Nhận diện xu hướng phát triển tội phạm và góp phần tích cực đấu tranh phòng, chống

10/12/2010 - 08:36

Theo thống kê của cơ quan chức năng, cả nước có khoảng 70% đối tượng ma túy là tội phạm hình sự; 65% đối tượng phạm tội có tiền sự về tiền bạc, mãi dâm, chơi bời lêu lỏng; 55% gái mãi dâm có liên quan đến tội phạm; 30% đối tượng phạm tội về kinh tế, tham nhũng có quá khứ thoái hóa, biến chất, mắc các tệ nạn xã hội.

Tội phạm là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử. Trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội loài người, thì hoạt động, tính chất, mức độ, hậu quả tội phạm gây ra cũng khác nhau. Trước đây, nền kinh tế nước ta trong thời kỳ bao cấp, tội phạm chủ yếu là tàn dư của chế độ cũ để lại. Hiện nay, kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, những mặt trái của nó là nguyên nhân chính để tội phạm phát sinh, phát triển mang tính chất phức tạp, như: Tư tưởng làm giàu bất chính, bất chấp pháp luật, từ đó hình thành tội phạm xã hội theo kiểu xã hội đen, đan xen nhiều lĩnh vực hình sự, kinh tế, ma túy… Gần đây, trong nước đã xuất hiện nhiều tội phạm do mâu thuẫn trong việc làm ăn kinh tế giữa các công ty, cơ sở kinh tế tư nhân, cơ sở kinh tế có vốn nước ngoài… Bên cạnh đó là sự xuất hiện lối sống hưởng thụ, sa hoa, trụy lạc, nhất là trong thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên, cán bộ công nhân viên chức. Lối sống xa hoa, trụy lạc là một trong những nguyên nhân xuống cấp văn hóa, đạo đức xã hội, làm mất đi truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Mặt khác, nền kinh tế thị trường đẩy mạnh tốc độ phân tầng xã hội, có một bộ phận không nhỏ người dân mất dần tư liệu sản xuất, thất nghiệp. Những hiện tượng xã hội tiêu cực nói trên có xu hương lây lan, làm cho tình trạng phạm tội diễn biến phức tạp. Khi nước ta hội nhập thế giới để phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thì kéo theo sự thâm nhập của các loại tội phạm, như: hình thành các tổ chức, đường dây tội phạm giữa nước ta với các nước khác trong khu vực; tội phạm có yếu tố nước ngoài…
Trong khi công tác quản lý của Nhà nước cũng còn nhiều hạn chế; trong đó, điều dễ nhận thấy là việc quản lý con người nói chung, người nước ngoài nói riêng. Có những người nước ngoài đã xâm nhập nội địa, cấu kết với người trong nước hình thành các đường dây băng nhóm tội phạm hoạt động. Những thiếu sót trong quản lý kinh doanh, dịch vụ những nghề có liên quan đến khách sạn, nhà nghỉ, karaoke, mát-xa, vũ trường… làm phát triển các loại tội phạm như: mãi dâm, ma túy. Những yếu kém trong lĩnh vực quản lý văn hóa, xã hội như: giáo dục đạo đức, lối sống, nhằm nâng cao trình độ văn hóa cho người dân; quản lý văn hóa phẩm, kinh doanh dịch vụ văn hóa… cũng là điều kiện, nguyên nhân làm phát sinh, phát triển tội phạm. Ngoài ra, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, việc thực thi pháp luật kém hiệu quả, một số chính sách kinh tế - xã hội đổi mới cũng tạo điều kiện cho tội phạm phát triển. Trên thực tế có tình trạng đối tượng tham gia mãi dâm, phạm tội, chưa được xử lý nghiêm, đã tiếp tục tái phạm. Từ chỗ là gái mãi dâm, tội phạm đã trở thành những đối tượng chủ mưu trong các đường dây, băng nhóm tội phạm buôn bán người ra nước ngoài. Tệ nạn mãi dâm gắn với các hoạt động bảo kê trong các nhà hàng, khách sạn, dịch vụ văn hóa… Một số tội phạm xã hội gắn liền với tội phạm có tổ chức, tội phạm hình sự nguy hiểm hoạt động theo kiểu xã hội đen như: tệ nạn ma túy gắn liền với các tổ chức, đường dây mua bán ma túy liên tỉnh, xuyên quốc gia.
Từ thực trạng nêu trên, để thực hiện tốt công tác phòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay, các ngành, các cấp cần tập trung giải quyết tốt một số giải pháp cơ bản như sau:
- Đề ra các chủ trương biện pháp, giải pháp thích hợp nhằm xóa bỏ nguyên nhân, điều kiện của tội phạm, tiến hành đồng bộ các biện pháp phát hiện, khắc phục và xóa bỏ các hiện tượng xã hội tiêu cực; phát huy đồng bộ các biện pháp kinh tế, văn hóa, xã hội, quản lý, tổ chức, pháp luật…
- Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội. Trong đó, Nhà nước phải xây dựng cho được chương trình, kế hoạch phòng, chống tội phạm trước mắt và lâu dài. Lực lượng công an phải làm tốt vai trò nòng cốt, xung kích trong việc tổ chức các biện pháp ngăn ngừa tội phạm; đồng thời phát hiện điều tra, truy tố, xét xử, giáo dục, cải tạo người phạm tội trở thành công dân có ích cho xã hội.
- Tiến hành đồng bộ các biện pháp phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ. Trong đó, phải coi trọng phòng ngừa xã hội; tập trung xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, xây dựng cơ sở bảo vệ an ninh chính trị vững mạnh trên từng địa bàn dân cư, nhằm giáo dục nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng của nhân dân.
- Tổ chức tốt các hoạt động phát hiện, điều tra xử lý tội phạm, nhằm từng bước kiềm chế, kéo giảm tội phạm, nhất là các loại tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

Huy Phục

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN