Thúc đẩy phát triển kinh tế số

06/09/2021 - 06:27

BDK - Kinh tế số (KTS) là một trong 3 trụ cột quan trọng của quá trình chuyển đổi số (CĐS). Chuyển đổi nền kinh tế truyền thống sang nền KTS cần được hiểu là quá trình các lĩnh vực kinh tế truyền thống thay đổi cách hoạt động của mình nhờ bổ sung và sử dụng thêm các công nghệ số (CNS). Tại tỉnh, Đề án CĐS đã xác định thúc đẩy phát triển KTS của tỉnh có trọng tâm là phát triển doanh nghiệp (DN) CNS, phát triển chuỗi công viên phần mềm Quang Trung tại tỉnh để cung cấp sản phẩm CNS, phát triển nội dung số, quảng cáo số… công nghiệp sáng tạo, kinh tế nền tảng, kinh tế chia sẻ, thương mại điện tử (TMĐT) và sản xuất thông minh. Thúc đẩy CĐS trong các DN để nâng cao năng lực cạnh tranh của DN.

Chương trình Kết nối tiêu thụ nông sản Bến Tre trong mùa Covid được giới thiệu trên các trang Fanpage của Hội Nông dân tỉnh và Tỉnh Đoàn. Ảnh: T. Đồng

Đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử. Ảnh: Thanh Đồng

Chính phủ số hỗ trợ phát triển kinh tế số

Để phát triển KTS, trước tiên và thiết yếu là cần tạo ra được một môi trường thuận lợi để hỗ trợ kinh doanh và thúc đẩy các DN tự chuyển đổi. Để làm được điều này, chính quyền cần hình thành được nền tảng chính sách phù hợp để thúc đẩy DN CĐS, triển khai các công nghệ mới cho các hoạt động riêng của mình và để cung cấp dịch vụ hiệu quả và hiệu suất cao. Đồng thời, thiết lập và duy trì môi trường cho phép và hỗ trợ các công ty về khả năng đổi mới, phát triển và áp dụng các công nghệ kỹ thuật số mới trong DN.

Đề án CĐS của tỉnh đã đề ra các giải pháp cụ thể trong phát triển KTS. Trong đó, đề án xác định từng bước xây dựng thành công chính quyền số tỉnh sẽ hỗ trợ và thúc đẩy phát triển nền KTS, với trung tâm dữ liệu, kho dữ liệu dùng chung, các cơ sở dữ liệu chuyên dụng và mở cung cấp dữ liệu cho DN; các thủ tục hành chính minh bạch, nhanh chóng; phân tích dữ liệu lớn về tình hình và xu thế thị trường trong và ngoài nước, giúp các DN định hướng, xây dựng chiến lược và kế hoạch phù hợp.

Vừa qua, UBND tỉnh đã phê duyệt Kế hoạch hỗ trợ CĐS 1 ngàn DN giai đoạn 2021 - 2022, với chủ đề “CĐS - Thay đổi nhỏ, lợi ích lớn”. Theo kế hoạch, tỉnh sẽ hỗ trợ đào tạo, tập huấn cho 1,6 ngàn học viên của DN nâng cao nhận thức về CĐS, làm cơ sở hướng tới hỗ trợ CĐS 1 ngàn DN trên địa bàn tỉnh. Mục tiêu có 100% DN dẫn đầu, DN khởi nghiệp, DN khoa học và công nghệ, hộ kinh doanh chuyển lên DN trên địa bàn tỉnh được tiếp cận và hỗ trợ.

Đối tượng được hỗ trợ là các DN, hợp tác xã, hộ kinh doanh có nhu cầu CĐS để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong đó, ưu tiên đối tượng là DN dẫn đầu, DN khởi nghiệp, DN khoa học và công nghệ. Tùy vào tình hình thực tế và nhu cầu của DN mà mỗi đơn vị được xem xét hỗ trợ có thể lựa chọn 1 hoặc toàn bộ 6 gói hỗ trợ CĐS, gồm: hỗ trợ hóa đơn điện tử, hỗ trợ xây dựng website TMĐT chuyên nghiệp, hỗ trợ tổng đài chăm sóc khách hàng CloudFone, hỗ trợ phần mềm Microsoft Teams, hỗ trợ giải pháp tăng nhận diện thương hiệu DN, hỗ trợ chữ ký số DN.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh phát triển sản phẩm nội dung số, truyền thông số, quảng cáo số. Phát triển công nghiệp sáng tạo, hệ sinh thái nội dung số Việt Nam đa dạng, hấp dẫn trong chuỗi công viên phần mềm Quang Trung tại tỉnh. Xây dựng diễn đàn trao đổi, hợp tác các DN, cộng đồng du lịch với DN công nghệ, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch nhằm tăng cường chia sẻ thông tin, đề xuất ý tưởng hợp tác trong lĩnh vực du lịch và phát triển du lịch thông minh của tỉnh.

Một giải pháp quan trọng khác là phát triển TMĐT, với việc thúc đẩy việc áp dụng nhanh chóng nền tảng mã địa chỉ bưu chính Vpostcode trong hoạt động  TMĐT và logistics. Hỗ trợ DN triển khai và khuyến khích người dân, DN sử dụng các giải pháp thanh toán đảm bảo trong giao dịch TMĐT. Đồng thời, tập trung tổ chức các chương trình xúc tiến TMĐT đa dạng là những DN TMĐT lớn, chấp hành pháp luật nghiêm chỉnh để tạo sức lan tỏa trong cộng đồng DN; tổ chức kết nối giữa DN TMĐT với các DN sản xuất theo từng ngành hàng để tạo thêm các chuỗi liên kết mới; hỗ trợ kinh phí bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng TMĐT dành cho hộ kinh doanh cá thể, DN nhỏ và vừa; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm và công khai kết quả trên mạng Internet đối với những trường hợp có đơn thư tố cáo, khiếu nại của người tiêu dùng.

Sứ mệnh của doanh nghiệp

CĐS là một quá trình đa dạng, không có hình mẫu chung cho tất cả. Do vậy, từng tổ chức, cá nhân, DN cần xác định lộ trình riêng, thích hợp với hoàn cảnh của mình. Như vậy, DN cũng cần xác định rõ giá trị nền tảng trong việc tiếp cận các kiến thức chung về xây dựng lộ trình và thực hiện chuyển đổi sang KTS của tỉnh. Tác giả Lindsay Herbert trong cuốn “CĐS - 5 giai đoạn triển khai CNS cho DN” có đề cập: “CĐS thực thụ (trong DN) không phải chỉ là thiết lập một hạ tầng công nghệ cho DN mà là kiến tạo năng lực thích nghi và tối ưu thành công các công nghệ cũng như quy trình mới ở cả hiện tại và tương lai. Với hầu hết DN, điều này bao gồm cả ứng dụng quy trình mới cho phép cả lãnh đạo và nhân viên tìm tòi, thử nghiệm cũng như áp dụng từng bước một cách có chiến lược bằng công nghệ mới”.

Đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử. Ảnh: Thanh Đồng

Chương trình Kết nối tiêu thụ nông sản Bến Tre trong mùa Covid được giới thiệu trên các trang Fanpage của Hội Nông dân tỉnh và Tỉnh Đoàn. Ảnh: T. Đồng

Đối với DN xác định CĐS cần nắm vững các bước tiêu biểu để thực hiện CĐS DN, trong đó có nhận thức và tư duy đúng về CĐS; xây dựng được chiến lược và lộ trình CĐS; xây dựng năng lực số, gồm: hạ tầng thiết bị và dữ liệu, đào tạo nhân lực số, xây dựng văn hóa đổi mới trong tổ chức với mô hình hoạt động mới…; xác định CNS hay nền tảng chủ yếu của lĩnh vực hoạt động; xác định mô hình hoạt động, kinh doanh mới và thực hiện chuyển đổi.

Đối với kinh tế học, nền KTS là nền kinh tế được hình thành bởi nhiều DN số. Vì vậy, nhiệm vụ và giải pháp cho việc phát triển nền KTS cũng chính là thúc đẩy quá trình CĐS tại các DN. Khi càng có nhiều DN thực hiện quá trình CĐS nội tại bên trong, thì đó cũng là nền kinh tế có nhiều hơn những DN số.

Để thúc đẩy quá trình CĐS của các DN, cần tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa các hiệp hội thuộc các ngành khác nhau để tranh thủ sự hỗ trợ của các công ty tư vấn quản lý và công nghệ chia sẻ kinh nghiệm CĐS. Xây dựng và triển khai cách hoạt động hỗ trợ các DN nhỏ và vừa, DN ngành nghề truyền thống, DN sản xuất chuyển đổi sang sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ trên các nền tảng số. Tổ chức đào tạo về phân tích kinh doanh cho các DN nhỏ và vừa để giúp họ có kiến thức và công cụ phân tích dữ liệu và tính toán phù hợp với năng lực DN trong quản lý sản xuất, quản lý quan hệ khách hàng, quản lý tài chính, tiêu thụ sản phẩm… Thông qua quá trình sản xuất thông minh này, DN có thể đánh giá lại phương pháp sản xuất, kinh doanh, đánh giá lại chuỗi giá trị, mô hình kết nối với khách hàng để cải tiến, chuyển đổi và từng bước thực hiện tái cấu trúc DN, nâng cao năng lực nội tại của DN.

Các chuyên gia cho rằng, mặc dù DN hoạt động ở lĩnh vực hay quy mô nào, CĐS thực thụ, gồm: việc sử dụng những thiết bị, nền tảng, hệ thống và kết nối mới để tạo ra được mô hình kinh doanh lợi nhuận hơn, quy trình vận hành hiệu quả hơn, tiếp cận thị trường dễ dàng hơn, cung cấp sản phẩm, dịch vụ tốt hơn cho người dùng và có nguồn doanh thu mới.

Các mô hình cụ thể

Bối cảnh của dịch Covid-19 đã một lần nữa khẳng định xu thế tất yếu trong phát triển TMĐT. TMĐT được xác định sẽ là động lực chính của môi trường kinh doanh và thương mại của tỉnh. TMĐT cung cấp một lộ trình đa dạng hóa trọng tâm kinh tế trong các lĩnh vực sản xuất. Các công ty phải tìm và xây dựng mối quan hệ của riêng họ với người mua, nhà cung cấp từ xa. Sự phát triển của các nền tảng TMĐT cuối cùng là trách nhiệm của mỗi công ty khi công ty chuyển sang phát triển các kênh trực tuyến cho khách hàng của mình. Các nền tảng này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc thiết lập khung pháp lý và nền tảng dùng chung cho thanh toán và giao dịch điện tử. Những khía cạnh này được đề cập trong chương trình CĐS quốc gia và sẽ tiếp tục được hỗ trợ bởi tỉnh.

Các tập đoàn, DN công nghệ lớn tập trung phát triển các CNS nền tảng, đầu tư nghiên cứu và phát triển các công nghệ lõi. Các DN công nghệ thông tin đã khẳng định được thương hiệu đảm nhận các sứ mệnh tiên phong nghiên cứu, phát triển, làm chủ CNS, tư vấn, đào tạo nguồn nhân lực số phục vụ xã hội CĐS, trước tiên là các DN phi công nghệ thông tin. Thực hiện CĐS của DN công nghệ thông tin - truyền thông để nâng cao năng suất lao động và có kinh nghiệm, có thực tế để phục vụ tốt hơn cho công cuộc CĐS của tỉnh.

DN với loại hình hoạt động nào cũng đều có thể chuyển đổi sang KTS, ít nhất trong quản lý sản xuất và quan hệ khách hàng, có những lĩnh vực kinh tế liên quan đến các CNS nhiều hơn, tiêu biểu là các DN hoạt động trong môi trường số. Các DN này có nhiều cơ hội chuyển qua các loại mô hình kinh tế có tính đột phá cao, như kinh tế nền tảng, kinh tế chia sẻ…

Thanh Đồng (tổng hợp)

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN