Người làm chứng trong vụ án dân sự

26/11/2023 - 21:03

Bà T.T.T có nhu cầu tư vấn: Tôi là bị đơn trong vụ tranh chấp đất với ông A. Trong vụ này, ông H và ông D là người biết rõ nguồn gốc đất nhưng ngại đứng ra làm chứng vì sợ mích lòng với ông A. Xin hỏi: Pháp luật quy định như thế nào là người làm chứng (NLC); NLC có bị tòa án triệu tập ra trước tòa không?

Thắc mắc của bà được luật sư Lê Vũ Hồng Huệ (Đoàn Luật sư Bến Tre) tư vấn như sau:

- Điều 77 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 quy định về NLC như sau: Người biết các tình tiết có liên quan đến nội dung vụ việc được đương sự đề nghị, tòa án triệu tập tham gia tố tụng với tư cách là NLC. Người mất năng lực hành vi dân sự không thể là NLC.

Điều 78 BLTTDS quy định NLC có quyền và nghĩa vụ: Cung cấp toàn bộ thông tin, tài liệu, đồ vật mà mình có được có liên quan đến việc giải quyết vụ việc; khai báo trung thực những tình tiết mà mình biết được có liên quan đến việc giải quyết vụ việc; được từ chối khai báo nếu lời khai của mình liên quan đến bí mật Nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình hoặc việc khai báo đó có ảnh hưởng xấu, bất lợi cho đương sự là người có quan hệ thân thích với mình…

Theo luật quy định, NLC có quyền yêu cầu tòa án đã triệu tập, cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản và các quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình khi tham gia tố tụng; khiếu nại hành vi tố tụng của người tiến hành tố tụng.

NLC phải bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm trước pháp luật do khai báo sai sự thật gây thiệt hại cho đương sự hoặc cho người khác. NLC phải có mặt tại tòa án, phiên tòa, phiên họp theo giấy triệu tập của tòa án nếu việc lấy lời khai của NLC phải thực hiện công khai tại tòa án, phiên tòa, phiên họp; trường hợp NLC không đến phiên tòa, phiên họp mà không có lý do chính đáng và việc vắng mặt của họ cản trở việc xét xử, giải quyết thì thẩm phán, hội đồng xét xử, hội đồng giải quyết việc dân sự có thể ra quyết định dẫn giải NLC đến phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp NLC là người chưa thành niên.

Mặt khác, theo Điều 70 BLTTDS quy định về quyền, nghĩa vụ của đương sự: Đương sự có quyền, nghĩa vụ ngang nhau khi tham gia tố tụng. Khi tham gia tố tụng, đương sự có quyền, nghĩa vụ như: đề nghị tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ của vụ việc mà tự mình không thể thực hiện được; đề nghị tòa án yêu cầu đương sự khác xuất trình tài liệu, chứng cứ mà họ đang giữ; đề nghị tòa án triệu tập NLC, trưng cầu giám định, quyết định việc định giá tài sản…

Căn cứ vào quy định pháp luật nêu trên và đối chiếu với trường hợp của bà, thì bà có thể tự mời hoặc thỏa thuận với ông H và ông D đứng ra là NLC. Bà cũng có quyền làm đơn yêu cầu tòa án triệu tập ông H và ông D tham gia tố tụng với tư cách NLC. Trong trường hợp cần thiết, tòa án sẽ triệu tập ông H và ông D là NLC trong vụ án tranh chấp đất.

H. Trâm (thực hiện)

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN