Việc làm mang ý nghĩa xã hội sâu sắc

04/07/2011 - 07:27
Phối cảnh Đền thờ cụ Võ Trường Toản. Ảnh: Hoàng Vũ

Nằm trong các hoạt động chào mừng của Ngày hội văn hóa truyền thống Bến Tre 1-7 và kỷ niệm 189 năm Ngày sinh và 123 năm Ngày mất của nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu, ngày 1-7-2011, tại đền thờ cụ Võ Trường Toản, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với UBND huyện Ba Tri tổ chức lễ khởi công công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử mộ cụ Võ Trường Toản tại xã Bảo Thạnh. Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thành Phong, Phó Bí thư Tỉnh ủy Võ Thành Hạo, cùng các lãnh đạo UBND, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, huyện và nhân dân huyện Ba Tri, xã Bảo Thạnh đã đến dự.

Cụ Võ Trường Toản sinh ra ở huyện Thanh Kệ, tỉnh Quảng Đức, nay thuộc huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, sau này cư ngụ tại huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định, nay thuộc quận 10 -  TP.Hồ Chí Minh. Cụ là một nhà giáo lỗi lạc của miền Nam Việt Nam vào thế kỷ thứ 18, là nhà sử học uyên thâm, có nếp sống thanh cao, luôn tận tụy với nghề dạy học, có công đào tạo rất nhiều nhân tài cho đất nước. Trong thời chiến Tây Sơn, cụ ở ẩn, mở trường dạy học ở làng Hòa Hưng, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định, nay là khu Hòa Hưng - Chí Hòa, đường Cách Mạng Tháng Tám, quận 10 - TP.Hồ Chí Minh. Cụ từ chối mọi điều ban phát, không tham gia vào chính sự dưới triều Nguyễn mà chỉ chú tâm vào việc truyền đạt thư pháp, giảng dạy kinh sách, huấn dục lễ nghĩa cho học trò. Học trò của cụ khá đông, có nhiều người đã thành đạt như Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tĩnh, Lê Quang Định, Ngô Tùng Châu, Phạm Ngọc Uẩn, Lê Bá Phẩm... Tấm gương thanh cao, học phong sĩ khí của nhà giáo họ Võ đã ảnh hưởng nhiều đến các sĩ phu yêu nước và nhân dân Nam bộ lúc bấy giờ như Trương Định, Bùi Hữu Nghĩa, Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị... Cụ được các sĩ phu yêu nước miền Nam phong là “Thái Sao Bắc Đẩu”, là “Gia Định Xử Sĩ”. Chúa Nguyễn cũng rất mến mộ cụ, vì vậy cứ mỗi khi ghé Gia Định là triệu cụ đến giảng sách và đàm đạo.

Cụ Võ Trường Toản mất vào ngày 9-6 năm Nhâm Tý (1792), tức ngày 27-7-1792, tại làng Hòa Hưng, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định và được an táng tại nơi này. Khi cụ mất, lòng vua cảm mến tiếc thương nên cho lập mộ, đền thờ và ban cho cụ danh hiệu cao quý “Gia Định Xử Sĩ Sùng Đức Võ tiên sinh” (dịch là Võ tiên sinh là bậc Xử Sĩ có tài đức cao dày ở Gia Định) để khắc vào bia mộ. Mến mộ tài đức của cụ, dù không phải là học trò nhưng nhiều nhân sĩ ở miền Nam kính trọng cụ như thầy, lập bàn vị thờ cụ khắp nơi: tại Văn Miếu ở Biên Hòa (Đồng Nai), Văn Thánh Miếu ở Vĩnh Long, Ngụ Hiền Từ ở thị xã Phan Thiết (Bình Thuận). Tháng 6-1862, triều đình Nguyễn ký hòa ước Nhâm Tuất, nhường 3 tỉnh miền Đông cho thực dân Pháp. Vì không muốn mộ của bậc cao sĩ nằm trong vùng địch chiếm, Kinh lược sử Phan Thanh Giản cùng Đốc học Nguyễn Thông hợp với nhân hào danh sĩ 3 tỉnh miền Tây và hương chức làng Hòa Hưng cải táng mộ cụ cùng vợ và các con về làng Bảo Thạnh, huyện Bảo An, tỉnh Vĩnh Long nay là xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.

Có thể nói, khu di tích mộ cụ Võ Trường Toản là một công trình mang ý nghĩa to lớn, nhằm tôn vinh một nhà giáo lỗi lạc không chỉ riêng của vùng đất Nam kỳ mà của cả dân tộc Việt Nam trong thế kỷ thứ 18. Ngày 31-8-1998, khu mộ được Bộ VHTT nay là Bộ VHTT&DL xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 2007, tập thể giáo viên và Hội phụ huynh học sinh Trường Tiểu học, THCS, THPT Võ Trường Toản ở TP.Hồ Chí Minh đã cùng phối hợp với Sở VHTT (nay là Sở VHTT&DL) và UBND huyện Ba Tri trùng tu, chỉnh trang lại khuôn viên khu mộ và đền thờ cụ. Tuy nhiên do sự tàn phá của thời gian, khu di tích ngày càng xuống cấp, không tương xứng với giá trị lịch sử. Vì vậy, việc tu bổ, tôn tạo di tích mộ cụ Võ Trường Toản là một việc làm hết sức cần thiết.

Được sự quan tâm của Bộ VHTT&DL, Cục Di sản Văn hóa, năm 2011, di tích lịch sử mộ cụ Võ Trường Toản được đầu tư tu bổ, tôn tạo theo dự án của Bộ VHTT&DL, thỏa thuận tại công văn số 441 ngày 22-11-2010 và được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương tại công văn số 225 ngày 23-6-2011. Dự án tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử mộ Võ Trường Toản được thực hiện trên tổng mặt bằng hiện hữu của di tích - gần 2000m2, bao gồm các hạng mục sau: xây dựng đền thờ, chỉnh trang sân đường, tường rào, hình phong, cây xanh trong khuôn viên khu mộ và đền thờ. Trong đó, đền thờ được xây dựng mới với diện tích 107m2 theo kiến trúc truyền thống: 2 tầng mái ngói âm dương, tráng men, bốn hàng cột và hệ xuyên chèo được làm bằng gỗ căm xe, nền lát gạch mun kiểu bát tràng, cửa bảng khoa, thượng sâm hạ bảng, xung quanh tường xây gạch thẻ, tráng xi măng, sơn màu vàng nhạt... với tổng kinh phí 7 tỷ đồng, được trích từ nguồn vốn đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa năm 2011 - 2012. Công trình này do Công ty cổ phần Xây dựng và Phục chế công trình văn hóa Hà Nội thi công với thời gian 6 tháng (khởi công từ ngày 1-7-2011 và dự kiến hoàn thành ngày 17-1-2012 và đến ngày giỗ cụ năm 2012 sẽ đưa vào hoạt động).

Để công trình được tổ chức thi công đạt kết quả tốt, tại lễ khởi công, Giám đốc Sở VHTT&DL Trần Ngọc Tam nêu quyết tâm: Sở VHTT&DL - chủ đầu tư sẽ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát chặt chẽ, đảm bảo tiến độ, tuân thủ và quản lý đầu tư theo đúng quy định của pháp luật, tạo mọi điều kiện thuận lợi để đơn vị thi công thực hiện tốt việc thi công công trình. Đồng thời đề nghị, UBND huyện Ba Tri, UBND xã Bảo Thạnh, thực hiện chức năng quản lý địa phương - nơi công trình được thi công, có trách nhiệm hỗ trợ đơn vị thi công đảm bảo an ninh trật tự trong suốt quá trình thi công. Về phía đơn vị thi công, phải thực hiện tốt quy trình tổ chức thi công đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường, thực hiện đúng các yêu cầu về thiết kế kỹ thuật, mỹ thuật và hoàn thành công trình đạt chất lượng cao và đúng thời gian quy định.

Nói về ý nghĩa của công trình này, Giám đốc Sở VHTT&DL Trần Ngọc Tam cho biết: Sau khi trùng tu, tôn tạo, di tích này sẽ được mở rộng liên hoàn với đền thờ cụ Phan Thanh Giản, tạo nên một quần thể di tích về danh nhân tại làng Bảo Thạnh. Cùng với các di tích khác tại huyện Ba Tri như đền thờ cụ Nguyễn Đình Chiểu, đình Phú Lễ, ngã ba Cây Da Đôi... Ba Tri sẽ trở thành địa điểm đặc biệt thu hút khách trong và ngoài tỉnh đến chiêm ngưỡng, tham quan và nghiên cứu, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà. Cũng theo ông Tam, việc tu bổ, tôn tạo di tích này nhằm phát huy giá trị phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa, vừa đa dạng hóa hình thức giáo dục truyền thống lịch sử, đặc biệt là truyền thống tôn sư trọng đạo cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

H.THI

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN

Liên kết hữu ích