Người nuôi… hồi hộp!

21/04/2009 - 14:28

Cơn “sốt” cá da trơn trong mấy ngày qua càng làm cho người nuôi thêm nhiều bức xúc. Cá nguyên liệu đang trở lại mức giá cao nhất 17.000đ/kg, loại I, còn loại II cũng ngấp nghé 16.200đ/kg. Với mức giá như hiện nay người nuôi có thể lãi từ 1.500đ/kg đến 2.000đ/kg. Theo ghi nhận ban đầu, giá cá tăng cao là do sản lượng đã giảm mạnh và khan hiếm trong khi nhu cầu trên thị trường xuất khẩu ngày càng tăng trở lại. Nguyên nhân thiếu cá nguyên liệu là do mùa vụ nuôi 2008 nhiều hộ thua lỗ, thiếu vốn nên “treo ao”, không thả lại, có địa phương lên đến 60% diện tích.

Ở các tỉnh ĐBSCL, cá tra là một trong những mặt hàng chủ lực của khu vực, chiếm tỷ trọng cao về diện tích nuôi (92%), sản lượng  nuôi chiếm 98%, giá trị xuất khẩu chiếm 89%. Đặc biệt, năm 2007 cá da trơn chiếm 91% trong tổng giá trị cá nuôi với kim ngạch xuất khẩu đạt 979 triệu USD. Theo số liệu tổng hợp vùng ĐBSCL, đến cuối 2008 có 5.400 ha mặt nước nuôi, tăng 2 lần so năm 2006. Sản lượng tăng cao qua các năm: 2000 (70 tấn), 2001 (130 tấn), 2002 (180 tấn), 2003 (200 tấn), 2004 (350 tấn), 2005 (400 tấn), 2006 (830 tấn), 2007 (1.200 tấn). Trong đó, tăng trung bình 50% trong qua các năm. Đặc biệt, năm 2006 tăng vượt bậc: 107%. Các tỉnh Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp đã hình thành được vùng nguyên liệu tập trung, áp dụng qui trình sản xuất khép kín từ khâu sản xuất giống, nuôi, chế biến. Sản lượng đạt khá cao từ 151.000-260.000 tấn (năm 2007), chiếm 63% tổng sản lượng toàn vùng. Năm 2008, sản lượng cá da trơn ở vùng ĐBSCL đạt trên 1,3 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1,24 tỷ USD.

Kiểm tra độ mặn nước để thả giống cá da trơn ở An Nhơn - Thạnh Phú. Ảnh: H. Hiệp

Qua kết quả nghiên cứu thị trường khu vực ĐBSCL cho thấy, người nuôi quan tâm nhiều đến chất lượng cá nguyên liệu hơn sản lượng đạt được. Xu hướng này sẽ làm tăng nhu cầu thị trường đối với cá giống sạch bệnh và thức ăn. Kết quả của việc gia tăng qui mô sản xuất sẽ dẫn đến tình trạng vượt cung nguồn cá nguyên liệu nếu như không có chính sách can thiệp hợp lý của Nhà nước, nhất là việc qui hoạch vùng nguyên liệu và thông tin thị trường. Thực tế, từ năm 2007 đến nay, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ế hàng, hụt hàng là do thiếu một qui hoạch thật sự, thiếu thông tin thị trường của người nuôi và giữa các doanh nghiệp. Người nuôi luôn phải đối mặt  với ô nhiễm môi trường, chất lượng con giống, chất lượng thức ăn, dịch bệnh, giá cả biến động bất thường dẫn đến nhiều hộ nuôi thua lỗ, phá sản, hoặc ngưng nuôi. Nguyên nhân chính là do tình trạng nuôi tự phát, thiếu qui hoạch, chất lượng kém, tranh mua, tranh bán, ép giá. Hơn nữa, người nuôi, nhà máy chưa có mối liên kết tốt…

Từ thực trạng trên cho thấy, vấn đề trở ngại lớn nhất hiện nay của nuôi cá da trơn ở ĐBSCL là sự mất cân đối liên tục trong cung, cầu. Điều này không những đã làm tổn thất rất lớn cho người nuôi, doanh nghiệp chế biến mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển chung của các tỉnh. Như vậy, có 3 nguyên nhân chính là do thiếu qui hoạch chung cho vùng, thiếu liên kết, nhất là thông tin thị trường. Do vậy, liên kết vùng thông qua việc thiết lập hệ thống thông tin thị trường ngành hàng cá da trơn vùng đã trở thành nhu cầu bức xúc hiện nay.

Hữu Hiệp

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN