
Các bị cáo trong vụ án tội phạm công nghệ cao trộm thẻ ATM, Tòa án nhân dân tỉnh xét xử ngày 26 và 27-11-2018.
Thủ đoạn lừa đảo mới
Trên địa bàn tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2021 đã xảy ra 26 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản (LĐCĐTS) qua mạng Zalo, Facebook, mạng viễn thông với số tiền thiệt hại hơn 1,3 tỷ đồng. Trong đó, địa bàn TP. Bến Tre xảy ra 18 vụ, huyện Chợ Lách 4 vụ, huyện Châu Thành 3 vụ, cơ quan nhà nước 1 vụ. Hầu hết các vụ LĐCĐTS xảy ra trên địa bàn tỉnh, các đối tượng chủ mưu cầm đầu ở nước ngoài sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để thực hiện hành vi phạm tội. Các đối tượng đã lập ra nhiều sàn giao dịch, website, ứng dụng kiếm tiền trên mạng. Với “mồi nhử” là các khoản lợi nhuận cao kếch xù, đối tượng đã sử dụng để kêu gọi, lôi kéo đầu tư, kinh doanh tiền ảo theo mô hình đa cấp. Sau đó, chúng can thiệp vào hệ thống kỹ thuật làm đầu tư thua lỗ hoặc “đánh sập” để chiếm đoạt tài sản.
Một số thủ đoạn cụ thể tội phạm CNC sử dụng để chiếm đoạt tài sản của người dân trên địa bàn tỉnh thời gian qua là: tạo các tài khoản Facebook có tên và ảnh đại diện người nước ngoài kết bạn nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản; lập các trang doanh nghiệp, trang cá nhân trên Facebook để đưa thông tin mua, bán, kinh doanh hàng hóa nhằm mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản; mạo danh là cán bộ các cơ quan nhà nước đang công tác ở công an, viện kiểm sát, tòa án… để chiếm đoạt tài sản; lập sàn tài chính ảo kêu gọi người dân tham gia đầu tư mua tiền ảo để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trong đó, lập sàn tài chính ảo là hình thức lừa đảo mới xuất hiện trong khoảng thời gian gần đây. Các đối tượng tự lập ra một sàn tài chính ảo (website chứng khoán ảo) để LĐCĐTS của nhiều người. Các đối tượng mời gọi tham gia sàn giao dịch rất hấp dẫn như lãi suất cao, thắng sẽ có rất nhiều tiền, khi tham gia chơi chỉ có lợi nhuận chứ không có rủi ro; nếu giới thiệu người khác tham gia đầu tư sẽ được hưởng tiền hoa hồng từ 1 - 5% theo mô hình trả thưởng kim tự tháp. Sau khi tham gia đầu tư vào sàn chứng khoán ảo, nếu như người dân không tiếp tục bỏ tiền thêm để đầu tư mua tiền ảo hoặc không giới thiệu được người mới tham gia, thì các đối tượng sẽ cho sập sàn chứng khoán ảo để chiếm đoạt tiền. Chúng cũng cắt đứt liên lạc với những người đã tham gia đầu tư.
Phòng ngừa tội phạm
Tội phạm CNC đã lợi dụng vào sự nhẹ dạ, cả tin và hám lợi của nhiều người để thực hiện trót lọt các vụ LĐCĐTS. Để góp phần phòng chống tội phạm CNC, Công an tỉnh khuyến cáo đối với mỗi người dân cần tỉnh táo, cảnh giác với các mối quan hệ trên mạng xã hội, đặc biệt là với người nước ngoài.
Người dân tuyệt đối không cung cấp các thông tin cá nhân, số điện thoại, địa chỉ nhà, số tài khoản ngân hàng của mình cho các đối tượng không quen biết. Thận trọng rà soát và kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền. Không cho mượn, thuê các giấy tờ cá nhân có liên quan như căn cước công dân, chứng minh nhân dân, các giấy tờ có liên quan đến công việc, sổ hộ khẩu hoặc thẻ ngân hàng. Không nhận chuyển khoản ngân hàng hay nhận tiền chuyển khoản của ngân hàng cho người không quen biết. Không tham gia kinh doanh “tiền ảo”, lôi kéo, dụ dỗ người khác tham gia kinh doanh, đầu tư, huy động vốn.
Hiện tại, các cơ quan tố tụng khi tạm giữ tài sản, đồ vật, tài liệu trong vụ án đều có cán bộ tiến hành thu giữ trực tiếp và có biên bản tạm giữ. Không có trường hợp cơ quan tố tụng tạm giữ tiền qua chuyển khoản.
Bộ luật Hình sự hiện hành tại Chương XXI, Mục 2 quy định tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông có 9 điều luật quy định cụ thể về các tội liên quan đến lĩnh vực này. Trong đó, Điều 290 Bộ luật Hình sự quy định về tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Trên thực tế, loại tội phạm này cũng thường hay xảy ra.
Điều luật này quy định mức phạt thấp nhất đối với người phạm tội từ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm, mức phạt cao nhất đến 20 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung bằng tiền từ 20 - 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 - 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Bài, ảnh: Huỳnh Đức