Kỳ vọng về cải cách tiền lương theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5

12/08/2012 - 15:39

Lương, chế độ tiền lương, sự chênh lệch thang bảng lương giữa người quản lý lao động và người trực tiếp lao động, thu nhập bằng lương và thu nhập thực tế, quan hệ tiền lương hiện hành và quan hệ tiền lương trên thị trường…

Đó là những vấn đề quan trọng được bàn thảo và quyết nghị trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (NQTW5) “Một số vấn đề về chính sách an sinh xã hội giai đoạn 2012- 2020”.

Đã nhiều năm nay, lương cho người lao động nói chung và lương cán bộ, công chức, viên chức nói riêng luôn là vấn đề “nóng” bởi liên quan trực tiếp đến đời sống bản thân và gia đình người lao động. Khi mà mức lương tối thiểu hiện nay, mặc dù được cải tiến, bổ sung nhiều lần, nhưng thực tế chưa bảo đảm nhu cầu tối thiểu. Và hệ quả là người lao động thực hiện việc “thắt hầu bao”, hạn chế tối đa những mục chi không cần thiết, từ đó làm giảm sức mua của xã hội, đã xuất hiện tình trạng hàng hóa thiết yếu bị tồn đọng do thiếu khả năng “kích cầu”. Một thực tế nữa là nếu lương không đủ sống thì khó có điều kiện phát triển bền vững, việc đi học nâng cao trình độ, việc lo cho con cái ăn học, việc chăm sóc cha mẹ già yếu, việc chi viện phí và đối phó với sự gia tăng giá các mặt hàng thiết yếu, việc mua sắm tiện nghi gia đình đều luôn là nỗi lo canh cánh của người làm công ăn lương. Cải cách tiền lương một cách căn bản, khoa học và hợp lý trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

NQTW5 đã xác định: tiền lương, bảo hiểm xã hội không chỉ là phương tiện bồi dưỡng nhân lực mà còn là mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Vấn đề tiền lương, bảo hiểm xã hội, ưu đãi người có công không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị - xã hội… Đảng, Nhà nước đã và sẽ tiếp tục thực hiện quan điểm nhất quán, chi tiền lương là chi cho đầu tư phát triển, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và minh bạch hóa các quan hệ xã hội.

Sự bất cập trong chế độ tiền lương thời gian qua thể hiện ở nhiều khía cạnh. Quá nhiều loại phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức; các loại phụ cấp này ở mỗi ngành, nghề lại khác nhau. Có nhiều loại phụ cấp được hỗ trợ ổn định nhưng chưa được đưa vào lương, do vậy khi tính tổng thu nhập khó xác định chính xác. Điều tạo nên sự trì trệ của hệ thống tiền lương và nền hành chính công là quan hệ tiền lương mang tính bình quân, thấp hơn nhiều so với quan hệ tiền lương trên thị trường; hệ thống thang bảng lương phức tạp và lạc hậu. Tiền lương của cán bộ quản lý, lãnh đạo tại đơn vị doanh nghiệp Nhà nước quá cao so với thực tế hiệu quả sản xuất, kinh doanh và so với đồng lương của cán bộ, người lao động trực tiếp trong doanh nghiệp. Hiện nay, việc quản lý và minh bạch hóa các nguồn thu nhập ngoài lương của cán bộ, công chức nói chung và người đứng đầu cơ quan, đơn vị nói riêng có nơi thực hiện chưa tốt. Hiện tượng “chân trong, chân ngoài” không phải là hiếm. Việc cải cách tiền lương chưa đi đôi với công tác cải cách hành chính, tinh giản bộ máy, tái cấu trúc các đơn vị sự nghiệp công và doanh nghiệp Nhà nước. Điểm bất hợp lý kéo dài nhiều năm nay là cán bộ, công chức hành chính Nhà nước không có chế độ phụ cấp ngành, nghề dẫn đến tiền lương luôn ở ngưỡng thấp nhất trong đội ngũ cán bộ, công chức của hệ thống chính trị. Chính sách tiền lương chưa trở thành động lực động viên người lao động phát huy sáng kiến kinh nghiệm, gắn bó tận tâm với công việc.

Tại địa phương, thời gian qua còn tình trạng phụ cấp thâm niên cho giáo viên trực tiếp đứng lớp chậm thực hiện hơn 1 năm do chưa làm ráo rẻ khâu thủ tục, có doanh nghiệp chưa quan tâm đến việc đóng bảo hiểm xã hội, thất nghiệp cho người lao động, vẫn còn trường hợp cán bộ xã lơ là trách nhiệm, chi trả tiền cho đối tượng chính sách sai qui định, qui trình vì mục đích vụ lợi. Xã hội trân trọng sự cần mẫn làm việc chân chính, đã xuất hiện ngày càng nhiều tấm gương cán bộ, đảng viên, nông dân biết tiết kiệm thời gian, năng động, sáng tạo trong lao động, sản xuất để có thêm thu nhập chính đáng. Đồng thời, xã hội cũng bất bình trước hiện tượng một số cán bộ, đảng viên lợi dụng chức quyền để tham ô, bòn rút của công một cách tinh vi. Đã có trường hợp cán bộ tham nhũng bị phát hiện, kiểm điểm và xử lý kỷ luật. Quan liêu, tham nhũng cũng đang là rào cản làm chậm tiến trình cải cách tiền lương, chế độ chính sách khoa học và minh bạch.

Cải cách tiền lương theo tinh thần NQTW5 đang là kỳ vọng mãnh liệt của toàn thể cán bộ Nhà nước và người lao động. Quan điểm của Đảng, Nhà nước khẳng định: cải cách chính sách tiền lương phải có quyết tâm chính trị cao, việc xác định đúng và làm tốt chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và trợ cấp ưu đãi người có công sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần làm trong sạch bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động công vụ.

Với tinh thần trên, cải cách tiền lương lần này tập trung vào các vấn đề điều chỉnh mức lương tối thiểu khu vực hưởng lương từ ngân sách Nhà nước theo hướng bảo đảm nhu cầu tối thiểu. Mục tiêu này trước hết hoàn thành sớm hơn ở khu vực doanh nghiệp. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc áp dụng một bảng lương chung và thực hiện chính sách đặc thù ngành nghề bằng chế độ phụ cấp, từng bước chuyển những khoản thu nhập ổn định thành lương. Cùng với quá trình cải cách hành chính, thu gọn đầu mối, thực hiện tinh giản biên chế, khoán biên chế sẽ thực hiện cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho đơn vị và người đứng đầu.

Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, tái cơ cấu nền kinh tế và hội nhập quốc tế đang đòi hỏi bước đột phá của chính sách tiền lương và nền hành chính công. Cùng với lộ trình cải cách tiền lương trong thời gian tới, cán bộ, công chức và người lao động nói chung cần nâng cao ý thức về luật pháp liên quan đến việc làm, quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động, tác phong công nghiệp và kỹ năng nghề nghiệp là yếu tố quan trọng để duy trì việc làm ổn định.

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN