Nông dân chủ động trong sản xuất

03/10/2014 - 07:55
Trình diễn giống lúa OC 10 tại huyện Ba Tri. Ảnh: Hoài Chân

Năm 2013, được sự hỗ trợ từ Dự án DBRP Bến Tre, Trung tâm Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phối hợp với các huyện, các xã nghèo trong vùng dự án thực hiện các mô hình trình diễn ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, giúp nông dân có điều kiện tiếp cận, thụ hưởng các chương trình hỗ trợ phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn.

Phục tráng, chọn thuần và nhân giống lúa OC 10

Các hoạt động hỗ trợ chính đã được thực hiện trong giai đoạn 2008- 2013 là đào tạo nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh giống lúa; xây dựng mô hình trình diễn các giống lúa chịu mặn có năng suất, chất lượng gạo tốt; đào tạo kiểm định viên nông dân cho các tổ giống; phục tráng, lọc thuần giống lúa OC 10; hỗ trợ bò giống lai Brahman quay vòng, giống về nuôi ong lấy mật, giống tôm càng xanh chất lượng cao cho ruộng xen canh với lúa.

Tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét đối với sản xuất nông nghiệp của tỉnh, nhất là đối với cây lúa, nên nhu cầu giống lúa chống chịu mặn trở nên hết sức cần thiết. Từ Dự án, Trung tâm đã phối hợp với Hội Nông dân các xã: Vang Quới Tây (huyện Bình Đại), An Hiệp (huyện Ba Tri), Hòa Lợi (huyện Thạnh Phú) thực hiện mô hình trình diễn giống lúa chịu mặn. Có 31 hộ tham gia với diện tích 15ha. Các loại giống sử dụng gồm OM 4900, OM 6162 và OM 9921. Kết hợp với các điểm trình diễn, Dự án còn tổ chức tập huấn kỹ thuật canh tác lúa trên vùng đất nhiễm mặn cho 90 nông dân. Tổng kinh phí thực hiện 98 triệu đồng. Kết quả, năng suất lúa trên ruộng trình diễn đạt trên 5tấn/ha, cao hơn bình quân năng suất đại trà tại địa phương khoảng 10%.

Từ sự hỗ trợ của Dự án DBRP, có 8 tổ giống và trên 200 nông dân được tập huấn kỹ năng sản xuất và kinh doanh giống lúa. Các tổ giống sau khi thành lập đều gặp ít nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ giống sản xuất được. Một trong những nguyên nhân là do người mua chưa tin tưởng vào chất lượng lúa giống do tổ giống sản xuất. Để khắc phục tình trạng này, Dự án đã đào tạo kiểm định viên nông dân cho các tổ giống. Đã có 10 nông dân được đào tạo thành những tập huấn viên nông dân về kiểm định chất lượng giống lúa. Năm 2013, Dự án tiếp tục đào tạo 28 kiểm định viên nông dân mà giảng viên đứng lớp là nông dân. Trung tâm đã phối hợp với Hội Nông dân chọn 28 nông dân sản xuất giỏi có trình độ khá và khả năng truyền đạt tốt để đào tạo kỹ năng kiểm định giống lúa; hướng dẫn kỹ năng làm việc nhóm và phổ biến các văn bản quản lý giống cho nông dân. Kết quả kiểm tra cuối khóa tập huấn, các nông dân đều nắm vững kiến thức được truyền đạt. Tổng kinh phí thực hiện trên 133 triệu đồng.

Từ nguồn kinh phí hỗ trợ của Dự án DBRP, đã đào tạo 3 kiểm định viên cấp tỉnh, 10 tập huấn viên nông dân về kiểm định giống lúa, 28 kiểm định viên cơ sở cho các tổ giống và 203 kỹ thuật viên sản xuất kinh doanh giống lúa.

Bến Tre còn trồng nhiều giống lúa OC 10, chiếm khoảng 50% diện tích canh tác lúa, do dễ canh tác, tính thích nghi tương đối ổn định với các điều kiện canh tác khó khăn, được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng, hiệu quả kinh tế ổn định. Đây là giống lúa được công bố chất lượng hàng hóa, hàng năm, Công ty Lương thực Bến Tre thu mua khoảng 1 ngàn tấn gạo để xuất khẩu. Dự đoán, giống lúa OC 10 có thể được tiếp tục sản xuất trong 5 năm nữa. Tuy nhiên, do canh tác lâu năm, không được chọn thuần hoặc phục tráng lại nên giống không còn đạt độ thuần theo tiêu chuẩn kỹ thuật quy định, trở nên thoái hóa dẫn đến giảm năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu không còn đúng như ban đầu. Do vậy, Trung tâm đã thực hiện phục tráng, chọn thuần và nhân nhanh giống lúa OC 10 đáp ứng nhu cầu giống lúa cho nông dân, đặc biệt là nông dân nghèo trong tỉnh.

Công tác phục tráng được thực hiện theo quy trình kỹ thuật phục tráng từ hạt giống trong sản xuất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đến nay, Trung tâm đã sản xuất được 355kg giống siêu nguyên chủng và trên 17 tấn giống nguyên chủng. Đồng thời, Dự án đã tập huấn kỹ thuật canh tác (cho 30 nông dân) và tổ chức 1 cuộc hội thảo đánh giá về giống lúa OC 10 tại Trại giống huyện Ba Tri (hơn 50 nông dân và cán bộ kỹ thuật tham dự). Phục tráng giống lúa OC 10 là phương pháp rẻ tiền, tiết kiệm nhiều thời gian và công sức nhưng có khả năng mang lại lợi nhuận rất cao; sử dụng hạt giống lúa thuần giúp tăng năng suất từ 5 - 10%, giúp giảm giá thành, có tính cạnh tranh cao, người nông dân dễ chấp nhận hơn so với các sản phẩm cùng loại khác.  

Hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi luân chuyển

Đây là hoạt động giúp nông hộ nghèo có điều kiện phát triển sản xuất, cải thiện kinh tế, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững. Dự án hỗ trợ cho mỗi hộ nông dân nghèo 1 con bò đực giống lai Brahman để nuôi vỗ béo. Sau 18 tháng nuôi, khi bò trưởng thành và phát triển tốt, người dân sẽ bán bò và hoàn lại phần tiền được hỗ trợ ban đầu để Dự án chuyển sang nông hộ khác, số tiền chênh lệch còn lại người dân đủ để mua được 1 con bò khác cho riêng mình. Theo đó, số lượng bò giống sẽ được gia tăng, đồng nghĩa với việc không chỉ có 20 nông hộ thoát nghèo mà ngày càng có nhiều nông hộ nghèo khác được trợ giúp. Nông dân nghèo vừa có điều kiện sử dụng hết thời gian nhàn rỗi vừa tận dụng được nguồn thức ăn cho bò sẵn có tại địa phương như rơm, cỏ để phát triển kinh tế gia đình. Mặt khác, đầu ra và giá cả của bò tương đối ổn định, mang lại lợi nhuận kinh tế cao, nông dân nghèo sẽ nhanh chóng thoát nghèo sau một vài chu kỳ nuôi. Do đó, mô hình này có khả năng nhân rộng tốt. Đã có 20 con bò đực giống được giao cho 20 nông dân nghèo ở 3 xã: Tân Thanh, Hưng Nhượng (huyện Giồng Trôm) và Long Định (huyện Bình Đại). Tổng kinh phí thực hiện 330 triệu đồng. Đồng thời, Dự án cũng đã tổ chức 3 buổi hội thảo về chăm sóc, nuôi dưỡng bò vỗ béo cho các nông hộ nhận bò và các nông hộ khác tại địa phương. Đến nay qua kiểm tra, đàn bò hỗ trợ phát triển tốt, được các hộ chăn nuôi đồng tình hưởng ứng cao.

Mô hình nuôi ong lấy mật của anh Võ Văn Mại, xã Phú Đức, huyện Châu Thành.
Ảnh: Hoài chân

Nuôi ong lấy mật là mô hình giúp nông hộ nghèo tận dụng công lao động để phát triển kinh tế gia đình. Dự án hỗ trợ 10 thùng ong giống cho mỗi nông dân nuôi lấy mật. Sau 1 tháng nuôi, các hộ nông dân này sẽ bắt đầu thu hoạch được mật và có khả năng tăng đàn nhanh. Dự kiến sau 12 tháng nuôi, đàn ong giống sẽ tách đàn, nhân lên trên 20 thùng, nông hộ sẽ chuyển 10 thùng được tách đàn sang cho 10 hộ khác trong xã nuôi. Cứ như vậy, số nông hộ nhận ong giống sẽ nhân lên hơn con số 10 nông hộ ban đầu. Điều kiện vườn dừa, vườn cây ăn trái của Bến Tre rất thích hợp cho việc nhân rộng đàn ong lấy mật. Mật ong có đầu ra và giá cả ổn định. Dự án đã hỗ trợ 100 thùng ong, 100 chân kê thùng cho 10 hộ nông dân nghèo ở xã Phú Đức (huyện Châu Thành); tập huấn kỹ thuật nuôi ong cho nông dân trong và ngoài mô hình, giúp nông dân trang bị vững kiến thức nuôi ong để áp dụng. Tổng kinh phí thực hiện 58 triệu đồng.

Nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa tại xã An Điền (huyện Thạnh Phú) và xã Thạnh Trị (huyện Bình Đại) được chọn xây dựng mô hình là xã nghèo, vùng sâu, kinh tế khó khăn, có số hộ thuộc diện hộ nghèo rất cao, trong đó có một bộ phận không nhỏ quá nghèo cần sự giúp sức của cộng đồng. Hai xã này trước đây là vùng nước lợ chuyên nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng, hiện nay đã được ngọt hóa nên cần chuyển đổi cơ cấu sản xuất. Việc tận dụng những ao nuôi tôm trước đây làm ao nuôi chuyên canh tôm càng xanh là rất hợp lý. Tôm càng xanh hiện là mặt hàng có giá trị kinh tế cao, nhu cầu trong nước rất lớn. Mặt khác, thị trường xuất khẩu tôm càng xanh vừa được hình thành, tạo ra một thị trường rộng lớn cho đối tượng này. Mô hình nuôi tôm càng xanh trong ruộng lúa mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nông hộ nghèo cải thiện thu nhập, sản phẩm tạo ra thân thiện với môi trường do không sử dụng hóa chất, kháng sinh trong suốt vụ nuôi tôm và trồng lúa. Dự án hỗ trợ con giống tôm càng xanh chất lượng cao, một phần chi phí thức ăn nuôi tôm và chi phí cải tạo ao cho 15 nông hộ nghèo; tập huấn kỹ thuật nuôi tôm càng xanh thương phẩm trong ruộng xen canh với lúa 1 vụ cho 60 nông dân của 2 xã.

Các mô hình hỗ trợ nông hộ nghèo do Trung tâm Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thực hiện trong giai đoạn 2008-2013 từ Dự án DBRP đã góp phần nâng cao nhận thức cho nhiều nông dân, giúp họ có điều kiện tiếp cận với những tiến bộ khoa học kỹ thuật, cải thiện thu nhập, mở ra triển vọng giảm nghèo một cách bền vững. Các mô hình này sẽ tạo tiền đề tốt để triển khai các chương trình, dự án phát triển sản xuất khác trong thời gian tới.

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN

Liên kết hữu ích