rất hay, kêu gọi mọi người cùng đứng lên đánh giặc, bảo vệ đất nước”, ông Chí Nhân chia sẻ.

Năm 1945, thời điểm này  ông Chí Nhân vừa tròn 15 tuổi, là học sinh Trường Trung học Mỹ Tho. Sau khi Nhật đảo chính Pháp (ngày 3-9-1935), toàn bộ học sinh các trường đều nghỉ học về quê. Tại quê nhà Bình Đại, ông Chí Nhân chứng kiến được lớp lớp trai tráng tập hợp lại để cùng tập võ, luyện côn, múa kiếm, tập đi quân hàng, ca hát những bài có nội dung sôi nổi kêu gọi thanh niên cùng theo cách mạng đứng lên giành lấy chính quyền.

“Xếp bút nghiên lên đường tranh đấu… Này sinh viên ơi đứng lên đáp lời sông núi… Nào anh em ta cùng nhau xông pha lên đàng kiếm nguồn tươi sáng…”, ông Tư hát nho nhỏ những câu hát này và cho rằng, ông đã thuộc lòng từ nhỏ, không thể nào quên.   

Theo ông Chí Nhân, sau khi Nhật đảo chính Pháp, chúng tuyên truyền độc lập giả hiệu. Nhật cho thành lập Đội Thanh niên Tiền phong với chiêu bài là để phụng sự đất nước. Lúc này, Đảng ta đã sắp xếp người vào tổ chức này, đưa hoạt động của đội trở thành thành viên của Mặt trận Việt Minh mà Nhật không hề hay biết. Bấy giờ, Đảng đã khéo léo tổ chức, vận động tất cả học sinh, sinh viên, nông dân, thanh niên (kể cả con của địa chủ) cũng tập hợp, gia nhập vào Đội Thanh niên Tiền Phong để luyện tập với khí thế rất sôi nổi, chuẩn bị tư thế sẵn sàng cướp chính quyền về tay nhân dân.

Khoảng 9 giờ sáng ngày 23-8-1945, hàng trăm thanh niên đã có mặt tại Nhà giấy (trụ sở quận Bình Đại lúc bấy giờ), trong đó có cả hương chức, hội tề là tay sai của Pháp. Ông Võ Văn Lân (nguyên Chủ tịch Ủy ban Hành chính huyện Bình Đại) mới trịnh tuyên bố rằng: Việt minh đã giành chính quyền ở Bình Đại, Tân Định và tiếp theo tới Lộc Thuận và những nơi khác.

Khi ông Lân vừa dứt lời thì đã vang lên tiếng hoan hô, vỗ tay vang rền của hàng trăm người tham dự. Bình Đại là nơi giành chính quyền sớm nhất trong tỉnh, ngày 23-8-1945.

Cướp chính quyền không một tiếng súng, không phải đổ máu

Ông Huỳnh Kim Chương, sinh năm 1925, là đảng viên  nhận Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, hiện ngụ tại Khu phố 3, thị trấn Bình Đại. Dù tuổi đã cao, nhưng ông Chương vẫn còn ghi nhớ thời khắc lịch sử đã cùng với cấp trên vào Dinh Quận trưởng Bình Đại, buộc tên quận Kỷ phải giao súng đầu hàng.

Ông Huỳnh Kim Chương

Ông Huỳnh Kim Chương

“Năm 1945, Bình Đại còn trực thuộc tỉnh Mỹ Tho. Xã Bình Đại (thị trấn ngày nay) bao gồm luôn các xã Bình Thới, Bình Thắng, Đại Hòa Lộc và Thạnh Trị. Phong trào Thanh niên Tiền Phong phát triển mạnh ở Sài Gòn, Long An, Mỹ Tho. Sau đó lan tỏa tới Bình Đại”, ông Chương bồi hồi nhớ lại. Khoảng tháng 5-1945, ông Chương cùng 2 người nữa là ông Nguyễn Hữu Xạ và ông Võ Kim Ngọc (Sáu Cang) được giới thiệu học lớp tập huấn ngắn ngày do Thanh niên Tiền Phong tổ chức (sau này ông mới biết là tổ chức của ta đã đưa các ông đi). Các ông được nói chuyện sinh hoạt về lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, khơi gợi tinh thần yêu nước của thanh niên, tập đi đều hàng, tập thể dục, hát những bài có nội dung ca ngợi tình yêu nước…

Về địa phương, 3 ông: Xạ, Chương và Cang đã tập hợp được nhóm thanh niên 45 người, truyền đạt lại kiến thức đã được tập huấn cho những người này. Sau đó, đội Thanh niên Tiền Phong Bình Đại phát triển được hơn 100 người, dưới sự chỉ huy của ông Võ Văn Lân và ông Bùi Văn Hai (Bùi Sĩ Hùng).

Mọi người đều tự trang bị một cây tầm vông dài khoảng 1,6m và được hướng dẫn tập thể dục, võ thuật, ca hát, sắp xếp hàng ngũ, đi đều bước. Hàng ngày, tất cả cùng luyện tập tại sân vận động của quận (phía sau UBND huyện Bình Đại hiện giờ) với khí thế rất hăng say, sôi nổi. Điều đặc biệt là những thanh niên này rất mến và nghe theo lời của 3 người hướng dẫn (ông Cang, ông Xạ, ông Chương).

Trước khởi nghĩa giành chính quyền 3 ngày, ông Lân và ông Hùng đã giao nhiệm vụ cho 3 người hướng dẫn đem truyền đơn rải ở 3 xã Thừa Đức, Thạnh Phước, Thới Thuận; nội dung là “Đả đảo thực dân Pháp”, “Chính quyền về tay Việt Minh”. Sau bữa cơm chiều 22-8-1945, ông Bùi Sĩ Hùng bảo với 3 người hướng dẫn là sẽ đảo chính cướp chính quyền và yêu cầu tập hợp đội Thanh niên Tiền phong tại nhà của ông ở Giồng Sầm (nay thuộc xã Bình Thới, huyện Bình Đại) vào ngay buổi chiều này.

Khoảng 5 giờ 30 sáng 23-8-1945, sau khi mọi người tập hợp đầy đủ, ông Võ Văn Lân mới tuyên bố: “Hôm nay chúng ta nổi dậy, đảo chính cướp chính quyền quận Bình Đại. Nếu anh em nào không dám theo chúng tôi thì đi ra khỏi hàng. Còn ai muốn theo chúng tôi thì đứng tại chỗ”. Mọi người đều giơ tay hưởng ứng lời của ông Lân, đồng ý nổi dậy cướp chính quyền. Sau đó, tất cả mọi người cùng hăng hái thẳng tiến tới Dinh Quận trưởng Bình Đại.   

Khoảng 8 giờ sáng 23-8-1945, đoàn người tới Dinh Quận trưởng. Nhân lúc lính địch lơ là, chểnh mảng việc canh gác, đoàn người tiến thẳng vào trụ sở dinh. Ông Lân phân công cho ông Can ở lại bên ngoài sân dinh cùng với đội Thanh niên Tiền Phong, rồi cùng với ông Bùi Sĩ Hùng vào phòng làm việc của tên Quận trưởng Kỷ, có ông Chương và ông Xạ đi theo bảo vệ. Ông Lân, ông Hùng có đeo súng ngắn, còn ông Xạ và ông Chương thì mang súng trường. Cả 4 người oai phong bước vào phòng quận trưởng.

Lúc này, Quận trưởng Kỷ đang tiếp chuyện với một bà nông dân. Người này đang đứng khoanh tay nói chuyện rất kính cẩn, đứng kế bên là một tên thầy đội. Vừa vào tới phòng, ông Lân đã ung dung kéo chiếc ghế đai ở bên cạnh ngồi đối diện với tên Kỷ. Quá bất ngờ trước hành động nhanh gọn, thản nhiên của những vị khách không mời, tên quận Kỷ đã mất đi vẻ cao ngạo và nói chuyện rất nhỏ nhẹ.

Ông Lân nói thẳng với tên Kỷ là lực lượng Việt Minh tới lấy chính quyền, yêu cầu  quận trưởng giao nộp toàn bộ vũ khí, đạn dược và đầu hàng lực lượng khởi nghĩa. Lúc này, tên thầy đội đã bị ông Hùng khống chế. Sau một lúc do dự, tên Kỷ xin được nói chuyện với Tỉnh trưởng thì được ông Lân đồng ý. Nói chuyện được một lúc thì tên Kỷ buông điện thoại và đồng ý đầu hàng, giao nộp toàn bộ vũ khí. Lực lượng khởi nghĩa tịch thu được 10 súng dài và 10 súng săn cùng với nhiều đạn.  

Cuộc khởi nghĩa giành lấy chính quyền Bình Đại thành công tốt đẹp mà không có một tiếng súng và không phải đổ máu.

Bài, ảnh: Huỳnh Đức

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN