Ngư dân trắng tay vì đâu…?

09/11/2022 - 05:44

BDK - Do vô tình hay cố ý, dù xuất phát từ nguyên nhân nào thì việc khai thác thủy sản vi phạm vùng biển nước ngoài đều để lại hậu quả hết sức nghiêm trọng cả về mặt pháp lý lẫn kinh tế cho chính bản thân chủ tàu cá và các ngư dân. Những hệ lụy mà ngư dân đối mặt không chỉ là trắng tay mà còn bị tù tội, thương tật…

Lực lượng Hải đội Biên phòng 2 kiểm tra tàu cá chấp hành các quy định IUU.

Lực lượng Hải đội Biên phòng 2 kiểm tra tàu cá chấp hành các quy định IUU.

Hậu quả nặng nề

Sau nhiều chuyến công tác, cán bộ Đồn Biên phòng Hàm Luông, Bộ đội Biên phòng tỉnh đến nắm tình hình các hộ dân có phương tiện vi phạm bị xử lý, có chủ tàu cá chia sẻ những hậu quả của việc khai thác hải sản vi phạm vùng biển nước ngoài. Đó là trường hợp gia đình ông H. V.G và bà N.T.Nh, tại ấp An Quý, xã An Hòa Tây, huyện Ba Tri. Trước đây ông G là người trực tiếp lái tàu đi biển, tuy nhiên do sức khỏe yếu nên đã giao phương tiện lại cho con trai là anh H.Th tiếp nối nghề của gia đình… Sau vài lần ra khơi, tàu cá do con ông trực tiếp lái đã bị lực lượng quản lý biển Thái Lan bắt giữ.

Tình hình của gia đình ông từ đó lâm vào cảnh thiếu trước hụt sau, nợ nần chồng chất… nào là tiền nộp phạt 900 triệu đồng, nào là tiền vay ngân hàng, tiền chuộc con về nước, tiền sinh hoạt của gia đình… những gì ông đi biển tích góp được xem như không còn nữa. “Cuộc sống sinh hoạt hiện tại của gia đình và tiền thuốc thang cho chồng do tôi đi làm thuê mỗi ngày chỉ vỏn vẹn hơn 100 ngàn đồng. Ở tuổi 50, từ một bà chủ tàu cá giờ phải đi làm thuê vất vả, bài học này đối với gia đình tôi là quá lớn”, bà Nh. tâm sự…

Hoàn cảnh ông G., gia đình chị D.T.C và anh V.V.T tại ấp An Thới, xã An Thủy (Ba Tri) cũng không khả quan mấy. Sau khi tàu cá của chị bị Thái Lan bắt, kinh tế gia đình suy sụp, nhà cửa không còn, hiện chị đang ở nhờ nhà cha mẹ để đi buôn bán kiếm từng đồng lo miếng ăn cho gia đình và khả năng phục hồi lại nghề biển xem như vô vọng.

Qua tìm hiểu một số chủ phương tiện, để phục vụ cho một chuyến khai thác, tùy theo công suất cũng như loại hình khai thác, mỗi tàu cá cần đầu tư khoảng 60 - 200 triệu đồng. Do chi phí cao, trong khi hiệu quả khai thác ngày một giảm, vì cuộc sống của gia đình và cả chục anh em ngư phủ trên tàu nên thuyền trưởng có những lúc suy nghĩ chưa thấu đáo, đã làm liều. Điển hình như trường hợp anh T.H.Đ, tại ấp An Phú 2, xã An Hòa Tây (Ba Tri), từ khi làm nghề biển đến nay, anh đã thay đổi 3 thuyền trưởng vì lý do trước khi làm hợp đồng là không được vi phạm, tuy nhiên phương tiện của anh nhiều lần vượt ranh giới trên biển nên lực lượng BĐBP mời lên làm việc và xử lý…

Dù xuất phát từ nguyên nhân nào thì việc khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối, vì để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Các gia đình ngư dân trên đây là một minh chứng xác thực nhất, không còn phương tiện, không vốn. Nhiều người từ ông chủ, bà chủ giờ trở thành người đi làm thuê, mưu sinh kiếm từng bữa ăn hàng ngày, cộng thêm khoản nợ khó mà trả nổi.

Tăng cường công tác quản lý

Hiện nay, việc quản lý, xử lý tàu cá đánh bắt xa bờ được các cấp, các ngành vào cuộc quyết liệt. Tuy nhiên vẫn còn số ít ngư dân vì hám lợi mà vi phạm. Các tàu cá này thường xuyên lưu trú, hoạt động tại khu vực vùng biển Kiên Giang, Cà Mau. Việc tiếp cận tuyên truyền, quản lý cũng như xử lý gặp rất nhiều khó khăn.

Đối với các chủ phương tiện có nguy cơ vi phạm cao, cán bộ đồn biên phòng phối hợp với đoàn thể địa phương trực tiếp đến các hộ gia đình này gặp gỡ tuyên truyền và buộc cam kết không khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài và có trách nhiệm, biện pháp quản lý thuyền trưởng và tàu cá của mình. Nếu phát hiện thuyền trưởng không chấp hành thì chủ phương tiện kịp thời báo ngay cho lực lượng biên phòng để có biện pháp xử lý. Riêng các trường hợp cố tình vi phạm hoặc vi phạm nhiều lần thì đơn vị sẽ tham mưu cho các cấp có chế tài xử lý nghiêm minh hơn với các hành vi xem thường quy định pháp luật.

Thời gian qua, việc chưa gỡ bỏ được “thẻ vàng” của EC đang là thách thức đối với nước ta, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của ngành thủy sản Việt Nam. Để phát triển bền vững nghề khai thác hải sản xa bờ, những giải pháp nhằm gỡ “thẻ vàng” chỉ là trước mắt. Về lâu dài, Chính phủ, các bộ, ngành cần có những chính sách thiết thực hỗ trợ đời sống cho bà con ngư dân, từng bước hiện đại hóa đội tàu, nâng cao kiến thức về khai thác, tăng cường nhận thức về bảo vệ môi trường biển và tài nguyên biển. Khai thác hải sản an toàn, bền vững là trách nhiệm của mỗi ngư dân, không chỉ góp phần phát triển kinh tế gia đình, địa phương mà còn đảm bảo quốc phòng - an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

         Bài, ảnh: B. Cương

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN