Trăn trở con tôm biển ở vùng đất “nửa mặn, nửa ngọt”

01/12/2013 - 10:03

Tôi đến ấp 12, xã Hưng Lễ (Giồng Trôm) vào dịp cuối tuần. Đây là vùng đất nông thôn vốn rất hẻo lánh nhưng bây giờ lại khác, bởi nhu cầu chuyển nhượng đất diễn ra khá nhộp nhịp.

Ông Trần Văn Tha là nông dân đã gắn bó với vùng đất này ngay từ khi lọt lòng mẹ bày tỏ bất ngờ: Giá đất chuyển nhượng tăng đột ngột. Từ việc kêu gọi chuyển nhượng giá chỉ vài chục triệu đồng/công đến khô cả họng không thấy ai nhòm ngó. Cách đây chưa đầy 1 tháng, một hộ dân có đất nằm cách đất ông Tha không xa chuyển nhượng giá 110 triệu đồng/công đã là một bất ngờ lớn. Nay đến lượt ông Hai Bé chuyển nhượng giá vọt lên 170 triệu đồng/công. Theo nhiều vị tuổi thâm niên ở ấp 12 thì đây là mức giá mà nằm mơ vẫn chưa nghĩ đến. Một ông cụ tuổi ngoài 80 lý giải: Trước đây vùng đất này, mỗi năm chỉ cấy được đơn độc 1 vụ lúa mùa. Vào thời điểm chưa đến Tết âm lịch, nước mặn từ cửa sông chính đã xâm nhập vào, độ mặn tăng dần kéo dài đến mưa già, rửa sạch phèn, mặn mới cấy vụ lúa. Khi Dự án thủy lợi Cầu Sập triển khai, ngăn mặn trữ ngọt nhưng vẫn còn nhiều hộ dân có đất canh tác nằm phía ngoài dự án phải chịu ảnh hưởng mặn. Một số hộ có điều kiện làm đê bao cục bộ gắn vào đê bao dự án để có nước ngọt và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chủ lực vẫn là cây dừa.

2 năm trở lại đây, từ một vài hộ tiên phong đào ao nuôi tôm thẻ chân trắng thành công. Từ cấy vụ lúa chỉ 20 giạ/công/năm, chuyển sang trồng dừa thu nhập khá hơn nhưng trúng vụ tôm thì cao ngất ngưỡng. 1-2 công đất đào nuôi tôm, thu hoạch lợi nhuận vài chục triệu đồng không gì hấp dẫn bằng. Tiếng lành đồn xa, nuôi tôm biển đã lấn dần đến ấp 9, xã Hưng Lễ rồi đến một vài ấp nằm ven sông Hàm Luông thuộc xã Thạnh Phú Đông vẫn râm rang đào ao nuôi tôm. Đây là nguyên nhân chính đẩy giá đất chuyển nhượng tăng “đột biến”.

Tìm ra vật nuôi mới, tăng thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống, vươn lên làm giàu là tín hiệu lạc quan. Nhưng qua thực tế các hộ nuôi tôm vấn đề cần được quan tâm vẫn là yếu tố bền vững, ăn chắc mặc bền. Vùng đất mà các hộ dân nuôi tôm, mỗi năm chịu ảnh hưởng mặn nhiều nhất  khoảng 4-5 tháng. Các xã ven sông Hàm Luông nằm càng cách xa cửa sông chính thì thời gian chịu ảnh hưởng mặn ít hơn. Trong các hộ đã đào ao thả tôm thẻ chân trắng nuôi đã có hộ nuôi ngay trong thời điểm nước ngọt, kèm theo là khoan cây giếng lấy nước mặn để phục vụ vụ nuôi. Hiện chỉ vài hộ nuôi, môi trường còn “sạch” nhưng phong trào nuôi đang phát triển rầm rộ thì khó đảm bảo. Đáng lưu ý là có hàng lọt cây giếng nước mặn hiện hữu sẽ nhanh chống tác động xấu đến môi trường.

Thiết nghĩ, ngành chức năng cần khẩn trương vào cuộc. Công tác tuyên truyền vận động cần được đẩy mạnh, trong đó quan tâm thả tôm nuôi vào thời điểm nước mặn, lý tưởng vẫn là 1 vụ/năm. Thời gian còn lại có thể chọn một số chủng loại vật nuôi thích nghi nước ngọt vừa tạo thu nhập vừa cải thiện môi trường nuôi. Từng hộ nuôi phải đảm bảo có ao nuôi và ao lắng lọc xử lý nước trước khi thải ra môi trường, chớ không đơn độc 1 ao nuôi như hiện tại. Những hộ dân có đất nằm xa sông Hàm Luông nên giữ lại cây dừa đã cho trái, không nên đào ao nuôi tôm, bởi nước cấp và thoát không đảm bảo. Ban quản lý vùng nuôi sớm hình thành để giám sát lẫn nhau trong bảo vệ môi trường nuôi. Điều quan trọng nữa là cần trang bị nhiều hơn kiến thức khoa học kỹ thuật cho hộ dân, không dừng lại nuôi tôm biển mà còn các chủng loại vật nuôi nước ngọt. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ sẽ tạo điều kiện cho các hộ dân ở vùng đất “nửa mặn, nửa ngọt” khai thác lợi thế, phát triển đảm bảo bền vững. Ngược lại, nếu để các hộ dân “tư tung tự tác” như hiện tại thì khó lường được hậu quả về lâu dài.

Minh Quốc

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN