Nuôi tôm biển trái vụ được và mất

13/08/2010 - 09:38
Thu hoạch tôm chân trắng ở Đại Hòa Lộc (Bình Đại). Ảnh: H.H

Bất chấp quy định về thời gian cắt vụ nuôi tôm biển trên địa bàn tỉnh, nhiều hộ nuôi tôm chân trắng, tôm sú thâm canh, bán thâm canh trên địa bàn huyện Bình Đại (chủ yếu là vùng lợ) vẫn thả giống nuôi trái vụ. Nuôi tôm trái vụ, người nuôi được gì và mất gì (?) Nếu nuôi thành công, giá bán tôm thương phẩm cao thì lợi nhuận mang lại rất lớn, ngược lại nếu thất bại thì bị mất trắng. Thật vậy, hiện nay rất nhiều người nuôi tôm có vẻ như đang chơi một ván bài, mặc dù biết trước cơ hội thắng rất mong manh.

Trong thời gian từ đầu tháng 9 đến hết tháng 2 âm lịch năm sau, thời tiết ngày nóng, đêm lạnh, không thích hợp với điều kiện phát triển của tôm. Ngược lại, đây lại là điều kiện thích hợp cho mầm bệnh phát triển. Bên cạnh đó, đây còn là thời điểm thu hoạch và cải tạo những ao nuôi thả vào chính vụ, nên môi trường nước trên các sông, rạch thường bị ô nhiễm nặng và mầm bệnh luôn tồn tại ở mức khá cao. Do đó, bất cứ một sai sót nhỏ nào trong quá trình quản lý ao nuôi đều có thể dẫn đến dịch bệnh phát sinh và lây lan, gây thiệt hại đối với tôm nuôi. Mặt khác, khi dịch bệnh phát sinh, gặp điều kiện môi trường, thời tiết thuận lợi thì mầm bệnh sẽ phát triển mạnh, có thể sẽ lây lan và gây thiệt hại nặng cho những ao nuôi thả vào chính vụ.

   Nguyên nhân thất bại đầu tiên là chất lượng con giống, vì đây là thời điểm khí hậu không thuận lợi cho quá trình sản xuất giống. Do đó, chất lượng giống sản xuất ra khó đáp ứng cho nhu cầu nuôi thâm canh, bán thâm canh, nhưng nhiều người nuôi tôm vẫn bắt giống thả nuôi mà không quan tâm đến chất lượng, không qua kiểm dịch và xét nghiệm để xác định tôm không nhiễm bệnh nguy hiểm. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm dịch bệnh phát sinh nhiều vào thời điểm vụ nghịch. Môi trường nước tự nhiên bị ô nhiễm nặng do chịu tác động trực tiếp của việc nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh, cụ thể là việc xả thải mầm bệnh và bơm bùn đáy ao ra kênh rạch tự nhiên mà không xử lý. Việc xả thải liên tục, không có thời gian gián đoạn đồng loạt để môi trường được phục hồi, cứ như thế mùn bã hữu cơ sẽ tích lũy làm môi trường nước trở nên phì dưỡng. Đến thời điểm nào đó, môi trường sẽ bị suy thoái và nghề nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh sẽ không còn hiệu quả như hiện nay. Ngoài ra, vấn đề rất quan trọng, có ảnh hưởng đến hiệu quả và sự bền vững của nghề nuôi thâm canh, bán thâm canh mà rất ít người nuôi chú trọng, đó là chất đất chính trong ao nuôi của mình. Đất thường xuyên ngập mặn sẽ làm thay đổi tính chất vật lý và hóa học của đất. Hàm lượng natri có trong dịch muối mặn cao làm keo tụ gắn kết đất thành cấu trúc cột làm đất rất chặt, khó thoát nước và dễ nứt nẻ sâu khi phơi khô. Do đó, khi phơi khô đất, oxy dễ xâm nhập sâu, làm oxy hóa tầng sinh phèn và gây chua đất khi có nước. Bên cạnh đó, hàm lượng natri quá cao sẽ chiếm nhiều dung lượng trong dung tích hấp thu của đất, đẩy các chất dinh dưỡng có lợi ra ngoài nên dễ bị rửa trôi, đó cũng là nguyên nhân gây nghèo kiệt dinh dưỡng của đất, từ đó làm giảm hiệu quả vụ nuôi. Thành phần chính của muối có trong nước mặn là ion clo, ion clo sẽ tồn tại trong đất và tích lũy dần theo thời gian dẫn đến sự suy thoái khó phục hồi của môi trường đất thường xuyên ngập mặn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho đất nuôi tôm liên tục nhiều năm sẽ không còn có hiệu quả nếu không có chế độ cải tạo hợp lý. Thực vậy, nuôi tôm trái vụ rất ít người thành công, đã để lại hậu quả khôn lường, chẳng những sẽ gây thiệt hại cho chính mình mà còn gây thiệt hại cho cả cộng đồng. Kết quả thống kê nhiều năm cho thấy, dịch bệnh đốm trắng xảy ra đối với tôm nuôi trái vụ hàng năm có thể lên đến 70-80%. Ngoài ra, hậu quả nghiêm trọng là môi trường tự nhiên ngày càng bị ô nhiễm nặng, nền đất ao nuôi sẽ bị suy thoái, khó phục hồi.

Như vậy, muốn phát triển nghề nuôi tôm biển thâm canh, bán thâm canh một cách bền vững thì chính người nuôi phải thực hiện tốt những quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; quản lý dịch bệnh và tuân thủ khuyến cáo của các cơ quan chuyên môn về thời gian cắt vụ đồng loạt để môi trường tự nhiên và môi trường ao nuôi được phục hồi. Thực hiện được điều đó sẽ hạn chế dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần phát triển bền vững nghề nuôi.

 

 

Chi Cục nuôi trồng thủy sản

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN