Tư tưởng giải phóng phụ nữ trong Di chúc Bác Hồ

27/06/2010 - 16:44
Bác Hồ gặp gỡ đại biểu phụ nữ các dân tộc tỉnh Hà Giang. Ảnh tư liệu

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ thiên tài, một nhà cách mạng lỗi lạc suốt đời hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Trước lúc đi xa, Người đã để lại bản Di chúc lịch sử cho toàn thể đồng bào, đồng chí với bao điều căn dặn, ủy thác nhằm chăm lo cho nước, cho dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, công việc đầu tiên mà Đảng ta phải làm sau chiến thắng đế quốc Mỹ xâm lược là công việc đối với con người. Trong đó có sự nghiệp giải phóng phụ nữ, đem lại sự bình đẳng thật sự cho phụ nữ Việt Nam.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt sự nghiệp giải phóng phụ nữ trong sự nghiệp giải phóng con người và gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội; phụ nữ là một nửa xã hội, nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa. Đây là mối quan tâm thường xuyên, lớn nhất, là mục tiêu cao cả nhất trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.

Xuất phát từ vai trò của phụ nữ đối với lịch sử của đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhìn nhận phụ nữ là một lực lượng cơ bản, là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng. Trong tác phẩm Đường kách mệnh (1927), Bác viết: Việt Nam kách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công. Khi đất nước bước vào thời kỳ xây dựng, Người đánh giá cao công lao to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vì thế, câu mở đầu viết về phụ nữ trong Di chúc tháng 5-1968, Bác viết: Trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và sản xuất. Sự đánh giá đúng đắn ấy được Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện trong một luận điểm mang tính khái quát cao: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”. Điều đó giúp chúng ta hiểu rõ vì sao trong mấy lời căn dặn trước lúc đi xa, Bác đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ, tiến tới sự bình đẳng nam nữ trong xã hội.

Tuy nhiên, sự tiến bộ của phụ nữ không thể tách rời sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng và Chính phủ. Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã yêu cầu: “Đảng và Chính phủ cần có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ phụ nữ, để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo”. Với yêu cầu đó, một mặt Bác đòi hỏi Đảng và Chính phủ quan tâm, giúp đỡ phụ nữ thiết thực và cụ thể, mặt khác là sự khẳng định vị trí, vai trò ngày càng cao của phụ nữ trong đời sống xã hội.

Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ, sự nghiệp giải phóng phụ nữ phụ thuộc vào nhiều nhân tố. Ngoài sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng, Chính phủ, nhân tố có ý nghĩa quyết định chính là sự quyết tâm, phấn đấu tự giải phóng mình của mỗi người phụ nữ và cả giới nữ “bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên”. Từ “bản thân” được Bác nhấn mạnh, thể hiện niềm hy vọng mỗi phụ nữ và giới nữ phải vươn lên bằng nội lực của mình, phải có ý thức tự lực, tự cường, không tự ti, trông chờ, ỷ lại. Thực hiện được điều đó có nghĩa phụ nữ Việt Nam đã có những bước phát triển cao về sự giác ngộ, nhận thức trên mọi lĩnh vực.

Trong Di chúc, vấn đề giải phóng phụ nữ được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập ngắn gọn, khái quát nhưng nội dung thể hiện rất sâu sắc và toàn diện. Hơn 40 năm qua, nhìn nhận và đánh giá một cách khách quan về những việc đã làm được và chưa được, phải thừa nhận rằng còn nhiều điều ủy thác của Bác chúng ta chưa làm tròn. Về mặt lý thuyết và trong các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, quyền bình đẳng của phụ nữ đã được đề cập khá toàn diện. Nhưng giữa lý thuyết và thực tế vẫn còn một khoảng cách, đòi hỏi sự nỗ lực, kiên trì của toàn Đảng, toàn xã hội, đặc biệt là sự phấn đấu của chính bản thân của mỗi người phụ nữ và cả giới nữ mới có thể đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ. Bởi đây “là một cuộc cách mạng to và khó. Vì trọng trai, khinh gái là một thói quen mấy nghìn năm để lại. Vì nó ăn sâu trong đầu óc của mọi người, mọi gia đình, mọi tầng lớp xã hội. Vì không thể dùng vũ lực mà đấu tranh được”.

Nguyễn Trúc Hạnh

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN