Thảo luận về dự án Luật Trợ giúp pháp lý (sửa đổi)

02/06/2017 - 07:24

Ông Đặng Thuần Phong - Phó chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của QH phát biểu tại buổi thảo luận.

Sáng 1-6-2017, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Trợ giúp pháp lý  - TGPL (sửa đổi).

Đa số ý kiến của đại biểu cơ bản thống nhất với dự thảo Luật TGPL (sửa đổi), dự thảo luật lần này đã có tiếp thu tương đối đầy đủ các ý kiến góp ý của đại biểu QH, Ủy ban Thường vụ QH và các địa phương tại các lần góp ý trước, đã mở rộng thêm nhiều đối tượng được hưởng TGPL. Tuy nhiên, có đại biểu cho rằng việc mở rộng đối tượng hưởng TGPL sẽ không đảm bảo đủ kinh phí để thực thi pháp luật. Các đại biểu còn tranh luận nhiều về ý kiến nên hay không nên xã hội hóa hoạt động TGPL.

Phát biểu thảo luận, ông Đặng Thuần Phong - Phó chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của QH, đại biểu QH đơn vị tỉnh Bến Tre tham gia phát biểu một số ý kiến.

Về khái niệm TGPL tại Điều 2, đại biểu cho rằng quy định này còn chưa đảm bảo, việc sử dụng cụm từ “góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật” tại sao chỉ đảm bảo quyền con người, quyền công dân, trong khi so với Luật Luật sư chúng ta thấy hoạt động nghề nghiệp của luật sư là góp phần bảo vệ công lý, các quyền tự do dân chủ của công dân, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Nếu so sánh thì hơi khập khiễng, nếu chúng ta nhìn khái niệm về hoạt động nghề nghiệp của luật sư và khái niệm hoạt động TGPL thì thấy rằng, ý nghĩa hoạt động xã hội của TGPL quá mờ nhạt.

TGPL cũng là hoạt động chủ yếu do đội ngũ luật sư thực hiện, đó chính là nơi thể hiện đậm nét nhất, sâu sắc nhất chức năng xã hội của luật sư, trong đó yếu tố hàng đầu cần nhấn mạnh khi nói đến sứ mệnh hoạt động TGPL là góp phần bảo vệ công lý và xa hơn nữa là góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Cho nên về khái niệm này cần phải đảm bảo để thể chế hóa tốt nhất Hiến pháp năm 2013.

Điều 7 người được TGPL, đại biểu tán thành với ý kiến thẩm tra so quy định này với quy định hiện hành, tuy đối tượng TGPL được mở rộng thêm một số nhóm nhưng các đối tượng cụ thể trong từng nhóm thì bị thu hẹp một cách đáng kể và cũng chưa tương thích với một số luật hiện hành như Luật Người Khuyết tật 2009, Luật Trẻ em 2016 (chuẩn bị có hiệu lực), Nghị quyết số 76 về đẩy mạnh mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020. Đặc biệt, việc đưa thêm yếu tố bị buộc tội vào dự thảo luật, chúng ta đang tạo “lát cắt” rất sâu, khó lòng về phân biệt sự thụ hưởng giữa các đối tượng, cụ thể là người hộ nghèo thì được TGPL trên mọi lĩnh vực, trong khi người thuộc hộ cận nghèo thì chỉ được TGPL trên lĩnh vực hình sự khi họ là bị can, bị cáo chứ không được hưởng TGPL khi họ là nạn nhân của tội phạm. Một quan điểm chúng ta bảo vệ là người tốt, người ngay hay người gian, người ác? Nạn nhân của tội phạm đáng lẽ phải được TGPL trước tiên, còn số hành vi phạm tội họ bị buộc tội thì số đó phải trợ giúp sau hơn nhưng chúng ta lại đưa họ trước, trong khi nạn nhân của tội phạm thì chúng ta không đá động tới. Đề nghị cần phải suy xét để đảm bảo tính nhân văn. 

Theo Nghị quyết số 76, để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững thì hàng loạt vấn đề người nghèo chúng ta giải quyết nhưng hộ cận nghèo gần như là kế một bên, chỉ bị rủi ro, bị này nọ suýt nữa người ta rơi xuống hộ nghèo nhưng trợ giúp có điều kiện đối với họ như vậy đại biểu cho rằng chưa thỏa đáng, chưa tạo ra một chính sách tốt để giúp cho họ thoát nghèo bền vững.

Tương tự, trẻ em là nạn nhân của hành vi vi phạm pháp luật cũng không thuộc diện TGPL, điều này cũng không phù hợp với quyền được TGPL của trẻ em đã được quy định tại Điều 30, Khoản 5 và Điều 70 của Luật Trẻ em. Đại biểu nhấn mạnh rằng, với bất kỳ ai phải đối mặt với vấn đề pháp lý thì đó là vấn đề hết sức nghiêm trọng trong cuộc sống của bản thân họ và gia đình họ, và họ chỉ tìm đến TGPL khi đây còn là sự lựa chọn duy nhất của họ. Do đó, đề nghị cân nhắc để làm cho việc sửa đổi luật thật sự mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Về các hành vi bị cấm: Khoản 2 Điều 6 nghiêm cấm người được TGPL là không hợp tác, cố tình cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về vụ việc TGPL, đề nghị nên cân nhắc tính hợp lý này, bởi lẽ nó mâu thuẫn với quyền thay đổi người thực hiện TGPL khi thuộc các trường hợp được TGPL có cơ sở cho rằng người thực hiện TGPL không khách quan trong thực hiện TGPL hoặc có lý do cho thấy không thể thực hiện vụ việc TGPL một cách hiệu quả, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người được TGPL (quy định tại Khoản 2 Điều 27 dự thảo Luật)...

T. Trang

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN