Nhà vườn phải ngăn chặn từ xa và đồng bộ

18/06/2010 - 10:18
Nhãn bị bệnh chổi rồng.

Bệnh chổi rồng được xem là bệnh rất nguy hiểm trên cây nhãn hiện nay. Bệnh này, còn được gọi là bệnh: đọt chổi, tổ rồng, cùi nhãn, hoa tre, chổi xể, chổi ma… Triệu chứng của bệnh chổi rồng là làm cho chồi lá, hoa không phát triển được và mọc thành chùm. Các lá này không lớn được, co cụm lại như bó chổi, lá quắn lại như đầu rồng, túm thành bó giống cây chổi nên gọi là chổi rồng. Bệnh trên hoa thì làm cho hoa kém phát triển, còn bệnh trên trái thì làm cho khả năng đậu trái rất thấp.

Trong những năm gần đây, bệnh chổi rồng trên nhãn đã phát triển mạnh, có nguy cơ thành dịch tại Bến Tre. Qua khảo sát, toàn tỉnh có gần 10.000ha nhãn, trong đó có khoảng 1.250ha nhãn bị bệnh chổi rồng. Điều đáng lo ngại là hiện nay, bệnh chổi rồng không chỉ gây hại trên giống nhãn da bò, nhãn xuồng hồng mà nó còn lây sang một số vườn chôm chôm. Kỹ sư Lê Văn Đơn (Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Chợ Lách) cho biết: Đầu năm 2007, ở hướng Tây đầu cồn Cái Gà (Long Thới) bệnh chổi rồng đã tấn công vườn nhãn. Đến cuối năm 2007, bệnh đã gây hại toàn bộ 40ha nhãn trên cồn và đã lây sang các xã phía đất liền như: Long Thới, Hòa Nghĩa, Sơn Định và Vĩnh Bình. Thời điểm phát bệnh chổi rồng nhiều nhất là vào tháng 11 và tháng 12 hằng năm. Hiện tại, bệnh chổi rồng đang tấn công chủ yếu vào nhãn tiêu đường và nhãn Ido của Thái Lan; chưa phát hiện bệnh này trên nhãn long, nhãn xuồng cơm vàng hay nhãn Thạch Kiệt. Đối với cây chôm chôm, bệnh này xuất hiện nhiều trên chôm chôm Java, chôm chôm đường, chôm chôm Rongrien.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa (Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam), bệnh chổi rồng trên cây nhãn là do virus hay phytoplasma và vector truyền bệnh là do nhện Eriophyes dimocarpi còn gọi là nhện lông nhung gây ra.
Để giảm sự lây lan thành dịch, giảm sự thiệt hại cho nhà vườn trồng nhãn, theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Bảo Vệ và Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Nga (Trường Đại học Cần Thơ), có những cách đơn giản phải làm ngay:
- Không đem nguồn bệnh vào vườn nhãn, nếu trồng thêm cây mới hay lập vườn nhãn mới phải chọn giống kháng rầy. Đến nay, đã phát hiện giống nhãn xuồng cơm vàng chống, chịu tốt bệnh này. Việc quản lý nguồn cây giống đòi hỏi phải có sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương.
- Loại bỏ nguồn bệnh ra khỏi vườn nhằm mục đích giảm sự lây lan là một biện pháp được áp dụng cho việc phòng chống mọi loại bệnh đối với cây ăn quả. Cách làm hữu hiệu nhất là thăm vườn thường xuyên để phát hiện kịp thời và tiêu hủy ngay cành, lá, bông có triệu chứng bệnh. Biện pháp này dễ làm, hiệu quả, nhưng cái khó là làm sao cho mọi người dân trồng nhãn trong vùng thực hiện cùng một lúc thì mầm bệnh mới giảm được.
- Diệt vector truyền bệnh, tác nhân gây bệnh dù là virus hay phytoplasma đều phải nhờ đến côn trùng, nhện hay qua dụng cụ cắt tỉa mà truyền bệnh. Côn trùng hoặc nhện dù có mang mầm bệnh hay không đều phải bị diệt. Diệt vector truyền bệnh cũng là một biện pháp tích cực để hạn chế sự lây lan. Để diệt vector truyền bệnh không chỉ có thuốc hóa học mà cần phải nghiên cứu kỹ quy luật phát sinh, phát triển của nó để có biện pháp phòng chống tổng hợp hiệu quả nhất.
- Cần thường xuyên xén tỉa, bón phân, tưới nước để gia tăng khả năng chống chịu của cây và hạn chế sự phát triển của vector truyền bệnh.

Bài, ảnh: HOÀNG VŨ

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN