Tự hào nếp sống văn minh, gia đình văn hóa

10/11/2009 - 08:11
Xã Nhơn Thạnh (TP Bến Tre) rước bằng công nhận Xã Văn hóa. Ảnh: T.Long

LTS: Những năm gần đây, Bến Tre có nhiều khởi sắc, trong đó không thể không nhắc đến thành quả của phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Loạt bài phản ánh của phóng viên Phương Yến nhằm giúp độc giả hiểu rõ hơn thực chất của phong trào lớn này…

Bây giờ, toàn tỉnh chỉ còn 2 ấp chưa đạt chuẩn ấp văn hóa, trong tổng số 940 ấp, khu phố. Cấp xã có  84/164 xã, phường đạt chuẩn xã văn hóa và còn nhiều xã đang hoàn chỉnh các tiêu chí để tiến tới xã văn hóa. Để có được kết quả này là cả quá trình phấn đấu về nhiều mặt. Chẳng hạn, toàn tỉnh hiện có 91,44% hộ đạt chuẩn gia đình văn hóa, 94,33 % tổ nhân dân tự quản vững mạnh, 75,95% hộ được công nhận gia đình văn hóa sức khỏe; 971 tụ điểm văn hóa gia đình với 6.797 nhóm sở thích hoạt động về văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí…
Hơn mười năm xây dựng, đạt kết quả ngần ấy là rất đáng ghi nhận. Bởi thực tế, để đạt tiêu chí văn hóa không đơn giản chút nào. Theo ông Đàm Ngọc Hùng – Phó Phòng Xây dựng nếp sống văn hóa - gia đình (Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch) tiêu chí đơn giản nhất là gia đình văn hóa. Nhưng muốn đạt được, mỗi gia đình phải gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương; gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ, tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng; tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả... Đồng thời, gia đình phải cử người đi họp tổ nhân dân tự quản hàng tháng và được chấm cờ đỏ suốt 12 tháng thì mới được đề nghị xét công nhận gia đình văn hóa.
Còn tiêu chuẩn công nhận danh hiệu ấp văn hóa (thấp hơn chuẩn khu phố văn hóa), có thể đơn cử một vài tỉ lệ bắt buộc như: 85% hộ trở lên có đời sống kinh tế được bảo đảm; có phong trào chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất tốt, không còn đất hoang, vườn tạp; 80% tuyến đường chính của xã, ấp được bê-tông hoặc trải đá; 80% hộ trở lên có điện sử dụng, có nhà bền vững. Các thiết chế: văn hóa thông tin, thể dục thể thao, giáo dục, y tế hoạt động thường xuyên; trên 90% hộ có hàng rào và mỗi hộ có cột cờ. Từ 85% số hộ, đơn vị trở lên đạt gia đình văn hóa, đơn vị văn hóa; trên 90% tổ nhân dân tự quản vững mạnh; trên 95% hộ dùng muối i-ốt; trên 20% hộ đạt gia đình thể thao; chi bộ, chính quyền, ban công tác mặt trận được xếp loại mạnh; công an, quân sự, dân phòng đủ số lượng, hoạt động tốt.
Đối với xã, phường văn hóa, muốn được công nhận, tiêu chuẩn đầu tiên là các ấp, khu phố phải đạt chuẩn văn hóa, đồng thời có nâng chất, nâng cao các tỉ lệ này và thêm một số tiêu chí khác.
Nói chung, các tiêu chuẩn, tiêu chí văn hóa có gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội nên quá trình thực hiện đã thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển, đồng thời chuẩn cũng khá cao. Muốn đạt được, điều tiên quyết là phải có sự đồng tâm hiệp lực của cả hệ thống chính quyền và nhân dân. Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch Trần Ngọc Tam khẳng định: “Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được các cấp ủy Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể cụ thể hóa, triển khai thực hiện và được nhân dân đồng tình hưởng ứng. Phong trào đã tạo được sức bật mới và phát triển khá rầm rộ. Cuối năm 2005, toàn tỉnh chỉ có 16 xã văn hóa thì đến nay con số này đã là 83”. Chủ tịch UBND thành phố Bến Tre Nguyễn Tấn Đạt, Bí thư Huyện ủy Bình Đại Nguyễn Hữu Lập cũng đồng ý với đánh giá này và cho rằng phong trào đã thật sự có ý nghĩa, nhất là ở cơ sở. Bởi theo họ, cái chính của phong trào là bắt đầu từ ý thức của mỗi người. Đó là quá trình xây dựng con người mới, qua đó phát huy tinh thần đoàn kết trong Đảng bộ và nhân dân cùng cộng đồng trách nhiệm xây dựng và nâng cao chất lượng phong trào.
Ý thức, hành động của mỗi người có bước chuyển biến tích cực chứng tỏ phong trào này đã thật sự đi vào cuộc sống. Ông Cao Văn Trọng, Bí thư Huyện ủy Ba Tri nói: “Từ khi có phong trào, dân quê tôi rất hăm hở đăng ký các tiêu chí của gia đình văn hóa. Nhà có hàng rào cây xanh, làm hố xí hợp vệ sinh, nhà tắm kín đáo…, bà con rất quan tâm. Những gia đình còn khó khăn, khi được tạo điều kiện, bà con không ngần ngại đăng ký vay tiền ở Ngân hàng Chính sách xã hội để hoàn chỉnh các tiêu chí này”.
“Khi gia đình mình làm gì gây ô nhiễm môi trường hoặc thấy người khác gây ra ô nhiễm thì người dân có ý thực sẽ tự điều chỉnh hoặc báo lên cấp trên, vì dù sao nhà mình cũng có bằng gia đình văn hóa. Xã, ấp có điểm ô nhiễm thì những người có trách nhiệm cũng xắn tay vào giải quyết vì nếu không sẽ bị phê bình, rớt chuẩn. Đơn giản vậy thôi, nhưng đó là hiệu quả thiết thực nhất của phong trào này” – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Trần Văn Cồn nói. Thực tế rằng, xây dựng đời sống văn hóa không phải là điều gì quá xa vời mà ở ngay trong nếp ăn, cách nghĩ của từng người, mỗi gia đình. Nhiều phong trào lồng ghép như xây dựng gia đình ít con, tiến bộ, bình đẳng, người lớn gương mẫu, trẻ em chăm ngoan, gắn với phong trào thi đua lao động sản xuất, đền ơn đáp nghĩa, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ an ninh Tổ quốc, phòng chống tội phạm, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao… được duy trì và phát triển, tạo sinh khí phấn khởi, tình làng nghĩa xóm ngay từ cơ sở. Đó cũng chính là lý do mà Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá tại cuộc họp Ban Chấp hành vừa qua rằng: Phong trào xây dựng đời sống văn hóa đã góp phần đáng kể vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu trên các lĩnh vực và thật sự khơi dậy, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống; xây dựng làng xóm, quê hương phù hợp với đạo lý dân tộc.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, vì nhiều lý do nên chất lượng thực của một số gia đình, đơn vị, địa phương văn hóa còn dưới mức văn hóa. Và điều đó đã ít nhiều ảnh hưởng đến phong trào chung.

(Còn tiếp)

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN